ممکن است به معنای واقعی کلمه روی یک معدن طلا نشسته باشید. تلفن‌های همراه قدیمی که در کشوها خاک می‌خورند، مقدارهای بسیار کوچکی از فلزات گران‌بها را در خود دارند که در مقیاس بزرگ به رقم‌های چشمگیری می‌رسد. یک تن گوشی دورریخته‌شده، بدون باتری، حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ کیلوگرم مس، نزدیک به ۳٫۱۴ کیلوگرم نقره و بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ گرم طلا در خود جای داده است.
به بیان دیگر، یک تن گوشی کارکرده می‌تواند چندین برابر بیشتر از یک تن سنگ معدن تازه استخراج‌شده طلا داشته باشد. معادن معمولا از هر تن سنگ فقط ۵ تا ۲۰ گرم طلا به دست می‌دهند. این تفاوت چشمگیر است، زیرا تجهیزات الکترونیکی این فلزات را در قطعات کوچک و قابل بازیابی متمرکز می‌کنند، نه اینکه مانند ذخایر طبیعی در لایه‌های زمین پراکنده باشند.
این عددها فقط اطلاعات جالب نیستند، بلکه نشان‌دهنده ارزش اقتصادی واقعی‌اند. برآوردها نشان می‌دهد پسماند الکترونیکی جهان در سال ۲۰۲۲ حدود ۹۱ میلیارد دلار فلزات و مواد قابل بازیافت در خود داشته است، از جمله نزدیک به ۱۹ میلیارد دلار مس و ۱۵ میلیارد دلار طلا. این یعنی ارزش مالی قابل توجهی در دل ابزارهای منسوخ و کنارگذاشته‌شده پنهان مانده است.
پس چرا این گنج را برداشت نمی‌کنیم؟ عادت‌های انسانی نقش بزرگی در این موضوع دارند. در سال ۲۰۲۲ فقط حدود ۲۲٫۳ درصد از پسماندهای الکترونیکی به شکل رسمی جمع‌آوری و بازیافت شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد هر خانوار اروپایی به طور متوسط حدود ۷۴ دستگاه الکترونیکی دارد که تقریبا ۱۳ عدد از آن‌ها بدون استفاده مانده‌اند. بسیاری از افراد گوشی‌های قدیمی را نگه می‌دارند، چون فکر می‌کنند شاید روزی به آن‌ها نیاز پیدا کنند یا صرفا دور انداختنشان را نوعی اسراف می‌دانند.
پاسکال لروآ، مدیر انجمن پسماند تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، می‌گوید: «بیشتر مردم نمی‌دانند این وسایل به ظاهر بی‌ارزش در واقع ارزش زیادی دارند.» او تأکید می‌کند دستگاه‌هایی که در خانه‌ها انبار شده‌اند، وقتی در مقیاس جهانی در نظر گرفته شوند، به ذخایر عظیمی از فلزات قابل بازیافت تبدیل می‌شوند؛ منبعی دست‌نخورده برای صنعت و فرصتی ازدست‌رفته برای پایداری محیط زیست.
بازیافت فقط از نظر مالی اهمیت ندارد. بازیابی فلزات از پسماند الکترونیکی هزینه‌های زیست‌محیطی استخراج جدید را کاهش می‌دهد؛ از مصرف انرژی کمتر و انتشار آلاینده‌های کمتر گرفته تا تخریب کمتر زیستگاه‌های طبیعی. معدن‌کاوی شهری، یعنی استخراج فلزات از شهرها به جای اعماق زمین، روشی کارآمد و قابل گسترش است، به شرط آنکه نظام‌های جمع‌آوری و رفتار مصرف‌کنندگان بهبود پیدا کند.
هر کسی می‌تواند چند اقدام عملی انجام دهد. برنامه‌های تعویض و خرید گوشی کارکرده، مراکز معتبر تحویل پسماند الکترونیکی و طرح‌های بازپس‌گیری فروشگاه‌ها، گوشی‌های ازکارافتاده را به ماده اولیه کارخانه‌های مدرن تبدیل می‌کنند. حتی اهدای دستگاه‌ها برای تعمیر و استفاده دوباره، باعث می‌شود قطعات مدت بیشتری در چرخه مصرف باقی بمانند. وقتی میلیون‌ها نفر مشارکت کنند، همین اقدام‌های کوچک اثر بزرگی خواهند داشت.
دفعه بعد که کشوی وسایل اضافی را باز کردید، به یاد داشته باشید: آن گوشی‌های قدیمی فقط شلوغی و بی‌نظمی نیستند. آن‌ها ذخیره‌ای فشرده از مواد ارزشمندند و یادآور این واقعیت که حل مشکل زباله از خانه شروع می‌شود. آیا می‌دانید چند گوشی در کشوهای شما منتظر مانده‌اند؟
نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.