رپتور لیک نکست؛ ارتقای ارزان پردازنده روی مادربرد قدیمی

یک پردازنده مرکزی تازه بخرید و مادربرد قدیمی‌تان را نگه دارید. شبیه یک معجزه کوچک به نظر می‌رسد؟ اینتل روی این حساب باز کرده که بسیاری از گیمرها و اسمبل‌کننده‌های اقتصادی چنین فکری خواهند کرد.

با به‌تعویق افتادن نسل بعدی نوا لیک و ذن ۶ تا اوایل ۲۰۲۷، آن هم به دلیل کمبود مداوم حافظه، افزایش هزینه قطعات و رکود سرسختانه بازار رایانه‌های شخصی، نه اینتل و نه ای‌ام‌دی نمی‌خواهند قفسه‌های فروشگاه‌ها خالی بماند. فروش مراکز داده به لطف هوش مصنوعی رونق گرفته، اما بازار دسکتاپ همین حالا به گزینه‌های قابل خرید نیاز دارد. همین فشار باعث شده هر دو شرکت به جای انتظار برای عرضه‌ای کاملا تازه، دوباره سراغ بازطراحی سیلیکون‌های آشنا بروند.

سوکت قدیمی، گزینه‌های تازه

اینجاست که رپتور لیک نکست وارد می‌شود؛ محصولی که گاهی رپتور لیک رفرش هم نامیده می‌شود. می‌توان آن را پرده سوم خانواده رپتور لیک اینتل دانست. پایه‌ها همان است: فرایند اینتل ۷، چیدمان هیبریدی آشنا با هسته‌های کارایی رپتور کوو و هسته‌های کم‌مصرف گریسمانت، گرافیک مجتمع و سازگاری کامل با مادربردهای موجود ال‌جی‌ای ۱۷۰۰. خلاصه اینکه می‌توانید مغز سیستم را ارتقا دهید، بی‌آنکه مجبور شوید کل پلتفرم را عوض کنید.

چرا این موضوع مهم است؟ مادربردهای ال‌جی‌ای ۱۷۰۰ از هر دو نوع حافظه دی‌دی‌آر ۴ و دی‌دی‌آر ۵ پشتیبانی می‌کنند. این یعنی خریداران می‌توانند امروز یک تراشه جدید را با کیت‌های اقتصادی دی‌دی‌آر ۴ همراه کنند یا برای فضای رشد بهتر در بلندمدت، سراغ دی‌دی‌آر ۵ بروند. اینتل پیش‌تر یک نسخه ارزان‌تر هادیم دی‌دی‌آر ۵ را پیشنهاد کرده بود که برای کاهش هزینه، تعداد کانال‌های حافظه را نصف می‌کرد، اما استقبال از آن چندان گرم نبود. دی‌دی‌آر ۴ همچنان مسیر ارزان‌تر است. دی‌دی‌آر ۵ مسیری است که آینده بهتری دارد.

اینتل در چند عرضه اخیر، زمان زیادی را صرف برطرف کردن مشکلات بازده تولید و پایداری کرده که قطعات اولیه رپتور لیک را درگیر کرده بود. نتیجه، خانواده‌ای از پردازنده‌هاست که بیش از تغییرات معماری پرزرق‌وبرق، بر پیش‌بینی‌پذیری، قابلیت اعتماد و بهره‌وری هزینه تکیه دارد.

چند نکته فنی هم ارزش توجه دارد. رپتور لیک نکست از برش‌های کش ناهمگام استفاده می‌کند. یعنی حتی وقتی بعضی خوشه‌های پردازشی غیرفعال هستند، پردازنده می‌تواند از کش سطح سه موجود روی دای بلااستفاده بهره بگیرد و ظرفیت مؤثر کش را افزایش دهد. دست‌کم یک مدل با این قابلیت عرضه خواهد شد و اینتل قصد دارد این رویکرد را در تراشه‌های آینده گسترش دهد.

ترکیب‌های دسکتاپ مورد انتظار چنین است:

• سری کور ۷: تا ۸ هسته کارایی به‌همراه ۱۲ هسته کم‌مصرف، با توان طراحی حرارتی ۶۵ وات.
• سری کور ۵: پیکربندی‌های ۸ هسته کارایی + ۸ هسته کم‌مصرف و ۶ هسته کارایی + ۴ هسته کم‌مصرف، با نسخه‌های ۱۲۵ وات و ۶۵ وات. نکته مهم اینکه مدل ۶ هسته کارایی + ۴ هسته کم‌مصرف به لطف افزایش نامتقارن کش، به جای ۲۰ مگابایت معمول، با ۲۴ مگابایت کش سطح سه عرضه می‌شود.
• سری کور ۳: ۴ هسته کارایی، با توان طراحی حرارتی ۶۵ وات.

یک نکته را باید در نظر داشت: در این خانواده خبری از مدلی با ۱۲ هسته کارایی نیست، پس انتظار پیکربندی‌هایی شبیه بارتلت لیک را نداشته باشید. رپتور لیک نکست بخش میان‌رده و اقتصادی دسکتاپ و لپ‌تاپ را هدف گرفته و احتمالا اوایل سال آینده، هم‌زمان با محصولات نوسازی نسلی اینتل وارد بازار می‌شود.

اگر به‌دنبال ارتقای کاربردی پردازنده بدون تعویض کامل پلتفرم هستید، رپتور لیک نکست انتخاب ساده و منطقی است.

راهبرد اینتل ساده و کاملا عمل‌گرایانه است: همین حالا ارتقای قابل استفاده در اختیار کاربران بگذارد، هزینه‌ها را پایین نگه دارد و جهش‌های معماری بزرگ را برای زمانی ذخیره کند که عرضه حافظه و تقاضای بازار با هم هماهنگ شوند. برای گیمرهایی که به نسبت قیمت به کارایی اهمیت می‌دهند، این راهکار شاید هیجان نمایشی نداشته باشد. اما یک مهندسی عملی و دقیق است، و گاهی بازار دقیقا به همین نیاز دارد.