6 دقیقه
گوگل هشدار فوریای به حدود دو میلیارد کاربر مرورگر کروم صادر کرده است پس از آنکه یک آسیبپذیری بحرانی در موتور جاوااسکریپت این مرورگر شناسایی شد. این باگ که پیش از انتشار اصلاح رسمی در طبیعت مورد سوءاستفاده قرار گرفته بود، نشان میدهد حتی محبوبترین مرورگرها هم میتوانند هدف حملات پیچیده سایبری قرار گیرند و لزوم رعایت اصول امنیتی و بروزرسانی فوری را برجسته میسازد.
چرا این باگ V8 مهم است — و چرا باید برای شما اهمیت داشته باشد
پژوهشگران امنیتی در گوگل یک نقص نوعِ «Type Confusion» در موتور جاوااسکریپت V8 کروم کشف کردند که به مهاجمان این امکان را میداد با فریب دادن کاربران برای بازدید از وبسایتهای آلوده یا جعلشده، کد مخربی را اجرا کنند. این نوع نقصهای منطقی در مدیریت انواع دادهها میتواند باعث شود مرورگر بهاشتباه یک بلوک حافظه را بهعنوان نوع دیگری تفسیر کند و در نتیجه مهاجم قادر شود کنترل جریان برنامه را بهدست بگیرد یا اطلاعات حساس را خوانده و نشت دهد.
اگر این آسیبپذیری سو استفاده شود، میتواند گذرواژهها، اطلاعات بانکی، کوکیهای نشست (session cookies) و سایر دادههای حساس را افشا کند — دادههایی که بهراحتی میتوانند برای سوءاستفاده از حسابها، سرقت هویت یا انجام تقلب بانکی استفاده شوند. در عمل، حمله میتواند به شکل اجرای کد از راه دور، تزریق اسکریپتهای مخرب یا استقرار بارهای افزودنی (payload) باشد که بهصورت خاموش و پنهانی اطلاعات را استخراج یا کنترل جلسات را تغییر میدهند.
وقایع نشان میدهد این اکسپلویت پیش از عرضهٔ پچ فعال بوده است، یعنی تعداد زیادی از کاربران بدون اطلاع در معرض خطر قرار داشتند. چنین رخدادهایی که بهعنوان حملات روز-صفر (zero-day attacks) شناخته میشوند، اهمیت انتشار سریع وصلههای امنیتی و اجرای فوری آنها را افزایش میدهند. علاوه بر این، نشان میدهد که فرایندهای تشخیص و شکار باگهای خودکار و دستی — چه در شرکتهای بزرگ و چه در تیمهای پاسخگویی به رخدادها — باید بهصورت مداوم تقویت شوند تا زمانی که آسیبپذیریها اعلام میشوند، خسارت را به حداقل برسانند.
نه تنها کروم: تهدید برای همه مرورگرهای مبتنی بر Chromium
این مسئله محدود به مرورگر کروم نبود. هر مرورگری که روی موتور Chromium ساخته شده باشد — از جمله Microsoft Edge، Brave، Opera و Vivaldi — از ضعف مشابه در V8 تأثیر پذیرفته است. معماری مشترک Chromium به این معنی است که نقص در یکی از اجزای پایهای مثل V8 میتواند طیف وسیعی از مرورگرها را در بر گیرد و بنابراین پوشش و در معرض بودن کاربران جهانی افزایش مییابد.
تحلیلگران امنیتی تخمین میزنند که مواجههٔ این مشکل تقریباً ۶۵ درصد از کاربران اینترنت را تحت تأثیر قرار داده است، بهخصوص در پلتفرمهای دسکتاپ مانند ویندوز و macOS که استفاده از مرورگرهای مبتنی بر Chromium گسترده است. برای سازمانها، این یعنی برنامههای مدیریت نقطه پایانی (endpoint management)، سیستمهای بروزرسانی خودکار و سیاستهای بازآغاز (reboot policies) باید فوراً بررسی و اعمال شوند تا تمام نقاط انتهایی در برابر این نوع حملات ایمن شوند.
چه کاری باید همین حالا انجام دهید
بهروزرسانی الزامآور است، اما یک نکتهٔ کلیدی وجود دارد: فقط نصب بهروزرسانی ممکن است کافی نباشد. گوگل تأکید کرده که کاربران باید مرورگر را بهطور کامل ریستارت (restart) کنند تا اصلاح امنیتی فعال شود. در غیاب راهاندازی مجدد، فرایندهای قدیمیای که آسیبپذیری در آنها وجود دارد ممکن است همچنان در حافظه اجرا بمانند و بدافزار یا مهاجم بتواند از آنها سوءاستفاده کند.
علاوه بر این، بهروزرسانی و ریستارت تنها گامهای اولیهاند. محافظت چندلایهای شامل بهروزرسانی سیستمعامل، بهروز نگاه داشتن نرمافزارهای امنیتی و آنتیویروس، بررسی افزونهها و اکستنشنهای مرورگر، و اعمال تنظیمات امنیتی مناسب در سطح شبکه و مرورگر نیز ضروری است. در محیطهای سازمانی، باید اولویتبندی برای وصلهدهی سرورها، ایستگاههای کاری و دستگاههای مدیریتی وجود داشته باشد تا زنجیره حمله قطع شود.
- منوی مرورگر خود را باز کنید و گزینهٔ «Update» یا صفحهٔ «About» را انتخاب کنید تا آخرین وصله دریافت شود.
- پس از دانلود بهروزرسانی، مرورگر را بهطور کامل ریستارت کنید — همهٔ پنجرهها را ببندید و دوباره اجرا نمایید تا فرایندهای قدیمی خاتمه یابند.
- اگر از سایر مرورگرهای مبتنی بر Chromium استفاده میکنید، آنها را هم بهروزرسانی کنید: Edge، Brave، Opera و Vivaldi باید وصلههای معادل را دریافت کنند.
- سیستم عامل و نرمافزار ضدویروس خود را بهروز نگه دارید تا یک لایهٔ حفاظتی اضافی در برابر سوءاستفادههای شناخته یا ناشناخته فراهم شود.
Quick tip: verify the patch
برای اطمینان از نصب اصلاح در کروم، به آدرس chrome://settings/help بروید تا نسخهٔ فعلی مرورگر را بررسی کنید. اگر هنوز پیامی برای بهروزرسانی مشاهده میکنید، آن را اعمال کرده و بلافاصله مرورگر را ریستارت کنید. این روش ساده غالباً از بیتوجهی به مرحلهٔ ریستارت جلوگیری میکند و تضمین میکند که فرایندهای قدیمی خاتمه یافتهاند.
در سازمانها، فرآیندهای خودکار برای توزیع وصله، گزارشدهی وضعیت بهروزرسانی و یادآوری به کاربران برای ریبوت مرورگر باید فعال باشد. تیمهای فناوری اطلاعات باید فهرستی از نقاط بحرانی (critical endpoints) تهیه و اجرای پچها را با اولویت بالا انجام دهند. همچنین، بررسی لاگها و ابزارهای تشخیص رخداد (EDR) برای شناسایی رفتارهای مشکوک بعد از انتشار وصله ضروری است تا اگر شواهدی از سوءاستفاده قبل از پچ وجود داشت، سریعاً رسیدگی شود.
چگونگی واکنش گوگل
در واکنش به این رخداد، گوگل اعلام کرده است که سیستمهای خودکار و مبتنی بر هوش مصنوعی را برای کشف اشکالات تقویت کرده و در تشخیص حملات روز-صفر سرمایهگذاری بیشتری صورت داده است. رویکرد گوگل ترکیبی از آزمونهای ایستا و پویا، آنالیز رفتار فرآیندها و استفاده از مدلهای یادگیری ماشین برای اولویتبندی گزارشات و کاهش نرخ مثبت کاذب است.
شرکت همچنین پیام ساده اما حیاتیای را مجدداً یادآور شده است: در مواجهه با افزایش حملات روز-صفر، سریعترین و مؤثرترین حفاظت همان وصلهدهی بهموقع همراه با رعایت اصول بهداشت سایبری است. به عبارت دیگر، هم انتشار بروزرسانی و هم اجرای آن (با ریستارت) و رعایت سیاستهای امنیتی از جمله استفاده از احراز هویت چندعاملی (MFA)، مدیریت گذرواژهها و محدودسازی دسترسیها باید با جدیت دنبال شود.
تفاوت بین یک مرورگر اصلاحشده و یک مرورگر که فرایند قدیمی آن هنوز در حال اجراست میتواند تعیینکننده باشد؛ یک راهاندازی مجدد سریع ممکن است تنها گامی باشد که مانع ورود مهاجم میشود. اگر امروز مرورگر خود را نه بهروزرسانی کردهاید و نه راهاندازی مجدد نمودهاید، این کار را بهعنوان اولویت بعدی در فهرست وظایف خود قرار دهید.
منبع: smarti
نظرات
بیونیکس
خلاصه: بهروزرسانی + ریستارت، همین. MFA و آنتیویروس هم چک کنین. ساده اما حیاتی، اگه نکنی ممکنه حساباتون به خطر بیفته
پمپزون
آگاهسازی لازمه ولی بعضی وقتا رسانه ها کمی بزرگش میکنن... با این حال من الان میرم آپدیت کنم، دو تا کار ساده ولی مهم
امیر
تو محل کارمون هم یه بار همین شد، پچ اومد ولی یکی ریستارت نکرد و کلی دردسر پیش اومد؛ خواهشاً بعد از آپدیت مرورگرتون رو ببندین و باز کنین
توربوام
جدی میگن ۶۵٪ تحت تاثیر؟ منبعش چیه، هرچی هست من آپدیتو دانلود کردم ولی هنوز منتظرم تا ریستارت کنم، نگران شدم واقعاً
رودیکس
وای... دو میلیارد؟! یعنی بعضیا مرورگر رو بعد از آپدیت ریستارت هم نمیکنن؟ عجب بیخیالی، خیلی جدیه، الان باید همه ریستارت کنن
ارسال نظر