جالاپینو؛ گام تازه اوپن ای آی در سخت افزار هوش مصنوعی

این هفته یک تراشه کوچک به اوپن‌ای‌آی رسید و حضورش فراتر از یک قطعه سخت‌افزاری به نظر می‌رسید. این تراشه یک پیام روشن بود. جالاپینو، تراشه سفارشی تازه اوپن‌ای‌آی، نخستین تلاش داخلی این شرکت در طراحی تراشه است که با همکاری برادکام ساخته شده تا فرایند استنتاج هوش مصنوعی را برای شرکتی که چت‌جی‌پی‌تی را به جهان معرفی کرد، شتاب دهد.

اوپن‌ای‌آی این طراحی را «پردازنده هوشمندی» می‌نامد و آن را نخستین شتاب‌دهنده در پلتفرمی توصیف می‌کند که این شرکت برای اجرای سریع‌تر، پایدارتر و گسترده‌تر مدل‌های پیشرفته در حال ساخت آن است. برادکام تولید سیلیکون این تراشه را بر عهده خواهد داشت. اوپن‌ای‌آی می‌گوید جالاپینو را در حدود ۹ ماه طراحی کرده و بخش‌های بزرگی از سامانه‌های محاسباتی پیرامونی را نیز توسعه داده است؛ همان زیرساخت‌هایی که این تراشه‌ها در آن‌ها به کار گرفته خواهند شد.

چرا این موضوع برای توان پردازشی هوش مصنوعی مهم است

پردازنده‌های گرافیکی انویدیا ستون فقرات هوش مصنوعی مدرن بوده‌اند. این تراشه‌ها انعطاف‌پذیر و قدرتمندند، اما قیمت بالا و گلوگاه‌های تأمین نیز به همراه دارند. تراشه‌های سفارشی بخشی از انعطاف‌پذیری را با بهره‌وری بیشتر و کاهش هزینه جایگزین می‌کنند. همین ویژگی آن‌ها را زمانی جذاب می‌کند که یک بار کاری بتواند با دقت بالا بهینه‌سازی شود. جالاپینو شرط‌بندی اوپن‌ای‌آی بر این ایده است که سخت‌افزار دقیق و تنظیم‌شده می‌تواند توان محاسباتی بیشتری به ازای هر وات ارائه دهد و به این شرکت کمک کند دسترسی به مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی را در مقیاس وسیع‌تر فراهم کند.

آیا اوپن‌ای‌آی در حال قطع همکاری با انویدیا است؟ نه دقیقاً. این حرکت بیشتر تنوع‌بخشی است؛ اقدامی که از تقاضای رو به رشد و شتاب‌گیرنده ناشی می‌شود. اوایل امسال، اوپن‌ای‌آی قراردادهایی برای استفاده از تراشه‌های ترینیوم آمازون امضا کرد و با ای‌ام‌دی و سربراس نیز وارد همکاری شد. اکنون با تولید جالاپینو توسط برادکام، اوپن‌ای‌آی قصد دارد مسیر مطمئن دیگری برای دسترسی به توان محاسباتی خام ایجاد کند؛ آن هم در حالی که رک‌هایی از سخت‌افزار سفارشی می‌سازد که در بلندپروازانه‌ترین حالت ممکن است به حدود ۱۰ گیگاوات برق نیاز داشته باشند.

در کنار این چشم‌انداز، نقاط عطف عملی نیز وجود دارد. یک نمونه فیزیکی از جالاپینو روز چهارشنبه تحویل داده شد. این شرکت‌ها می‌گویند انتظار دارند نخستین استقرارها تا پایان سال ۲۰۲۶ انجام شود و در سال‌های بعد عرضه گسترده‌تری دنبال شود. اگر زمان‌بندی‌ها طبق برنامه پیش برود، ممکن است شاهد آغاز تغییری بزرگ در شیوه ارائه مدل‌های زبانی بزرگ در محیط‌های عملیاتی باشیم.

برادکام نیز اثر این خبر را احساس کرد. سهام این شرکت پس از اعلام خبر حدود ۲ درصد رشد کرد. این تراشه‌ساز یکی از برندگان بازار هوش مصنوعی بوده است؛ سهام آن از ابتدای سال تاکنون حدود ۱۰ درصد افزایش یافته و از اواخر ۲۰۲۲ تقریباً هفت برابر شده است، زیرا شرکت‌های بزرگ رایانش ابری و آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی به سفارش سیلیکون‌های سفارشی روی آورده‌اند.

البته این مسیر بدون مصالحه نیست. تراشه‌های سفارشی نسبت به پردازنده‌های گرافیکی عمومی انعطاف‌پذیری کمتری دارند، بنابراین زمانی بهترین عملکرد را ارائه می‌دهند که با یک پشته نرم‌افزاری و سیستمی دقیق همراه شوند. پیام اوپن‌ای‌آی این است که با طراحی بخش بیشتری از این پشته توسط خود شرکت، می‌تواند بهره‌وری بالاتری به دست آورد و دسترسی به ابزارهای قدرتمند هوش مصنوعی را گسترش دهد. خلاصه اینکه اگر موتور را خودتان بسازید و خودرو را دقیق تنظیم کنید، می‌توانید با هزینه کمتر مسیر طولانی‌تری طی کنید.

آزمون واقعی، عملکرد جالاپینو در بارهای کاری واقعی و سرعتی است که اوپن‌ای‌آی می‌تواند با کمک برادکام تولید را مقیاس‌پذیر کند. فعلاً جالاپینو حرکتی جسورانه به سوی استقلال سخت‌افزاری است و یادآوری می‌کند که زنجیره تأمین هوش مصنوعی از قطعات آماده بازار به سمت پلتفرم‌های سفارشی در حال حرکت است؛ پلتفرم‌هایی که برای نسل تازه‌ای از نرم‌افزارها مهندسی شده‌اند.