تماس ماهواره ای اسپیس سیل با گوشی معمولی در چین

یک رقیب چینی استارلینک بی‌سروصدا موفق شده است یک تماس تلفنی را از طریق ماهواره برقرار کند، آن هم با یک گوشی هوشمند معمولی و بدون نیاز به هیچ تغییر سخت‌افزاری. این آزمایش یک نمایش تبلیغاتی ساده نبود. طبق گزارش‌ها، کیفیت صدای تماس با شبکه زمینی نسل پنجم برابری می‌کرد.

اسپیس‌سیل اعلام کرده است نخستین تماس‌های مستقیم ماهواره به موبایل در چین را با گوشی‌های تجاری انجام داده و صدا را از طریق ماهواره آزمایشی دی تی سی ۰۱ خود منتقل کرده است؛ ماهواره‌ای که اوایل همین ماه به فضا پرتاب شد. اهمیت این موضوع در آن است که بیشتر پرتاب‌های قبلی این شرکت، یعنی بیش از ۲۰۰ ماهواره از سال ۲۰۲۱، برای بک‌هاول پهن‌باند ساخته شده بودند، نه اتصال مستقیم به گوشی‌های همراه.

هواوی و شیائومی در سال ۲۰۲۴ قابلیت تماس ماهواره‌ای را برای برخی گوشی‌ها معرفی کردند، درست است. اما این پیاده‌سازی‌ها به تیان‌تونگ-۱ متکی هستند؛ یک سامانه زمین‌آهنگ تحت مدیریت چاینا تلکام که در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری قرار دارد. اسپیس‌سیل مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است: یک منظومه ماهواره‌ای در مدار پایین زمین که بسیار به سطح زمین نزدیک‌تر است. فاصله کمتر. سیگنال قوی‌تر. نتیجه: امکان برقراری تماس ماهواره‌ای با گوشی‌های استاندارد نسل پنجم، بدون بازطراحی یا ارتقای سخت‌افزار. تفاوتی ساده، اما با پیامدی بزرگ.

گام بعدی اسپیس‌سیل چیست؟ این شرکت یک برنامه توسعه تهاجمی و افقی حتی بلندپروازانه‌تر ترسیم کرده است.

• پایان ۲۰۲۶: استقرار ۳۲۴ ماهواره برای ایجاد ظرفیت اولیه خدمات
• پایان ۲۰۲۷: افزایش ناوگان به ۶۴۸ ماهواره و تکمیل فاز نخست
• هدف بلندمدت: عبور از ۱۵ هزار ماهواره برای یکپارچگی کامل با شبکه‌های آینده نسل ششم

پس از آنکه این منظومه در اوت ۲۰۲۴ وارد مرحله رسمی استقرار شد، روند پرتاب‌ها شدت گرفت. آهنگ پرتاب‌ها به‌طور محسوسی افزایش یافت؛ در مه ۲۰۲۶، اسپیس‌سیل طی ۱۱ روز سه پرتاب انجام داد و تا ۱۷ مه از وجود ۱۶۲ ماهواره فعال در مدار خبر داد.

این وضعیت در مقایسه با استارلینک چگونه است؟ تا مارس ۲۰۲۶، اسپیس‌ایکس حدود ۹۶۰۰ ماهواره در مدار داشت، یعنی نزدیک به سه‌چهارم کل ناوگان فعال ماهواره‌ای جهان، و برنامه‌هایی در مقیاس ۴۲ هزار ماهواره را دنبال می‌کند. تعداد کاربران پهن‌باند استارلینک در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ به ۱۰.۳ میلیون مشترک در ۱۶۴ کشور رسید. عرضه خدمات مستقیم ماهواره به موبایل این شرکت در ۳۰ کشور فعال است و حدود ۷.۴ میلیون دستگاه فعال ماهانه دارد. اما گسترش بازار هزینه دارد: میانگین درآمد به ازای هر کاربر در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶، هم‌زمان با ورود شرکت به بازارهای کم‌درآمدتر، به ۶۶ دلار کاهش یافت.

آزمایش دی تی سی اسپیس‌سیل نشان می‌دهد شبکه‌های مدار پایین زمین می‌توانند صدای در حد تماس تلفنی را به دستگاه‌های بدون تغییر سخت‌افزاری برسانند، و همین موضوع محاسبات راهبردی اتصال ماهواره‌ای را دگرگون می‌کند.

باید منتظر رقابتی فشرده بود. اپراتورها مزایا و محدودیت‌های فنی مانند تأخیر، بودجه لینک و مجوزهای رگولاتوری را خواهند سنجید. مصرف‌کنندگان به نقشه‌های پوشش و گوشی‌های سازگار چشم می‌دوزند. دولت‌ها نیز موضوع کنترل، استانداردها و تخصیص طیف فرکانسی را زیر نظر می‌گیرند. آیا تماس ماهواره‌ای عمومی به یک استاندارد تازه تبدیل می‌شود، یا به میدان دیگری برای رقابت زیرساختی و نفوذ ژئوپلیتیکی؟ چند فهرست پرتاب بعدی می‌تواند پاسخ را روشن کند.