افزایش قیمت آیفون در پی گرانی قطعات و موج هوش مصنوعی

اپل این هفته حرکت غافلگیرکننده‌ای انجام داد: به جای آنکه با ورود مدل‌های جدید، قیمت مدل‌های قدیمی‌تر را کاهش دهد، آن‌ها را گران‌تر کرد. تصمیمی کوتاه، صریح و غیرمنتظره. خانواده آیفون ۱۷، آیفون ۱۷ ای، آیفون ایر و حتی آیفون ۱۶ با ظرفیت ۱۲۸ گیگابایت، در بازارهایی که همچنان عرضه می‌شوند، همگی با افزایش ۱۰۰ دلاری قیمت رسمی روبه‌رو شدند.

اپل قیمت رسمی چند مدل آیفون را به جای تخفیف معمول، ۱۰۰ دلار افزایش داد. همین جمله به‌تنهایی مسیر آشنای قیمت‌گذاری اپل را برعکس می‌کند. قیمت پایه آیفون ۱۷ در آمریکا اکنون از ۸۹۹ دلار شروع می‌شود، آیفون ۱۷ ای از ۶۹۹ دلار، آیفون ایر از ۱٬۰۹۹ دلار و آیفون ۱۶ با ظرفیت ۱۲۸ گیگابایت از ۷۹۹ دلار. در هند نیز اپل برچسب قیمت‌ها را به‌روزرسانی کرده است: ۹۹٬۹۰۰ روپیه برای آیفون ۱۷، ۷۹٬۹۰۰ روپیه برای آیفون ۱۷ ای، ۸۹٬۹۰۰ روپیه برای آیفون ۱۶ و ۱٬۴۹٬۹۰۰ روپیه برای آیفون ایر.

چرا اپل برخلاف انتظار عمل کرد؟ پاسخ کوتاه این است: هزینه قطعات. تراشه‌های حافظه با کمبود عرضه روبه‌رو هستند و بخش بزرگی از تقاضا از سوی مراکز داده هوش مصنوعی می‌آید که حجم عظیمی از رم و فضای ذخیره‌سازی را مصرف می‌کنند. وقتی قطعاتی که یک گوشی را توانمندتر می‌کنند گران‌تر می‌شوند، شرکت‌ها بخشی از این هزینه را به خریداران منتقل می‌کنند. اپل امسال افزایش‌های مشابهی را برای مک، آیپد و هوم‌پاد هم اعمال کرده و اکنون این تصمیم‌ها بیش از آنکه اتفاقاتی جداگانه به نظر برسند، بخشی از یک الگوی گسترده‌تر در بازار فناوری هستند.

زمان‌بندی این تغییر نیز مهم است. جابه‌جایی قیمت‌ها درست پس از آن رخ داد که اپل از سری آیفون ۱۸ پرو و یک دستگاه تاشوی جدید به نام آیفون دوئو رونمایی کرد و هم‌زمان آیفون ۱۷ پرو و آیفون ۱۷ پرو مکس را بی‌سروصدا از فروشگاه مستقیم خود کنار گذاشت. گویی این رونمایی نقطه فشاری ایجاد کرد که در زنجیره تأمین موج انداخت و در نهایت به قیمت مدل‌هایی رسید که در شرایط معمول انتظار می‌رفت ارزان‌تر شوند.

برای خریداران، این تغییر تصمیم‌گیری را پیچیده‌تر می‌کند. طرح‌های اپراتورها و اعتبار تعویض گوشی قدیمی هنوز می‌توانند فشار هزینه را کمتر کنند و احتمال دارد پیشنهادهای تبلیغاتی هم ظاهر شوند. اما قیمت رسمی، مبنای ارزش فروش دوباره، تخفیف‌ها و برداشت عمومی از قیمت گوشی هوشمند را تعیین می‌کند. افزایش ۱۰۰ دلاری برای برخی خریداران کوچک است، اما برای گروهی دیگر کل محاسبه خرید را تغییر می‌دهد.

لایه دیگری هم وجود دارد: این اتفاق یک سیگنال در سطح بازار است که نشان می‌دهد تقاضای زیرساخت هوش مصنوعی چگونه می‌تواند قیمت‌گذاری لوازم الکترونیکی مصرفی را تغییر دهد. قطعاتی که زمانی کالاهای معمولی و کم‌حساسیت تلقی می‌شدند، حالا به منابع راهبردی تبدیل شده‌اند. تولیدکنندگان و خرده‌فروشان باید این نوسان‌ها را مدیریت کنند، در حالی که همچنان تلاش دارند چرخه عرضه محصولات قابل پیش‌بینی بماند.

پس خریداران چه باید بکنند؟ قیمت‌ها را با دقت زیر نظر بگیرید و زمان خرید را جدی‌تر بسنجید، به‌ویژه اگر منتظر کاهش قیمت پس از معرفی مدل‌های جدید بودید. از سوی دیگر، اگر مدل مشخصی با نیازهای شما سازگار است، شاید خرید در همین حالا منطقی باشد؛ زیرا طرح‌های تعویض گوشی و مشوق‌های اپراتورها ممکن است قیمت‌های امروز را قابل‌قبول‌تر کنند. در هر صورت، این ماجرا یادآوری می‌کند که بازار گوشی‌های هوشمند همچنان در برابر روندهای بزرگ‌تر فناوری آسیب‌پذیر است و از همان فشارهای عرضه‌ای که رونق هوش مصنوعی را تغذیه می‌کنند، مصون نیست.

انحراف اپل از ریتم معمول قیمت‌گذاری خود پرسشی مهم ایجاد می‌کند که باید آن را دنبال کرد: اگر تورم هزینه قطعات ادامه پیدا کند، چند تخفیف مورد انتظار دیگر به افزایش‌های ناگهانی قیمت تبدیل خواهد شد؟