10 دقیقه
خلاصه خبر
میگویند ساموراییها مالیات نمیپردازند. صدها سازنده اپلیکیشن در ژاپن تصمیم گرفتهاند این تصویر را واقعیت ببخشند — و این کار را خیلی محتاطانه انجام نمیدهند.
هفت گروه بزرگ فناوری در ژاپن نامهای مشترک به نمایندگی از بیش از ۶۰۰ شرکت ارسال کردهاند و از اپل و گوگل خواستهاند قواعد جدید مربوط به کمیسیونها را بازپس بگیرند. این درخواست به قانون در حال ظهور «رقابت نرمافزار موبایل» (MSCL) استناد میکند؛ قانونی که پلتفرمها را مجبور میکند نصب اپلیکیشن از بازارهای مستقل را مجاز سازند و به توسعهدهندگان اجازه دهد کاربران را به گزینههای خرید خارجی لینک کنند.
سوابق اخیر هم وجود دارد. Epic Games در مورد محدودیتهای نصب و کمیسیونهای فروشگاه اپل علیه این شرکت بهصورت قضایی وارد شد و در ایالات متحده برنده شد. اما آن حکم بهطور محدود اعمال شد. عمدتاً به نفع Epic و شرکتهای آمریکایی بود و بسیاری از توسعهدهندگان در سایر کشورها همچنان تحت بار هزینههای پلتفرم باقی ماندند.
حالا توسعهدهندگان ژاپنی خواهان همان معافیت هستند: حذف الزام سهم درآمد از فروشهایی که خارج از اپ استور انجام میشود.
آنها علیه چه چیزی میجنگند؟
کاهشهای مرسوم در پرداخت داخل برنامه معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ درصد است. حتی وقتی فروشگاههای جایگزین وجود دارند، ناشران در ژاپن و اروپا گزارش دادهاند که برای برخی جریانهای پرداخت مجبور به پرداخت سهمی حدود ۵ تا ۲۱ درصد به پلتفرم میشوند و هزینههای پردازش اضافی میتواند در برخی سناریوها مجموع را بالای ۳۰ درصد ببرد. برای استودیوهای کوچکتر، این حاشیه میتواند تفاوت بین ادامه حیات و تعطیلی باشد.
رویکرد اپل و دلایل اختلاف
استراتژی اپل این بوده که توزیع خارج از فروشگاه را از منظر قانونی ممکن کند، اما از منظر تجاری آن را مشکل و پرهزینه جلوه دهد. توسعهدهندگانی که سعی میکنند کاربران را به پرداختهای خارجی هدایت کنند میگویند با هزینههای بالاتر یا قواعد محدودکنندهای مواجه میشوند که خود نقش بازدارنده دارد. اپل میگوید این هزینهها بازتاب کار اضافی و نظارت امنیتی است که پشتیبانی از تجارت خارج از اپ استور میطلبد — و زمانی که فناوریهای این شرکت استفاده میشود، تقسیم درآمد عادلانه است.
چرا ژاپنیها خواهان تساویاند؟
شرکتهای ژاپنی معتقدند با همتایان آمریکایی خود تفاوت رفتار میشود. آنها به حکم اپیک اشاره میکنند که نشان میدهد وضع موجود قابل چالش است و بهجای ایجاد استثناهای پچپچشده، خواهان برابری قانونی و عملیاتی میباشند. در همان نامه، گوگل نیز خواسته شده تا مدلهای کمیسیون خود را بازنگری کند.
پیوستگی با قانون رقابت نرمافزار موبایل (MSCL)
قانون MSCL که در چند حوزه قضایی مطرح یا تصویب شده، دو محور کلیدی دارد: اجازه نصب از بازارهای جایگزین (sideloading و مستقلسازی فروشگاهها) و مجوز دادن به توسعهدهندگان برای لینک دادن به راههای پرداخت خارجی. هدف این قانون کاهش تسلط اقتصادی پلتفرمهای بزرگ و افزایش رقابت در بازار اپلیکیشنها است. توسعهدهندگان ژاپنی این قانون را ابزار قانونیای میبینند که میتواند از آنها در مقابل سیاستهای یکجانبه پلتفرمها دفاع کند.
پیامدهای فنی و امنیتی
یکی از نگرانیهای مطرحشده توسط شرکتهای بزرگ پلتفرم، بحث امنیت کاربران است. اپل و گوگل استدلال میکنند که مدیریت یک فروشگاه متمرکز به آنها امکان تضمین استانداردهای امنیتی، جلوگیری از بدافزار و محافظت از حریم خصوصی کاربران را میدهد. اما موافقان MSCL پاسخ میدهند که بازارهای مستقل نیز میتوانند استانداردهای قابل اتکایی را اعمال کنند و شیوههای مدیریت ریسک قابل قبول و موسومه را توسعه دهند؛ ضمن اینکه شفافیت و رقابت میتواند خود به بهبود امنیت کمک کند.
مسیرهای فنی نصب از خارج (sideloading)
نصب برنامه از منابع مستقل معمولاً به دو شکل انجام میشود: بازارهای جایگزین که تجربهای مشابه فروشگاه را ارائه میدهند و روشهای مستقیم نصب فایل (مانند نصب بستهها از وبسایتها). هر کدام از این روشها الزامات فنی و ابزارهای بررسی امنیتی خاص خود را دارند؛ از امضاهای دیجیتال گرفته تا فرآیندهای اسکن در زمان نصب و مکانیزمهای بازگشت آسیب. توسعهدهندگان و اپراتورهای بازار جایگزین باید این پروتکلها را پیادهسازی کنند تا کاربران و ذینفعان قانونی نگرانی کمتری داشته باشند.
ابعاد اقتصادی: چگونه سهم پلتفرمها بر اقتصاد اپلیکیشن تاثیر میگذارد
وقتی پلتفرم درصدی از هر تراکنش را بردارد، این هزینه یا باید توسط توسعهدهنده جذب شود یا به مصرفکننده منتقل شود. هر دو مسیر اثرات خود را دارند: کاهش سودآوری توسعهدهنده میتواند منجر به کمتر شدن سرمایهگذاری در محتوای بومی، خدمات پشتیبانی و نوآوری شود؛ و افزایش قیمت برای کاربران میتواند تقاضا را کاهش دهد. در بازارهای رقابتی مانند ژاپن و اروپا، فشار روی حاشیه سود توسعهدهندگان مستقل میتواند باعث خروج برخی بازیها و خدمات کوچک از بازار شود و تمرکز را به سمت بازیگران بزرگتر سوق دهد.
مثالهای عددی
- کاهش استاندارد ۳۰ درصدی: در برخی مدلهای سنتی، پلتفرمها ۳۰ درصد از خریدهای درونبرنامهای را به عنوان کمیسیون نگه میدارند.
- مقادیر مشاهدهشده در اروپا و ژاپن: گزارشها از پرداختهایی بین ۵ تا ۲۱ درصد برای برخی جریانهای پرداخت خبر میدهند، که با هزینههای پردازش میتواند بالاتر برود.
- تأثیر برای استودیوهای کوچک: برای یک بازی که درآمد سالانهاش محدود است، هر پنج درصد افزایش در هزینه پلتفرم میتواند به معنی کسر درآمد قابل توجه و کاهش توان بازپرداخت سرمایه و توسعه محتوا باشد.
حکم اپیک و محدودیتهای آن
حکم قضایی علیه اپل در آمریکا نقطه عطفی بود اما گستره محدودی داشت. دادگاه برخی از محدودیتهای اپل را نامشروع تشخیص داد، از جمله ممنوعیت لینکدهی به گزینههای پرداخت خارجی در برخی موارد. با این حال، حکم نتوانست بهطور کلی مدل سهم درآمد اپل را لغو کند و تأثیر مستقیم آن در سایر حوزههای قضایی محدود بود. به همین دلیل سازمانها و شرکتهای غیرآمریکایی مانند آنچه در ژاپن اتفاق افتاده، به دنبال استفاده از مقررات محلی و فشار هماهنگ برای تغییر سیاستها هستند.
چشمانداز حقوقی و قضایی در ژاپن
در صورتی که اپل و گوگل به این درخواستها پاسخ مثبت ندهند، احتمالاً شاهد ترکیبی از اقدامات حقوقی، شکایات نظارتی و فشار عمومی خواهیم بود. نهادهای نظارتی ژاپنی و اتحادیه اروپا در چند سال اخیر نسبت به رفتار انحصاری پلتفرمهای دیجیتال حساستر شدهاند و پروندههای متعدد ضدانحصار در جریان است. در عین حال، پروندههای حقوقی طولانی و پرهزینهاند و نتیجه آنها میتواند سالها طول بکشد؛ اما حتی تهدید به شکایت هم میتواند موجب مذاکره و تعدیل سیاستها شود.
پیامدهای احتمالی برای بازار اپلیکیشنها
ماههای پیش رو میتواند نحوه تقسیم درآمد در اقتصاد اپلیکیشن را بازتعریف کند — یا بار دیگر نشان دهد که قدرت پلتفرمها تا چه حد ریشهدار است. چند سناریوی محتمل عبارتاند از:
- پذیرش اصلاحات: اپل و گوگل برخی تغییرات را بپذیرند و مدلهای کمیسیون را برای تراکنشهای خارج از فروشگاه کمتر یا شفافتر کنند.
- اجرای منطقهای استثناها: حکمها و توافقها ممکن است خاص کشور یا منطقهای شود و به یکپارچگی بازار جهانی آسیب بزند؛ یعنی شرکتها در هر کشور قوانین متفاوتی را تجربه کنند.
- درگیری قانونی طولانیمدت: شرکتها به دادگاهها و نهادهای نظارتی مراجعه کنند و تغییرات ساختاری کند و تدریجی باشد.
- تقویت بازارهای جایگزین: در صورت تسهیل نصب از خارج و کاهش موانع، بازارهای مستقل رشد کنند و رقابت واقعیتری شکل گیرد.
تأثیر بر توسعهدهندگان کوچک و راهبردهای مقابلهای
برای استودیوها و توسعهدهندگان مستقل، مواجهه با این نوع سیاستها نیازمند راهبردهای چندگانه است: تنوع درآمد (مثلاً ترکیب مدلهای پرداخت مستقیم، اشتراک و تبلیغات)، حضور در چند بازار (از جمله بازارهای مستقل و نسخه وب)، و بهینهسازی هزینهها. همچنین همکاری با انجمنهای توسعهدهندگان و گروههای صنعتی برای فشار جمعی بر سیاستگذاران و پلتفرمها میتواند کارا باشد. اتحادهای مانند آنچه در ژاپن شکل گرفته نمونهای از چنین راهبرد جمعی است.
راهبردهای فنی برای کاهش هزینهها
- استفاده از سیستمهای پرداخت خارجی که هزینههای تراکنش را کاهش میدهند.
- بهبود نرخ تبدیل با UI/UX بهتر تا وابستگی به فروشگاهها کاهش یابد.
- استفاده از مدل اشتراکی یا خدمات مبتنی بر ابر که ممکن است تراکنشهای درونبرنامهای را کاهش دهند.
جمعبندی و چشمانداز
اعتراض گسترده توسعهدهندگان ژاپنی تلاش دیگری است در جهت متعادلسازی قدرت میان پلتفرمها و سازندگان محتوا. آنها خواستار شفافیت، تساوی در برخورد و کاهش هزینههای اجباری هستند تا فضای رقابت و نوآوری بازتر شود. اپل و گوگل در برابر انتخاب سختی قرار دارند: یا مدلهای اقتصادی خود را تسهیل کنند و احتمالاً درآمد ناخالص را کاهش دهند، یا با فشار حقوقی و نظارتی بیشتر مواجه شوند که میتواند هزینههای دیگری را برای آنها به همراه داشته باشد.
آینده تقسیم درآمد در اقتصاد اپلیکیشن بستگی به تعامل میان قوانین محلی (مانند MSCL)، تصمیمات قضایی و واکنشهای بازار دارد. اینکه اولین بازنگری جدی از طرف پلتفرمها باشد یا پیروزی حقوقی توسعهدهندگان، هنوز روشن نیست — اما شکی نیست که این مناقشه میتواند استانداردهای جدیدی برای صنعت تعیین کند.
نکات کلیدی برای خواننده
- قانون MSCL ابزار قانونی مهمی است که بازار اپلیکیشن را تغییر میدهد.
- کمیسیونهای پلتفرم میتواند برای استودیوهای کوچک تعیینکننده باشد.
- پذیرش نصب از بازارهای مستقل (sideloading) و لینکدهی به پرداختهای خارجی محور اختلاف است.
- نتیجه این درگیری میتواند به نفع رقابت و نوآوری یا تقویت قدرت پلتفرمها باشد.
منبع: smarti
ارسال نظر