چرا فرانسه دسترسی به بازار پیش بینی پلی مارکت را بست

داشبوردی را تصور کنید پر از ضرایب زنده و بازارهای لحظه‌ای که کنجکاوی را به اقدام تبدیل می‌کند. این همان فضایی بود که نهادهای ناظر اعلام کردند دیگر نمی‌توانند تحملش کنند. مقام‌های فرانسوی بی‌سروصدا به ارائه‌دهندگان اینترنت دستور داده‌اند دسترسی به پلی‌مارکت را مسدود کنند؛ بازار پیش‌بینی‌ای که به کاربران امکان می‌دهد روی هر چیزی، از انتخابات گرفته تا وضعیت آب‌وهوا، شرط‌بندی کنند.

مرجع ملی بازی‌های فرانسه، ای‌ان‌ژِی، پلی‌مارکت را نه یک بستر معاملات مالی، بلکه یک سایت شرط‌بندی غیرقانونی فعال در فرانسه طبقه‌بندی کرده است. این نهاد ناظر می‌گوید محدودیت‌های قبلی نتوانسته مانع دسترسی کاربران فرانسوی به این پلتفرم شود. بر اساس داده‌های سیمیلاروب که ای‌ان‌ژِی به آن استناد کرده، پلی‌مارکت در ماه ژوئن ۵۷۸٬۷۵۱ بازدید از سوی ۲۰۵٬۰۵۷ کاربر یکتای فرانسوی ثبت کرده است، با وجود اینکه تراکنش‌های مالی از نوامبر ۲۰۲۴ ممنوع شده بود. کاربران به‌سادگی با استفاده از وی‌پی‌ان این ممنوعیت را دور زده‌اند.

چرا تعطیلی فراتر از یک ممنوعیت ساده رفت

پرونده ای‌ان‌ژِی بر دو محور استوار است: سازوکارهای اعتیادآور پلتفرم و این واقعیت که صفحات عمومی آن عملا مانند تبلیغات عمل می‌کنند. صفحه اصلی پلی‌مارکت همچنان بازارهای زنده و ضرایب لحظه‌ای را نمایش می‌دهد. ای‌ان‌ژِی می‌گوید این نمایش پویا صرفا اطلاع‌رسانی نیست؛ بلکه مشارکت کاربران را تشویق می‌کند. این نهاد ناظر نوشته است: «صفحه اصلی که ضرایب لحظه‌ای بازارهای رویدادمحور را به‌صورت پویا نمایش می‌دهد، به‌عنوان کانال اصلی برای توزیع و ترویج خدمات پلی‌مارکت عمل می‌کند» و افزوده که چنین فعالیتی در فرانسه غیرقانونی است.

ماجرا ابعاد نگران‌کننده‌تری هم دارد. سازمان هواشناسی فرانسه پس از آن شکایت کرد که به نظر می‌رسید یک حسگر دما در ارتباط با شرط‌بندی‌های مبتنی بر آب‌وهوا دستکاری شده است. همین موضوع باعث شد واحد جرایم سایبری پاریس تحقیقاتی را آغاز کند. ای‌ان‌ژِی همچنین به فعالیت یک معامله‌گر سرشناس فرانسوی با نام فردی۹۹۹۹ اشاره کرده که در سال ۲۰۲۴ چند میلیون یورو جابه‌جا کرده و به گفته این نهاد، بر ضرایب مربوط به رقابت ریاست‌جمهوری آمریکا اثر گذاشته است.

می‌توان موضوع را این‌گونه دید: مرز میان سیگنال بازار و دستکاری بازار کم‌رنگ شد. وقتی منابع داده قابل دستکاری باشند و یک بازیگر بتواند مبالغ قابل‌توجهی را جابه‌جا کند، ادعای اینکه پلی‌مارکت یک بازار بی‌طرف است، سست می‌شود.

واکنشی جداافتاده و مقطعی نیست

اقدام فرانسه بخشی از یک روند گسترده‌تر جهانی است. پلی‌مارکت در بیش از ۳۰ حوزه قضایی با محدودیت روبه‌روست. سوئیس در نوامبر ۲۰۲۴ این سایت را مسدود کرد. لهستان، سنگاپور و بلژیک در اوایل ۲۰۲۵ همین مسیر را دنبال کردند. پرتغال در ژانویه ۲۰۲۶ اقدام کرد و اسپانیا نیز در ماه مه، هم‌زمان با ادامه تحقیقات، مسدودسازی موقت صادر کرد. از دیگر کشورهایی که علیه این پلتفرم اقدام کرده‌اند می‌توان به برزیل، آرژانتین، هند، اندونزی، ایتالیا، آلمان، رومانی، مجارستان و اوکراین اشاره کرد.

الگو روشن است: نهادهای ناظر در سراسر جهان از نگاه کنجکاوانه به بازارهای پیش‌بینی عبور کرده‌اند و اکنون با آن‌ها مانند پلتفرم‌های قمار و شرط‌بندی آنلاین برخورد می‌کنند. دلایل در هر کشور متفاوت است، اما چند محور مشترک دیده می‌شود: ضعف در حمایت از مصرف‌کننده، نبود سقف شرط‌بندی و محدود بودن ابزارهای خودمحروم‌سازی برای کاربران آسیب‌پذیر.

حامیان پلی‌مارکت معتقدند این سایت ابزاری نوآورانه برای پیش‌بینی و گفت‌وگوی عمومی است. منتقدان اما آن را فضایی بی‌ضابطه می‌دانند که در آن پول با نتایج دنیای واقعی گره می‌خورد و انگیزه برای دستکاری داده‌ها یا بازارها بیش از آن است که بتوان نادیده گرفت.

در هر صورت، نهادهای ناظر منتظر نمی‌مانند. فعلا مسدودسازی دسترسی، ابزار سخت و مستقیم مورد انتخاب آن‌هاست و همین موضوع برای کاربران و نوآوران پرسش‌های دشواری ایجاد می‌کند؛ اینکه بازارهای پیش‌بینی در اقتصاد دیجیتال به‌شدت قانون‌گذاری‌شده دقیقا چه جایگاهی دارند.