افزایش قیمت ویفر تی اس ام سی و موج گرانی تراشه ها

اگر فکر می‌کردید فشار کمبود نیمه‌هادی‌ها رو به کاهش است، باید خود را برای شوک تازه‌ای آماده کنید. نیکی آسیا گزارش داده است که تی‌اس‌ام‌سی از اوایل سال ۲۰۲۷ قیمت ویفرها را تا ۱۰ درصد افزایش می‌دهد و اثر این تصمیم احتمالا به هر گجتی که استفاده می‌کنید خواهد رسید.

این افزایش قیمت فقط به گره‌های پیشرفته و آینده‌نگرانه محدود نیست. فرایندهای پیشرفته، بسته به نوع تراشه و خریدار، با افزایشی حدود ۵ تا ۱۰ درصد روبه‌رو می‌شوند. اما نکته غافلگیرکننده این است که گره‌های به‌اصطلاح بالغ، از جمله ۱۲ نانومتری، ۱۶ نانومتری و حتی ۲۸ نانومتری، نیز ممکن است تا ۱۰ درصد گران‌تر شوند. این یعنی نه‌تنها تراشه‌های پرچم‌دار گوشی‌ها، مانند تنسور جی۱۱ آینده گوگل بر پایه فناوری پیشرفته ۲ نانومتری، تحت فشار قرار می‌گیرند، بلکه تراشه‌های پرکاربرد داخل گوشی‌های میان‌رده، روترها و ماژول‌های خودرویی هم از این موج گرانی در امان نخواهند بود.

چرا حالا؟ تی‌اس‌ام‌سی به افزایش هزینه مواد اولیه و تجهیزات، همراه با هزینه سنگین ساخت کارخانه‌های تولید تراشه خارج از تایوان اشاره می‌کند. گسترش ظرفیت تولید در مناطق مختلف جهان ارزان نیست. دستگاه‌هایی که الگوها را در مقیاس اتمی روی تراشه حک می‌کنند نیز بسیار گران هستند. ترکیب این عوامل، از نظر اقتصادی، شرکت را به بازتنظیم قیمت‌ها سوق می‌دهد.

چه کسی هزینه را می‌پردازد؟ فشار اولیه متوجه بزرگ‌ترین مشتریان تی‌اس‌ام‌سی، یعنی انویدیا، اپل، کوالکام، ای‌ام‌دی و اینتل خواهد بود. این شرکت‌ها هم در داخل مجموعه خود و هم در میان فاندری‌های دیگر به دنبال گزینه‌های جایگزین می‌گردند. اما چنین شرکت‌هایی معمولا هزینه‌ها را بی‌سروصدا جذب نمی‌کنند. افزایش قیمت ویفر به تراشه‌های گران‌تر منجر می‌شود و چند ماه پس از آغاز سال ۲۰۲۷ ممکن است برچسب قیمت گوشی‌ها، لپ‌تاپ‌ها، تبلت‌ها و پوشیدنی‌ها کمی بالاتر برود یا حاشیه سود سازندگان دستگاه‌ها کاهش پیدا کند.

هم‌اکنون نیز شاهد چرخش مشتریان هستیم. طبق گزارش‌ها، اپل برای متنوع‌سازی منابع تامین سیلیکون خود با اینتل و سامسونگ وارد مذاکره شده است. از سوی دیگر گفته می‌شود اینتل می‌خواهد ۸۰ تا ۹۰ درصد تولید تایل‌های محاسباتی نوا لیک را به‌صورت داخلی و روی گره ۱۸ای انجام دهد؛ این در حالی است که در برنامه قبلی، ۶۰ تا ۷۰ درصد این تایل‌ها قرار بود توسط تی‌اس‌ام‌سی روی گره ان۲ ساخته شوند. همچنین گفته می‌شود کوالکام در حال بررسی بازگشت به سامسونگ است. این حرکت‌ها کاملا عملی و منطقی‌اند: وقتی یک تامین‌کننده فشار را بیشتر می‌کند، دیگران تلاش می‌کنند وابستگی خود را کاهش دهند.

برای اکوسیستم نیمه‌هادی، این موضوع فقط یک داستان قیمتی نیست؛ بلکه یک تلنگر راهبردی است. روابط با فاندری‌ها، جغرافیای زنجیره تامین و نقشه راه محصولات همگی دوباره بررسی می‌شوند. برخی شرکت‌ها ممکن است تولید داخلی را سریع‌تر پیش ببرند. برخی دیگر نیز برای کاهش ریسک، سفارش‌ها را میان چند کارخانه تولید تراشه تقسیم خواهند کرد. کاربران نهایی محاسبات پشت پرده را نمی‌بینند، بلکه نتیجه را احساس می‌کنند؛ یا در قالب فشار بیشتر بر کیف پول، یا با کندتر شدن عرضه قابلیت‌های جدید.

این تغییر قیمت قرار است از سال ۲۰۲۷ آغاز شود و هرچند اثرات آن به‌تدریج آشکار خواهد شد، این تصمیم نشانه تغییر مهمی در شیوه مذاکره تراشه‌سازان و مشتریان آن‌ها برای موج بعدی عرضه و تقاضای سیلیکون است.

باید منتظر یک دوره سازگاری بود. قراردادهای جدید مذاکره خواهند شد. انتخاب‌های طراحی برای برخی محصولات ممکن است به سمت گره‌های کم‌هزینه‌تر تغییر کند. و با رشد کارخانه‌های تولید تراشه خارج از تایوان، صنعت نیمه‌هادی اکنون بهای تاب‌آوری آینده خود را پرداخت خواهد کرد.

پس دفعه بعد که برای خرید گوشی یا لپ‌تاپ اقدام می‌کنید، از خود بپرسید: آیا سیلیکون داخل دستگاه قرار است بیش از آنچه قیمت محصول نشان می‌دهد، هزینه‌بر شود؟