دیپ سیک وی۴ و تراشه های هواوی در رقابت هوش مصنوعی چین

تصور کنید یک مدل هوش مصنوعی با یک تریلیون پارامتر، نه روی پردازنده‌های گرافیکی غربی، بلکه روی سخت‌افزاری اجرا شود که در داخل چین ساخته شده است. این تصویر شبیه بازنویسی قواعد فناوری به نظر می‌رسد و دقیقا همان چیزی است که دیپ‌سیک با مدل نسل بعدی خود در پی آن است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد دیپ‌سیک وی۴ به طور انحصاری روی تازه‌ترین تراشه‌های اسند هواوی اجرا خواهد شد. این تغییر مسیر، تصمیمی کوچک نیست. چنین حرکتی بازتاب‌دهنده تلاش گسترده‌تری برای پیوند دادن مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی با سیلیکون بومی است، آن هم در شرایطی که کنترل‌های صادراتی، دسترسی توسعه‌دهندگان چینی به تراشه‌های سری اچ انویدیا را دشوارتر کرده است.

دلیل این تغییر چیست؟ بخشی از پاسخ این است که مقیاس امروز به هماهنگی بسیار نزدیک میان معماری مدل و تراشه‌ای نیاز دارد که قرار است آن را اجرا کند. دیپ‌سیک قصد دارد مدلی با حدود یک تریلیون پارامتر عرضه کند و انتظار می‌رود این استارتاپ برای دستیابی به سرعت استنتاج و ظرفیت هدف‌گذاری‌شده، از صدها هزار پردازنده اسند ۹۵۰پی‌آر استفاده کند. هدف این است: استنتاج حدود ۱.۸ برابر سریع‌تر، پنجره زمینه‌ای نزدیک به یک میلیون توکن و افزایش بهره‌وری با تکیه بر بهینه‌سازی‌های سبک اِنگرام.

همین نکته آخر اهمیت زیادی دارد. روش‌های اِنگرام شیوه ذخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات در مدل‌ها را بازطراحی می‌کنند، سربار حافظه را کاهش می‌دهند و در عین حال عمق استدلال را حفظ می‌کنند. برای مدلی در اندازه وی۴، چنین ترفندهایی مرز میان امکان‌پذیری و خیال‌پردازی را تعیین می‌کنند. گفته می‌شود دیپ‌سیک ماه‌ها زمان صرف بازنویسی کدهای اصلی و آزمون‌های بنچمارک با مهندسان هواوی و کمبریکون کرده تا از این پشته جدید، بیشترین کارایی را بیرون بکشد.

غول‌های فناوری دیگر چین نیز روی گزینه‌های مشابه سرمایه‌گذاری کرده‌اند. علی‌بابا، بایت‌دنس و تنسنت سفارش‌های بزرگی برای سیلیکون اسند ۹۵۰پی‌آر ثبت کرده‌اند؛ نشانه‌ای روشن از اینکه اکوسیستم تراشه‌های داخلی به سرعت در حال تبدیل شدن به پلتفرم پیش‌فرض پروژه‌های بزرگ هوش مصنوعی در داخل چین است. از این منظر، حرکت دیپ‌سیک هم راهبردی است و هم کاملا عملی.

مسئله زمان‌بندی نیز در این میان نقش دارد. تراشه‌های اچ۲۰ انویدیا با نظارت صادراتی سخت‌گیرانه‌تری روبه‌رو شده‌اند و همین موضوع استارتاپ‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات ابری را به مهاجرت سریع‌تر به شتاب‌دهنده‌های تولید داخل سوق داده است. دیپ‌سیک پیش‌تر نیز در مدل‌های قبلی از نسخه‌هایی از اسند استفاده کرده بود؛ بنابراین مهاجرت کامل به زیرساخت متمرکز بر هواوی، ادامه مسیر قبلی است نه یک جهش ناگهانی.

از نظر کارکردی، گفته می‌شود وی۴ بر توانایی‌های پیشرفته کدنویسی و بهبود استدلال چندمرحله‌ای تمرکز دارد. به زبان ساده: در نوشتن برنامه‌های پیچیده بهتر عمل می‌کند، مکالمه‌های طولانی را بهتر نگه می‌دارد و می‌تواند منطق را در بخش‌های بسیار بزرگی از متن دقیق‌تر به هم پیوند دهد. همچنین گزارش شده دو نسخه دیگر از وی۴ که برای تراشه‌های ساخت چین تنظیم شده‌اند، در دست توسعه قرار دارند و ممکن است پیش از پایان سال عرضه شوند.

نکته بزرگ‌تر اینجاست. رقابت هوش مصنوعی در حال تقسیم شدن به اکوسیستم‌های سخت‌افزاری است؛ اکوسیستم‌هایی که هرکدام برای مجموعه اختصاصی خود از کامپایلرها، محیط‌های اجرا و ترفندهای بهینه‌سازی تنظیم شده‌اند. برای استارتاپ‌هایی مانند دیپ‌سیک، مسیر رسیدن به عملکرد پیشرو اکنون به همان اندازه که از نوآوری الگوریتمی می‌گذرد، از سیلیکون داخلی نیز عبور می‌کند.

اینکه این رویکرد در نهایت نتیجه بدهد یا نه، به این بستگی دارد که تیم‌های نرم‌افزاری تا چه اندازه بتوانند توان خام تراشه‌ها را به سرویس‌هایی قابل استفاده و قابل اعتماد تبدیل کنند و چشم‌انداز جهانی سخت‌افزار هوش مصنوعی با چه سرعتی به تغییر خود ادامه دهد.