افزایش ۱۵ درصدی قیمت تراشه سازی سامسونگ با فشار ظرفیت

تابستان امسال تغییری محسوس در زنجیره تامین نیمه‌هادی رخ داد: تولیدکنندگان تراشه‌ای که زمانی پشت در تی‌اس‌ام‌سی صف می‌کشیدند، حالا با سامسونگ تماس می‌گیرند. نتیجه این جابه‌جایی، افزایش قیمتی بود که با بیانیه مطبوعاتی پر سر و صدا اعلام نشد، اما اثر آن در شرکت‌های طراحی تراشه احساس شد؛ به گفته منابع آگاه از قراردادها، نرخ خدمات تولید قراردادی تراشه تا ۱۵ درصد بالا رفته است.

در ماه ژوئیه، سامسونگ برای مشتریان آمریکایی و چینی خود در گره ۴ نانومتری اس‌اف۴، حدود ۱۰ تا ۱۵٪ بیشتر از ماه قبل صورت‌حساب صادر کرد. مشتریان تایوانی افزایش ملایم‌تری را تجربه کرده‌اند که نزدیک به ۵ تا ۱۰٪ بوده است. این رشد قیمت فقط به جدیدترین فرایند محدود نیست؛ گره اس‌اف۵ یا ۵ نانومتری نیز حدود ۱۰ تا ۱۵٪ افزایش داشته و حتی خط قدیمی‌تر ۸ نانومتری هم نزدیک به ۱۰٪ گران‌تر شده است.

چرا حالا؟ پاسخ ساده است: فشار ظرفیت در کارخانه‌های پیشرفته ساخت تراشه، به‌ویژه تی‌اس‌ام‌سی، بخشی از تقاضا را به سمت سامسونگ هدایت کرده است. تاسیسات پیونگ‌تک سامسونگ که از قبل ویفرهای ۴ نانومتری و قالب‌های پایه حافظه اچ‌بی‌ام را تولید می‌کردند، با بهره‌برداری بالا فعالیت داشته‌اند. این قالب‌های پایه، یعنی زیرساخت حافظه‌های اچ‌بی‌ام پشته‌ای که توان و سیگنال‌ها را مسیریابی می‌کند و منطق را در خود جای می‌دهد، ناگهان برای مشتریان حافظه و پردازنده‌های گرافیکی به کالاهایی بسیار پرتقاضا تبدیل شده‌اند.

این افزایش قیمت پیامدهای عملی مهمی دارد. برای نمونه، انویدیا از فرایند ۸ نانومتری سامسونگ برای تراشه نینتندو سوییچ ۲ استفاده می‌کند و اخیرا تولید کارت‌های جی‌فورس آر‌تی‌ایکس ۳۰۶۰ را نیز روی همین گره از سر گرفته است. وقتی گره‌های قدیمی‌تر دوباره پرتقاضا می‌شوند، پویایی قیمت‌گذاری به سرعت تغییر می‌کند.

واحد تولید قراردادی تراشه سامسونگ از سال ۲۰۲۲ زیان‌ده بوده است. با این حال، تحلیلگران اکنون احتمال بازگشت سریع‌تر آن را مطرح می‌کنند. لی مین‌هی از شرکت سرمایه‌گذاری و اوراق بهادار بی‌ان‌کی به رویترز گفته است که سفارش‌های قوی‌تر و قیمت‌های بالاتر قراردادها می‌تواند این واحد را حتی از سال آینده به سوددهی بازگرداند؛ زودتر از آنچه بسیاری انتظار داشتند.

بهبودهای عملیاتی نیز به این روند کمک کرده است. نرخ بازده تولید افزایش یافته، یعنی از هر ویفر تعداد بیشتری تراشه قابل استفاده به دست می‌آید و فضای بیشتری برای جذب مشتریان جدید فراهم می‌شود. همچنین برخی خطوط تولید در پیونگ‌تک، به‌ویژه خط اس‌اف۴ که هم برای قالب‌های پایه اچ‌بی‌ام و هم برای برخی تراشه‌های کوالکام استفاده می‌شود، از اواخر سال گذشته به طور کامل رزرو شده‌اند. چنین تقاضای پایداری، هنگام مذاکره برای قراردادها به سامسونگ اهرم بیشتری می‌دهد.

اگر قیمت‌های بالاتر پایدار بماند، سامسونگ نه تنها می‌تواند زیان‌های گذشته را جبران کند، بلکه شاید قدرت قیمت‌گذاری را در صنعتی که مدت‌ها زیر تاثیر مقیاس تولید و محدودیت ظرفیت بوده، از نو تعریف کند.

برای سازندگان دستگاه و طراحان تراشه، این تغییر به معنای بازنگری در راهبردهای تامین و پیش‌بینی هزینه‌هاست. برای بازار گسترده‌تر، این وضعیت یک واقعیت ساده را برجسته می‌کند: وقتی کارخانه‌های پیشرفته ساخت تراشه به مرز ظرفیت کامل نزدیک می‌شوند، اثر آن بر حاشیه سود و زنجیره تامین موج‌وار گسترش می‌یابد. نسبت سفارش به فروش و اعلامیه‌های ظرفیت را زیر نظر داشته باشید؛ همین شاخص‌ها نشان می‌دهند که این وضعیت یک نوسان موقت است یا آغاز دوره‌ای تازه در قیمت‌گذاری نیمه‌هادی‌ها.