3 دقیقه
تصور کنید وارد اتاقی میشوید و عینک شما نام افراد را در گوشتان زمزمه میکند. ترسناک است؟ کاربردی است؟ هر دو. همین تصویر دقیقا همان دلیلی است که کشف تازه یک کد در اپلیکیشن همراه عینک هوشمند متا، ناظران حریم خصوصی را دوباره حساس کرده است.
پژوهشگران میگویند این اپلیکیشن شامل کد غیرفعال تشخیص چهره با عنوان «برچسب نام» است که از ژانویه ۲۰۲۶ بیسروصدا در چندین بهروزرسانی حضور داشته است. این یک ابزار اختیاری پنهانشده در گوشهای از یک دانلود کماستفاده نیست. این اپلیکیشن برای مدلهای ری بن متا و عینکهای مرتبط ضروری است و بیش از ۵۰ میلیون نصب داشته، یعنی این کد غیرفعال روی تعداد بسیار زیادی گوشی قرار گرفته است.
بازرسان چه چیزی پیدا کردند؟ منطق پنهانشده در کد میتواند از دوربین عینک برای شناسایی چهرهها استفاده کند، الگوهای بیومتریک بسازد و آن الگوها را با یک پایگاه داده ذخیرهشده بهصورت محلی روی گوشی کاربر مقایسه کند. اگر تطبیقی پیدا شود، فردی که عینک را به چشم دارد میتواند یک اعلان روی صفحه دریافت کند که هویت شخص را نشان میدهد. این طراحی با دور زدن انتظارهای رایج درباره حریم خصوصی، از جستوجوی ابری پرهیز میکند و مقایسهها را روی خود دستگاه نگه میدارد، اما ذخیرهسازی محلی نیز همچنان ریسک دارد.
زمینه ماجرا مهم است. متا در سال ۲۰۲۱ سامانه تشخیص چهره فیسبوک را بهصورت عمومی کنار گذاشت و اعلام کرد پس از واکنشهای منفی، فشارهای نظارتی و شکایتهای حقوقی، بیش از یک میلیارد اثر چهره را حذف کرده است. این شرکت در ایالت ایلینوی حدود ۶۵۰ میلیون دلار غرامت پرداخت کرد و بعدتر نیز در پروندهای مربوط به ادعاهای حریم خصوصی بیومتریک در تگزاس، به توافق ۱.۴ میلیارد دلاری رسید. همین تجربهها توضیح میدهد چرا هر نشانهای از بازگشت چنین فناوریای بهسرعت توجهها را جلب میکند.
گزارشها میگویند قطعهکدها به سه مدل جداگانه هوش مصنوعی مرتبط با تشخیص و پردازش چهره اشاره دارند، همراه با ردپاهایی از یک قابلیت قابل مشاهده برای کاربر که قرار بوده به افراد کمک کند کسانی را که ملاقات کردهاند به خاطر بسپارند؛ جاهطلبیای عجیب و انسانی برای یک ماشین. حتی در یکی از آزمایشهای داخلی، یک هشدار شبیهسازیشده تشخیص چهره با استفاده از الگوی چهرهای منتسب به فیلسوف فرانسوی، میشل فوکو، تولید شده بود؛ جزئیاتی که نشان میدهد این آزمایشها تا چه اندازه دقیق و جزئی بودهاند.
متا میگوید این ردپاها نتیجه آزمایشهای داخلی است، نه نشانه عرضه یک محصول، و تاکید میکند که در حال ساخت پایگاه داده متمرکز تشخیص چهره نیست. سخنگویان شرکت میگویند هنوز هیچ تصمیم نهایی گرفته نشده و وعده میدهند اگر این ایده روزی پیش برود، با شفافیت و احتیاط همراه خواهد بود.
با این حال، این کشف احتمالا بحثی را دوباره شعلهور میکند که هیچوقت واقعا پایان نیافته بود: آیا راحتی را بر خطر شناسایی دائمی ترجیح میدهیم؟ هوش مصنوعی پوشیدنی وعده کمکهای مفید و بهموقع میدهد. اما میتواند مرز میان کمکرسانی و نظارت را نیز محو کند. اینکه این مرز کجا قرار میگیرد، هم یک مسئله سیاستگذاری است و هم یک انتخاب شخصی که باید با دقت زیر نظر بماند.
نظر بگذارید
نظرات (2)
ایده ش خوبه ولی جلوش رو نگیرن دوباره، حریم خصوصی له میشه. متا باید بشینه قانون درست، اجرا کنه نه تست پنهانی
متاسفم ولی این خیلی وحشتناکه؛ عینک اسم مردم رو زمزمه کنه؟ کاربردی شاید، اما اعتماد صفر . کی مسئول؟