9 دقیقه
مروری بر خبر: بازگشت احتمالی دیافراگم متغیر
گزارشهای اخیر دربارهٔ احتمال افزودن دیافراگم متغیر به آیفون 18 پرو و پرو مکس، برای بسیاری آشنا به نظر میرسد — و به نظر میرسد که همین صدا اکنون در آزمایشگاههای سامسونگ نیز شنیده میشود. غول کرهای پیشتر در نسلهای گلکسی S9 و S10 ایدهٔ دیافراگم دوگانه را امتحان کرده بود، اما پس از عرضهٔ خانوادهٔ S20 در سال 2020 این طرح را بهصورت نسبتاً بیسر و صدا کنار گذاشت. اکنون، با گزارشهایی مبنی بر بازبینی همین تکنیک توسط اپل، گفته میشود سامسونگ نیز در حال بررسی دوبارهٔ این راهکار است.
چرا دیافراگم متغیر اهمیت دارد؟
پاسخ ساده است: چون دیافراگم متغیر یکی از آن ویژگیهای سختافزاری دوربین موبایل است که پتانسیل ایجاد بهبودهای ملموس در دنیای واقعی را دارد. کنترل بهتر نور در شرایط کمنور، انعطافپذیری بیشتر در کنترل عمق میدان و توانایی تنظیم نوردهی بدون اتکا صرف به روشهای محاسباتی، از مزایای اصلی بهشمار میآیند. این مشخصه لزوماً یک عدد جذاب در مشخصات فنی نیست که بهتنهایی گوشی بفروشد، اما میتواند «حس» تصاویر را تغییر دهد و کیفیت نهایی عکس را تحت تأثیر قرار دهد.
وضعیت فعلی: سامسونگ هنوز تصمیم نهایی نگرفته
منابع گزارش میدهند که سامسونگ هنوز به طور قطعی تصمیمی نگرفته است. گفته شده این شرکت از تامینکنندگان خواسته ماژولهای دیافراگم متغیر را توسعه دهند و شرکتهای Samsung Electro-Mechanics و MCNEX نمونههای اولیه را برای ارزیابی عرضه کردهاند. در صورتی که این فناوری از آزمونها سربلند بیرون بیاید، ممکن است دوباره در خانوادهٔ گلکسی S27 ظاهر شود — یعنی هفت سال پس از حذف آن از مدلهای旗(فلگشیپ) سری S.
چرخهٔ بازگشتی ایدهها در طراحی دوربین
میتوان این روند را مانند چرخههای مد برای دوربینهای موبایل در نظر گرفت. ایدهای مطرح میشود، جلب توجه میکند، سپس کمرنگ میشود تا زمانی که بازیگر دیگری آن را با انگیزهٔ تازهای بازسازی کند. گمانهزنی دربارهٔ حضور دیافراگم متغیر در آیفون احتمالاً همان انگیزهٔ تازه است. پرسش این است: آیا سامسونگ از سر اعتقاد به مزیتهای فنی این فناوری به آن بازمیگردد یا صرفاً نمیخواهد در روایت ویژگیها از رقیب عقب بماند؟ پاسخ میتواند ترکیبی از هر دو باشد.
چالشهای فنی و تجاری دیافراگم متغیر
با وجود مزایا، موانع عملی نیز وجود دارند. دیافراگم متغیر پیچیدگی مکانیکی بیشتری اضافه میکند، هزینهٔ تولید را بالا میبرد و نیاز به کالیبراسیون دقیق و آزمونهای دوام دارد. از طرف دیگر، این راهکار با پیشرفتهای دیگر رقابت میکند — مانند سنسورهای بزرگتر، الگوریتمهای پردازش تصویر پیشرفته و لنزهای پریسکوپی. بنابراین سازندگان باید با دقت نسبت بین هزینه، مزایا و پیچیدگی فنی را بسنجند. با این حال، عرضهٔ نمونههای اولیه توسط تأمینکنندگان باسابقه نشان میدهد که سامسونگ حداقل این گزینه را روی میز نگه داشته است.
جنبههای مکانیکی و طراحی
دیافراگم متغیر عملاً به یک مکانیزم فیزیکی نیاز دارد که بتواند اندازهٔ سوراخ عبور نور (f-stop) را تغییر دهد. این مکانیزم معمولاً شامل تیغهها یا المانهای متحرک بسیار کوچک است که باید در فضای اندکی درون ماژول لنز جای بگیرند. اضافه شدن چنین مکانیزمی میتواند تأثیراتی روی ضخامت ماژول دوربین، وزن، و حتی کانالهای تولید داشته باشد.
هزینه و قابلیت اطمینان
افزودن اجزای متحرک به هر محصول الکترونیکی همراه با ریسک افزایش خرابی و کاهش طول عمر است؛ بنابراین تولیدکنندگان باید آزمونهای دوام (MTBF و تستهای چرخهٔ باز/بسته شدن) را در نظر بگیرند. علاوه بر این، هزینهٔ نیروی کار، مواد و فرآیندهای اسمبلینگ پیچیده میتواند قیمت نهایی ماژول دوربین را بالا ببرد و بر حاشیهٔ سود تأثیر بگذارد.
رقابت با دیگر پیشرفتها در دوربین موبایل
دیافراگم متغیر تنها راه بهبود کیفیت تصویر نیست. رشد سنسورهای بزرگتر، بهبود معماری پیکسلها، و پیشرفت در پردازش تصویری محاسباتی (computational photography) مانند ترکیب چندفریمی، HDR پیشرفته، و حالتهای شب، تاثیر فراوانی داشتهاند. همچنین لنزهای پریسکوپ تلهفوتو و طراحیهای اپتیکی جدید امکان بزرگنمایی نوری بالاتر و حفظ جزئیات را فراهم میکنند. تولیدکنندگان همواره بین بهبودهای سختافزاری و سرمایهگذاری در نرمافزار و پردازش، انتخاب میکنند.
مقایسه با سنسورهای بزرگتر
یک سنسور بزرگتر معمولاً با جذب نور بیشتر و بازه دینامیکی بهتر همراه است که میتواند به کاهش نیاز به راهکارهای مکانیکی کمک کند. با این حال، تلفیق سنسور بزرگتر با طراحی کلی گوشی — از جمله ضخامت بدنه و مصرف انرژی — محدودیتهایی ایجاد میکند. دیافراگم متغیر میتواند بهعنوان مکمل سنسور بزرگتر عمل کند تا انعطافپذیری بیشتری در کنترل عمق میدان و نوردهی فراهم آورد.
نقش پردازش محاسباتی
در چند سال گذشته، پردازش محاسباتی تبدیل به ستون فقرات دوربین موبایل شده است. الگوریتمهایی که نویز را کاهش میدهند، فریمها را همتراز و ترکیب میکنند، و رنگ/جزئیات را بهبود میبخشند، توانستهاند فاصلهٔ بین حسگرهای کوچک موبایل و دوربینهای بزرگتر را کم کنند. بنابراین سؤال کلیدی این است که آیا افزودن یک مکانیزم سختافزاری مانند دیافراگم متغیر میتواند ارزش افزودهای در برابر پیشرفتهای نرمافزاری ارائه دهد یا خیر.
تأمینکنندگان و نمونههای اولیه
گزارشها نام دو تأمینکننده را مطرح میکنند: Samsung Electro-Mechanics و MCNEX. هر دو شرکت نمونههای اولیهٔ ماژولهای دیافراگم متغیر را برای ارزیابی در اختیار سامسونگ قرار دادهاند. وجود نمونههای اولیه از تأمینکنندگان معتبر نشان میدهد که فرایند ارزیابی فنی و تولید آغاز شده، اما هنوز تا تصمیم نهایی و تولید انبوه فاصله وجود دارد.
نقش تأمینکنندگان در زمانبندی تولید
تأمینکنندگان قطعات کلیدی نقش مهمی در تعیین زمانبندی عرضهٔ محصول ایفا میکنند. حتی اگر یک شرکت مانند سامسونگ بخواهد از فناوری جدید استفاده کند، تا زمانی که تأمینکنندگان نتوانند ماژول قابل اتکایی با هزینهٔ معقول تولید کنند، ورود فناوری به بازار دشوار خواهد بود. به همین دلیل همکاری نزدیک بین تیمهای طراحی، مهندسی کیفیت و زنجیرهٔ تأمین ضروری است.
پیام برای عکاسان و کاربران نهایی
برای علاقهمندان به عکاسی موبایل، بازگشت احتمالاً خوشایند دیافراگم دوگانه میتواند یک خبر مثبت باشد، البته به شرطی که بهخوبی پیادهسازی شود. اگر سیستم دیافراگم متغیر بتواند در عمل نویز تصاویر در نور کم را کاهش دهد، کنترل عمق میدان را بهبود ببخشد و یا گزینههای نوردهی بیشتر و واقعگرایانهتری ارائه دهد، آنگاه تجربهٔ عکاسی موبایل واقعیتر ارتقاء خواهد یافت.
- بهبود عملکرد در نور کم: با بازتر کردن دیافراگم میتوان نور بیشتری جذب کرد.
- کنترل عمق میدان: در شرایط روز میتوان دیافراگم را ببست تا عمق میدان افزایش یابد و بوکهٔ طبیعیتر ایجاد شود.
- تنظیم نوردهی فیزیکی: کاهش وابستگی به پردازش محاسباتی برای دستیابی به بعضی حالات نوردهی.
ملاحظات برای عکاسان حرفهای
عکاسان حرفهای معمولاً ارزش کنترل فیزیکی روی سیستم نوری را میفهمند، زیرا امکان تنظیم دقیقتری نسبت به تکیهٔ تنها بر الگوریتمها میدهد. با این حال، قابلیتهای محاسباتی نیز باعث شده کاربران معمولی نتایج بسیار خوبی بدون دانش تخصصی بدست آورند. ترکیب مناسب سختافزار و نرمافزار میتواند به بهترین تجربهٔ کاربری برای گسترهٔ وسیعی از کاربران منجر شود.
پیام برای صنعت: درسهایی از چرخهٔ فناوری
برای صنعت موبایل، بازگشت احتمالاً دیافراگم متغیر یادآور این حقیقت است که چرخهٔ پیشرفتهای سختافزاری همیشه خطی نیست؛ ایدههای قدیمی میتوانند هنگامی که شرایط تغییر کنند یا رقیبی آنها را با رویکرد جدیدی مطرح کند، دوباره وارد صحنه شوند. این موضوع به تولیدکنندگان یادآوری میکند که حفظ انعطافپذیری در طراحی و آزمایش ایدههای مختلف میتواند مزیت رقابتی ایجاد کند.
تحلیل رقابتی و داستانپردازی ویژگیها
یکی از ابعاد جالب این وضعیت، «روایت ویژگی» (feature narrative) است: شرکتها چگونه مشخصات فنی را به کاربران منتقل میکنند؟ آیا دیافراگم متغیر بهعنوان یک «ویژگی برجسته» تبلیغ خواهد شد یا تنها بهعنوان یک بهبود جزئی و «درونی» در ماژول دوربین مطرح میشود؟ پاسخ این سؤال میتواند بر ادراک مشتری و استراتژی بازاریابی تأثیر بزرگی داشته باشد.
پیشبینیها و آنچه باید دنبال کنیم
انتظار میرود با پیشرفت شایعات پیرامون گلکسی S27، بررسیها و تجزیه و تحلیلهای بیشتری منتشر شوند. برخی معیارها که باید دنبال شوند عبارتاند از:
- نتایج تستهای دوام و محیطی برای ماژولهای دیافراگم متغیر.
- تأثیر روی ضخامت و طراحی کلی بدنهٔ گوشی.
- تأثیر روی قیمت تمامشدهٔ گوشی و واکنش بازار.
- نحوهٔ ترکیب این فناوری با پردازش محاسباتی تصویر و دیگر بهبودهای سختافزاری مانند سنسور بزرگ و لنز پریسکوپی.
انتظار میرود نقدها و بحثهای فنی و کاربری پیرامون اینکه «تغییرات مکانیکی بهترند یا ترفندهای محاسباتی» ادامه پیدا کند؛ اما احتمالاً ترکیبی از هر دو رویکرد بیشترین تأثیر را خواهد داشت.
نتیجهگیری: مبارزه برای اعتبار دوربین ادامه دارد
چه دیافراگم متغیر به عنوان یک ویژگی سرخطی معرفی شود و چه بهصورت یک بهبود پنهان در ماژول دوربین عمل کند، یک چیز روشن است: مبارزه برای کسب اعتبار در زمینهٔ دوربین موبایل هنوز تمام نشده و سال آینده میتواند نشاندهندهٔ جهتگیریهای جدیدی در صنعت باشد. چه سامسونگ این مسیر را بهخاطر اعتقاد فنی دنبال کند و چه بهخاطر رقابت با اپل، مصرفکنندگان نهایی از افزایش گزینهها و نوآوریها سود خواهند برد.
در نهایت، بازگشت احتمالی دیافراگم متغیر یادآور این است که نوآوری در دنیای موبایل گاهی چرخهای است و ترکیب هوشمندانهٔ سختافزار و نرمافزار میتواند بیشتر از هر یک بهتنهایی تعیینکننده باشد.
منبع: gsmarena
ارسال نظر