تصاویر فاش شده گوشی سرفیس مایکروسافت با کدنیم ریون

تصاویر فاش‌شده از یک گوشی لغوشده مایکروسافت آدم را به خط زمانی دیگری می‌برد؛ جایی که شاید آینده موبایل‌های این شرکت شکل متفاوتی پیدا می‌کرد. این دستگاه با نام رمز ریون، دوباره در تصاویری که ویندوز سنترال منتشر کرده دیده شده و بیش از آنکه شبیه گوشی‌های خمیده‌ای باشد که بعدها طراحی بازار موبایل را در دست گرفتند، به یک تبلت سرفیس می‌ماند که در قالب گوشی پنهان شده است.

بدنه فلزی نقره‌ای. نشان مایکروسافت در پشت دستگاه. دکمه‌های لمسی سخت‌افزاری زیر نمایشگر. اگر کمی با دقت نگاه کنید، ممکن است آن را با سرفیس ۲ اشتباه بگیرید که تا اندازه جیبی کوچک شده است. کلیدهای فیزیکی خانه، بازگشت و جست‌وجو که امروز دیگر یادگار گذشته‌اند، در آن زمان از عناصر ثابت ویندوز فون بودند و ریون آن‌ها را مثل نشانی از هویت خود به همراه داشت.

از نظر سخت‌افزاری، این نمونه اولیه با معیارهای امروز چندان قدرتمند نبود: نمایشگر ۷۲۰پی و ویندوز فون ۸.۱. انتظار می‌رفت تراشه‌ای از کوالکام آن را راه‌اندازی کند، احتمالا یکی از خانواده‌های اسنپدراگون ۲۰۰، ۴۰۰، ۶۰۰ یا ۸۰۰. درگاه‌ها و کنترل‌ها هم طراحی رایجی داشتند؛ میکرو یو‌اس‌بی، جک ۳.۵ میلی‌متری، خشاب سیم‌کارت در سمت چپ، کلیدهای جداگانه صدا، دکمه اختصاصی شاتر دوربین در سمت راست و دکمه پاور در لبه بالایی.

پس چرا این گوشی با برند سرفیس هرگز به قفسه فروشگاه‌ها نرسید؟ پاسخ کوتاه این است: استراتژی. خرید بخش دستگاه‌ها و خدمات نوکیا توسط مایکروسافت در سپتامبر ۲۰۱۳ اولویت‌های شرکت را تغییر داد. مایکروسافت با تکیه بر سری لومیا، که مدل‌های اقتصادی موفقی مثل لومیا ۵۳۵ نماینده آن بودند، تمرکز خود را از ساخت یک گوشی سرفیس مستقل دور کرد. این تصمیم کلان شرکتی عملا پروژه ریون را دفن کرد. خود ویندوز فون هم تا سال ۲۰۱۷ پشتیبانی رسمی‌اش را از دست داد.

به سال ۲۰۲۰ برویم. مایکروسافت با سرفیس دوئو به سخت‌افزار موبایل بازگشت؛ نه به‌عنوان جانشینی تک‌نمایشگر، بلکه به شکل دستگاهی اندرویدی با دو نمایشگر که می‌خواست تجربه چندوظیفگی را از نو تعریف کند. بلندپروازانه بود. پرریسک هم بود. این ایده توجه زیادی جلب کرد، اما بهینه‌سازی نرم‌افزار عقب ماند و دوئو زیر سایه گوشی‌های تاشو، از جمله خانواده گلکسی فولد سامسونگ، قرار گرفت.

تحلیلگران وقتی به گذشته نگاه می‌کنند، اغلب این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا یک گوشی سرفیس متعارف و تک‌نمایشگر، اگر حوالی سال ۲۰۱۴ عرضه می‌شد، مسیر روشن‌تری برای پذیرش از سوی کاربران داشت؟ آیا یک گوشی با برند سرفیس که زودتر وارد بازار می‌شد، می‌توانست در کنار لومیاها جایگاه ویژه‌ای برای خود بسازد؟ پاسخ قطعی را هرگز نخواهیم دانست. اما تصاویر ریون یادآور ملموس مسیری است که طی نشد؛ شبحی تمیز و فلزی از آزمایش‌های موبایلی مایکروسافت.

برای علاقه‌مندان و تاریخ‌نگاران طراحی موبایل، ریون فقط یک نمونه اولیه نیست. این دستگاه سندی است بر اینکه حتی بزرگ‌ترین شرکت‌ها هم هم‌زمان چند آینده را طراحی می‌کنند و فقط بخشی از آن طرح‌ها به واقعیت تبدیل می‌شود. این ماجرا چه درسی برای سازندگان سخت‌افزار امروز دارد؟