آیا روغن نعناع می تواند به کاهش فشار خون کمک کند؟

آیا نعناعی که کنار پنجره خانه‌تان رشد می‌کند می‌تواند یک همراه کم‌هزینه برای مقابله با فشار خون بالا باشد؟ یک کارآزمایی کنترل‌شده در بریتانیا نشان می‌دهد پاسخ، شاید بیش از آنچه بسیاری انتظار دارند، به «بله» نزدیک باشد.

چهل بزرگسال ۱۸ تا ۶۵ ساله مبتلا به پیش‌فشارخون یا فشار خون مرحله ۱ در یک آزمایش ۲۰ روزه شرکت کردند. نیمی از آنها دوز مشخصی از روغن نعناع فلفلی دریافت کردند، ۵۰ میکرولیتر رقیق‌شده در ۱۰۰ میلی‌لیتر آب، دو بار در روز، و نیم دیگر دارونما مصرف کردند. هدف ساده بود: بررسی اینکه آیا یک عصاره گیاهی رایج و پرمصرف می‌تواند شاخص‌های قلبی عروقی را به سمت وضعیت بهتر سوق دهد یا نه.

شرکت‌کنندگانی که روغن نعناع فلفلی مصرف کردند، در مقایسه با دارونما به طور میانگین کاهش ۸.۴۸ میلی‌متر جیوه‌ای در فشار خون سیستولیک داشتند. این یعنی حدود ۸ واحد کاهش در عدد بالاییِ نتیجه اندازه‌گیری فشار خون. برای درک بهتر اهمیت آن، پزشکان اغلب اشاره می‌کنند که به ازای هر ۱۰ میلی‌متر جیوه کاهش در فشار سیستولیک، خطر رویدادهای مهم قلبی حدود ۲۰٪ کمتر می‌شود؛ بنابراین حتی افت ۸ واحدی نیز از نظر بالینی معنادار است.

مطالعه به همین‌جا ختم نشد. فشار دیاستولیک، یعنی عدد پایینی، در گروه مصرف‌کننده نعناع به طور میانگین ۴.۵۷ میلی‌متر جیوه کاهش یافت و ضربان قلب در حالت استراحت نیز کمتر شد؛ پس از تعدیل آماری، حدود ۸.۹۲ ضربه در دقیقه کندتر. این تغییرات برای تنها سه هفته مصرف مکمل، قابل توجه و عینی هستند.

جانی سینکلر، نویسنده اصلی از دانشگاه لنکشر، به همراه همکارانش این کارآزمایی را در نشریه پی‌ال‌او‌اس وان منتشر کردند. آنها محتاط اما خوش‌بین هستند. عصاره‌های نعناع سابقه‌ای طولانی به عنوان کمک‌کننده گوارش و ترکیبات ضدالتهاب دارند؛ اکنون شواهد اولیه‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد ممکن است رگ‌های خونی را شل کنند، احتمالا از طریق اثرات منتول بر عضله صاف و تون عروقی. جزئیات بیوشیمیایی به پیگیری بیشتری نیاز دارد، اما نشانه مشاهده‌شده در این کارآزمایی کوچک و کنترل‌شده را نمی‌توان نادیده گرفت.

اهمیت این یافته در چیست؟ فشار خون بالا همچنان بزرگ‌ترین عامل خطر قابل پیشگیری برای مرگ‌ومیر قلبی عروقی در سراسر جهان است. تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی، ورزش و کاهش وزن روی کاغذ بسیار مؤثرند. اما در عمل، تداوم و پایبندی به آنها گلوگاه اصلی است. داروها مؤثرند، اما پایبندی به مصرف و عوارض جانبی می‌تواند اثر آنها را محدود کند. یک مکمل ارزان، بدون کالری و قابل تحمل می‌تواند برای افرادی که در مراحل اولیه پرفشاری خون هستند، گزینه‌ای جذاب به عنوان مکمل درمان‌های اصلی باشد.

با این حال، احتیاط ضروری است. این یک مطالعه کوتاه‌مدت با فرمولاسیون، دوز و ویژگی‌های مشخص شرکت‌کنندگان بود. نوع روغن نعناع فلفلی استفاده‌شده، میزان رقیق‌سازی و برنامه مصرف دو بار در روز همگی بخشی از شرایط کنترل‌شده مطالعه بودند؛ جایگزین کردن آن با تنتور تجاری نعناع یا افزایش خودسرانه دوز در خانه توصیه نمی‌شود. نویسندگان به صراحت خواستار کارآزمایی‌های بزرگ‌تر و طولانی‌تر، همراه با پایش مداوم فشار خون و حضور جمعیت‌های متنوع‌تر شده‌اند تا ایمنی و پایداری اثر تأیید شود.

پس خواننده کنجکاو چه برداشتی باید داشته باشد؟ این کارآزمایی به شواهد رو به رشد اضافه می‌کند که نشان می‌دهد ترکیبات گیاهی می‌توانند به شکل قابل اندازه‌گیری بر فیزیولوژی قلب و عروق اثر بگذارند. این مطالعه یک درمان جدید برای تجویز خودسرانه در اختیار شما نمی‌گذارد، اما دانشمندان و پزشکان را به سمت یک گزینه کم‌هزینه برای بررسی‌های بیشتر هدایت می‌کند؛ گزینه‌ای که شاید بتواند راهبردهای تثبیت‌شده سبک زندگی و درمان دارویی را در مدیریت فشار خون اولیه تکمیل کند.

پژوهشگران باید این یافته را تکرار کنند، سازوکار اثر را دقیق‌تر روشن کنند و بسنجند که آیا این تأثیر در بازه چند ماهه یا چند ساله نیز باقی می‌ماند یا خیر. تا آن زمان، هر فردی که به مصرف روغن نعناع فلفلی برای کمک به کنترل فشار خون فکر می‌کند، باید با پزشک خود مشورت کند. نشانه‌ای امیدوارکننده، بله. درمانی نهایی، هنوز نه.