درخواست پاپ لئو برای خلع سلاح هوش مصنوعی جنگی در ژنو

پاپ لئو چهاردهم خواستار «خلع سلاح» سامانه‌های هوش مصنوعی شده و از دولت‌ها خواسته است تصمیم‌گیری درباره جان، آزادی و استفاده از زور را به ماشین‌ها واگذار نکنند. او این درخواست را مسئله‌ای حقوقی و امنیتی دانست که قرار است ماه آینده در نشست ژنو بررسی شود.

درخواست برای اقدام عملی در ژنو

پاپ در سخنرانی روز جمعه خود از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست «گام‌های عملی برای ممنوعیت سلاح‌های خودمختار مرگبار» بردارند. او گفت این موضع فقط یک هشدار اخلاقی نیست، بلکه مستقیما به بحثی حقوقی و امنیتی مربوط می‌شود که ماه آینده در ژنو پیگیری خواهد شد.

نظارت انسانی و مسئولیت حقوقی

لئو چهاردهم گفت انسان‌ها «مسئولیت هدایت، اصلاح و در صورت لزوم رد کاربردهای» هوش مصنوعی را بر عهده دارند. او توضیح داد که اصطلاح «خلع سلاح» در این زمینه به معنای کنار گذاشتن کامل هوش مصنوعی نیست، بلکه هدف مهار کاربردهایی است که می‌توانند بدون قضاوت موثر انسانی موجب مرگ یا آسیب شوند.

او در محور اصلی استدلال خود مرزی حقوقی میان ابزار و عامل تصمیم‌گیر ترسیم کرد و گفت: «ماشین‌ها ابزارند، نه شخص.» پاپ هشدار داد که اعطای حقوق یا شخصیت حقوقی به سامانه‌های هوش مصنوعی می‌تواند مسئولیت‌پذیری انسانی را مبهم کند، به ویژه زمانی که تصمیم یک سامانه بر جان، آزادی یا امنیت فردی اثر می‌گذارد.

تصمیم‌هایی که بر جان و آزادی انسان‌ها و همچنین استفاده از زور اثر می‌گذارند، باید همواره تحت نظارت انسانی موثر، آگاهانه و مسئولانه باقی بمانند.

تداوم مواضع واتیکان و زمینه پاپی

اظهارات پاپ ادامه‌دهنده مجموعه‌ای از مواضع واتیکان درباره سلاح‌های خودمختار است. پاپ فرانسیس نیز در سال ۲۰۲۴ خواستار ممنوعیت چنین سامانه‌هایی شده بود و گفته بود «هیچ ماشینی هرگز نباید اجازه داشته باشد تصمیم بگیرد جان انسانی را بگیرد.» لئو چهاردهم همین اصل را با تاکیدی روشن‌تر بر سازوکارهای قانون‌گذاری و پاسخگویی دنبال می‌کند.

هوش مصنوعی از آغاز دوره پاپی لئو چهاردهم یکی از موضوعات تکرارشونده بوده است. او انتخاب نام لئو را به چالش‌های فناورانه امروز پیوند داده و با اشاره به لئو سیزدهم، که با دگرگونی‌های اجتماعی و اقتصادی انقلاب صنعتی روبه‌رو بود، یک همسانی تاریخی ترسیم کرده است. لئو چهاردهم پیشرفت سریع هوش مصنوعی را تحولی مشابه توصیف کرده که به پاسخ اخلاقی و نهادی نیاز دارد.

• از کشورهای عضو سازمان ملل خواست در نشست ماه آینده ژنو، سلاح‌های خودمختار مرگبار را ممنوع کنند
• بر ضرورت نظارت انسانی و پاسخگویی حقوقی در تصمیم‌های هوش مصنوعی که بر جان، آزادی و استفاده از زور اثر می‌گذارند، تاکید کرد
• این موضوع را هم مسئله‌ای اخلاقی و هم موضوعی مرتبط با امنیت و حقوق بین‌الملل دانست

پاپ این مطالبات را ادامه سند پیشین خود درباره حفاظت از کرامت انسانی در عصر هوش مصنوعی معرفی کرد و آن چارچوب اخلاقی را به سیاست‌گذاری تسلیحاتی، مسئولیت حقوقی و نظارت بین‌المللی گسترش داد.