تغییر نام دریاچه انتاریو در گوگل مپس در آمریکا جنجالی شد

نقشه‌ها می‌توانند سیاسی باشند. نام‌ها هم همین‌طور. گوگل مپس بی‌سروصدا نمایش «دریاچه آمریکا» را برای کاربران داخل ایالات متحده آغاز کرده است؛ تغییری که پس از یک دستور ریاست‌جمهوری، مقام‌های نقشه‌برداری آمریکا را وادار کرد مدخل رسمی مربوط به دریاچه انتاریو را تغییر دهند.

این تغییر در پی یک دستور اجرایی انجام شد که سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی آمریکا، یعنی پایگاه داده فدرالی اثرگذار بر برچسب‌های رسمی نقشه‌های این کشور، را به‌روزرسانی کرد. برای افرادی که از داخل ایالات متحده گوگل مپس را باز می‌کنند، پهنه آبی‌ای که در سراسر جهان به‌طور سنتی با نام دریاچه انتاریو شناخته می‌شود، اکنون با نامی تازه و صرفا در چارچوب کاربرد داخلی آمریکا نمایش داده می‌شود.

گوگل می‌گوید صرفا همان منبع فدرال را بازتاب می‌دهد. این شرکت به کاربران اعلام کرده است که هم‌زمان با همگام‌سازی پلتفرم با تغییرات رسمی نام‌های دولتی، کاربران آمریکایی برچسب به‌روزشده را خواهند دید، کاربران کانادایی همچنان «دریاچه انتاریو» را مشاهده می‌کنند و ممکن است برای افراد خارج از هر دو کشور، هر دو نام نمایش داده شود. به بیان دیگر، این به‌روزرسانی بیش از آنکه اعلام یک تغییر نام جهانی باشد، از یک استاندارد فنی پیروی می‌کند.

اما چرا این موضوع اهمیت دارد؟ نام‌ها تاریخ و هویت را تثبیت می‌کنند. در عین حال، به مناقشه‌های بزرگ‌تر هم کشیده می‌شوند. کاخ سفید این اقدام را بخشی از تنش‌های گسترده‌تر تجاری و سیاسی با کانادا توصیف کرده است؛ منتقدان اما آن را ژست نمادینی می‌دانند که دیپلماسی فرامرزی را پیچیده‌تر می‌کند. به‌روزرسانی سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی آمریکا بر این اثر می‌گذارد که نقشه‌های فدرال آمریکا چه نامی را رسمی بدانند. با این حال، این تغییر نه شیوه نام‌گذاری کانادا را عوض می‌کند و نه تعیین می‌کند نقشه‌نگاران بین‌المللی این دریاچه را چگونه برچسب‌گذاری کنند.

واکنش‌ها فوری و تند بود. فرماندار دموکرات نیویورک گفت همچنان این دریاچه را با نام سنتی آن صدا خواهد زد. فرماندار جمهوری‌خواه ورمانت نیز این دستور را ناامیدکننده توصیف کرد. در انتاریو، داگ فورد، نخست‌وزیر این استان، نمایشی کوچک اما سرسختانه ترتیب داد: او در امتداد ساحل، تابلویی دوزبانه با عبارت «دریاچه انتاریو، اکنون و همیشه» رونمایی کرد و تأکید داشت که فارغ از آنچه در یک پایگاه داده آمریکایی ثبت می‌شود، بقیه جهان همچنان از نام اصلی استفاده خواهد کرد.

این نخستین بار نیست که دولت آمریکا برای تغییر یک‌جانبه برچسب‌های نقشه تلاش می‌کند. پیش‌تر نیز پس از یک اقدام اجرایی دیگر، جابه‌جایی مشابهی در نام یک پهنه دریایی روی نقشه‌های آمریکا ظاهر شد؛ اقدامی که واکنش‌های مشابهی برانگیخت و این پرسش را پیش کشید که آیا تصمیم‌های داخلی درباره نام‌گذاری باید به اهرم دیپلماتیک تبدیل شوند یا نه.

نکته مهم این است: این به‌روزرسانی تغییری در استانداردهای نقشه‌های آمریکا است و نام این دریاچه را از اسناد کانادایی یا کاربرد بین‌المللی حذف نمی‌کند.

از منظر فنی، گوگل مپس بخش بزرگی از برچسب‌های خود را با دریافت و پردازش مجموعه‌داده‌های معتبر دولتی به‌روزرسانی می‌کند. این کار پلتفرم را با مقررات محلی و استانداردهای فدرال هماهنگ نگه می‌دارد، اما در عین حال به این معناست که یک تصمیم سیاستی واحد می‌تواند یک‌شبه در میلیون‌ها نمایش نقشه بازتاب پیدا کند. برای کاربران عادی، تفاوت زمانی آشکارتر خواهد شد که دو نفر در دو سوی مرز، همان نقشه را باز کنند و برای یک خط ساحلی واحد، دو نام متفاوت ببینند.

فراتر از نمایش‌های سیاسی، این ماجرا نشان می‌دهد برچسب‌های جغرافیایی تا چه اندازه شکننده و نمادین باقی مانده‌اند. آن‌ها فقط چند رشته متن در یک پایگاه داده نیستند؛ وزن فرهنگی، ادعاهای تاریخی و نیت سیاسی را با خود حمل می‌کنند. وقتی یک دولت مدخلی را در سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی آمریکا تغییر می‌دهد، نقشه‌نگاران و شرکت‌های فناوری نیز دنباله‌رو آن می‌شوند. و وقتی چنین اتفاقی می‌افتد، مردم متوجه می‌شوند.

نقشه‌ها قرار است به ما جهت بدهند. اما چه کسی نام‌هایی را تعیین می‌کند که نگاه ما را جهت‌دهی می‌کنند؟