دسترسی زودهنگام تروث سوشال؛ جنجال تازه بازار سهام آمریکا

در یک جمعه آرام، یک فهرست محصول تازه به نقطه‌ای داغ در سیاست و بازار تبدیل شد. شرکت مادر تروث سوشال بی‌سروصدا از یک خوراک داده پولی رونمایی کرد که به مشترکان پردرآمد اجازه می‌دهد بعضی پست‌ها را پیش از عموم مردم ببینند. قیمت درج‌شده؟ تا حدود ۹۳ هزار یورو در ماه برای دسترسی اولویت‌دار.

پرداخت برای دیدن زودتر: خوراک ویژه بازارها؟

به گفته کوین مک‌گورن، مدیرعامل موقت این پلتفرم، نام این سرویس تروث ای‌پی‌آی است. پیشنهاد آن ساده و دقیق است: رساندن اثرگذارترین پست‌ها به کسب‌وکارها و شرکت‌های معاملاتی، تقریباً به‌صورت بلادرنگ. برای صندوق‌های پوشش ریسک و مشتریان مسلط به فناوری، سرعت همه چیز است. چند ثانیه اطلاع زودتر می‌تواند به معنای میلیون‌ها سود یا زیان باشد. چه کسی با دیدن چنین سازوکاری تردید نمی‌کند و ابرو بالا نمی‌اندازد؟

منتقدان صریح بوده‌اند. آنها این سرویس را مصداق روشن تضاد منافع و ابزاری بالقوه برای دستکاری بازار می‌دانند. چرا؟ چون برجسته‌ترین صدای این پلتفرم دونالد ترامپ است؛ حسابی با حدود ۱۳ میلیون دنبال‌کننده که پیش‌تر برای اعلام تصمیم‌هایی استفاده شده که بازارها را تکان داده است، از نشانه‌های مربوط به تعرفه‌ها گرفته تا اظهارنظرهای پرتنش در سیاست خارجی. وقتی چنین پیام‌هایی زودتر به دست خریداران درست برسد، سرمایه‌گذاران عادی فقط ناچار به دنبال‌کردن مسیر می‌شوند.

اعداد نیز زمینه مهمی به این ماجرا می‌دهند. سهام گروه ترامپ مدیا و فناوری از زمانی که این شرکت زیر نام ترامپ وارد بازار عمومی شد، بیش از ۷۰ درصد سقوط کرده است. این افت، معادل حدود ۵.۶ میلیارد یورو از ارزش سهامداران را از بین برد. با این حال، سهام این شرکت یک روز پیش از راه‌اندازی سرویس جدید افزایش یافت و با رشد ۵.۵ درصدی به حدود ۹.۶۶ یورو برای هر سهم رسید؛ یادآوری این نکته که تیترهای خبری و ایده‌های تازه درآمدزایی، دست‌کم در کوتاه‌مدت، می‌توانند احساسات بازار را تغییر دهند.

این موضوع صرفاً فرضی و نظری نیست. نهادهای ناظر و تحلیلگران بازار مدت‌هاست درباره افشای گزینشی اطلاعات هشدار می‌دهند. آیا یک خوراک داده پولی که به سرعت امتیاز ویژه می‌دهد، واقعاً تفاوتی با درز دادن یک بیانیه مطبوعاتی به رسانه‌ای منتخب دارد؟ مرزهای قانونی در اینجا پیچیده‌اند. اما مرزهای اخلاقی چندان مبهم نیستند.

برای تروث سوشال، این اقدام جنبه راهبردی نیز دارد. درآمدزایی برای بسیاری از پلتفرم‌های اجتماعی جایگزین کار آسانی نبوده است. یک ای‌پی‌آی اشتراکی برای مشتریان شرکتی، نوید یک جریان درآمدی مستقیم را می‌دهد. اما وقتی محصول حول پست‌های رئیس‌جمهور شکل می‌گیرد، راهبرد تجاری با مسئولیت عمومی برخورد می‌کند. همین برخورد، احتمالاً محور بعدی توجه منتقدان و قانون‌گذاران خواهد بود.

باید منتظر بحث بود. باید انتظار بررسی‌های جدی‌تر را داشت. و باید انتظار داشت که این پلتفرم، ماجرا را نه یک امتیاز سیاسی، بلکه محصولی برای کسب‌وکارها معرفی کند. اینکه بازار و نهادهای ناظر نیز همین‌گونه به آن نگاه کنند، داستان کاملاً دیگری است.