سفارش بزرگ دیپ سیک برای تراشه های اسند هواوی در چین

یک سفارش خرید، به‌تنهایی می‌تواند نقشه یک صنعت کامل را دگرگون کند. سفارش تازه دیپ‌سیک برای خرید ۱۶۰ هزار تراشه هواوی اسند ۹۵۰دی‌تی دقیقا از همین جنس حرکت‌های برهم‌زننده است، آن هم در زمانی که چین با جدیت بیشتری روی سخت‌افزار بومی هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کند.

بلومبرگ نخستین‌بار این قرارداد را گزارش کرد؛ قراردادی که قرار است نیاز یک مرکز داده جدید ۱ گیگاواتی دیپ‌سیک در مغولستان داخلی را تامین کند. با قیمت تقریبی ۱۱۱ هزار یوان برای هر اسند ۹۵۰دی‌تی، یعنی حدود ۱۶ هزار دلار برای هر واحد، ارزش اسمی این خرید به حدود ۲.۵۶ میلیارد دلار نزدیک می‌شود. برای مقایسه، پردازنده‌های گرافیکی اچ۲۰ انویدیا معمولا در بازه ۱۵ هزار تا ۲۵ هزار دلار معامله می‌شوند؛ بنابراین اختلاف قیمت هر واحد، تنها عامل اثرگذار در این تصمیم خرید نیست.

محدودیت عرضه، تصویر را پیچیده‌تر می‌کند. تولید ۹۵۰دی‌تی در هواوی فعلا به‌شدت محدود است، فقط چند صد هزار واحد در سال، و همین یعنی تکمیل سفارش دیپ‌سیک ممکن است یک سال یا حتی بیشتر زمان ببرد. این تاخیر، در کنار گزارش‌هایی درباره فاصله عملکردی چهاربرابری با سیلیکون انویدیا در برخی بارهای کاری، دیپ‌سیک را منصرف نکرده است. چرا؟ چون تاخیر پردازشی، زنجیره تامین داخلی و اطمینان ژئوپلیتیکی، بیش از گذشته به‌اندازه توان خام پردازشی اهمیت پیدا کرده‌اند.

اسند ۹۵۰دی‌تی بر پایه معماری داوینچی نسخه ۳ هواوی ساخته شده و با فرایند ان‌پلاس۳ شرکت اس‌ام‌آی‌سی تولید می‌شود؛ فرایندی پیشرفته در کلاس ۷ نانومتر. این تراشه هم از آموزش مدل و هم از عملیات رمزگشایی پشتیبانی می‌کند، هرچند گفته می‌شود دیپ‌سیک آن را عمدتا برای وظایف استنتاج هوش مصنوعی خریداری می‌کند. هر تراشه با ۱۴۴ گیگابایت حافظه اچ‌بی‌ام های‌زدکیو ۲.۰ همراه است و حدود ۴ ترابایت بر ثانیه پهنای باند حافظه و ۲ ترابایت بر ثانیه ارتباط بین پردازنده‌های گرافیکی ارائه می‌دهد. پشتیبانی بومی از قالب‌های کم‌دقت مانند اف‌پی۸، اف‌پی۴ و های‌اف۸ هواوی نیز به افزایش بهره‌وری در استنتاج کمک می‌کند.

هواوی همچنین این تراشه‌ها را در قالب اطلس ۹۵۰ سوپرپاد عرضه می‌کند. یک سوپرپاد کاملا تکمیل‌شده می‌تواند تا ۸,۱۹۲ واحد اسند ۹۵۰دی‌تی را به هم متصل کند و روی کاغذ به اوج توان محاسباتی نزدیک به ۸ اگزافلاپس برسد. این معماری می‌کوشد به‌جای تکیه صرف بر برتری خام هر تراشه، از تراکم بالا و یکپارچگی در سطح سیستم مزیت بسازد.

در فضای عمومی، ادعاهایی درباره برابری با انویدیا مطرح شده است. لیانگ ونفنگ، مدیرعامل دیپ‌سیک، در ماه ژوئیه گفت سوپرنود هواوی می‌تواند از نظر تاخیر با جی‌بی۳۰۰ برابری کند، هرچند پذیرفت که برای رسیدن به توان یک پردازنده گرافیکی انویدیا، حدود چهار پردازنده گرافیکی هواوی لازم است و هواوی در برخی حوزه‌ها حدود دو سال عقب‌تر قرار دارد. با این حال، به نظر می‌رسد دیپ‌سیک حاضر است در برابر همسویی بیشتر با تامین‌کنندگان داخلی، جریمه‌ای در عملکرد و زمان‌بندی را بپذیرد.

سفارش دیپ‌سیک فقط انتخاب یک تامین‌کننده نیست؛ این معامله نشانه‌ای از نقطه عطفی است که در آن ابرمقیاس‌های چینی، با وجود مصالحه‌های قابل اندازه‌گیری، به سمت سیلیکون داخلی حرکت می‌کنند.

همه این روند را یک اختلال موقت نمی‌دانند. استیون گلینرت، مدیرعامل سفیر سمی، گفته است انویدیا عملا در حال واگذاری بخشی از میدان چین است. درست یا نادرست بودن این برداشت، به این بستگی دارد که کارخانه‌های داخلی و طراحان تراشه در چین با چه سرعتی ظرفیت تولید را افزایش دهند و شکاف بهره‌وری را کاهش دهند.

موقعیت جغرافیایی هم اهمیت دارد. مغولستان داخلی آرام‌آرام به پایگاهی راهبردی برای زیرساخت هوش مصنوعی تبدیل می‌شود. هوای سرد و خشک به خنک‌سازی کمک می‌کند. گستره‌های وسیع آسمان صاف، اجرای نیروگاه‌های خورشیدی بزرگ‌مقیاس را ممکن می‌سازد. هزینه برق عملیاتی نیز بخش مهمی از محاسبات است: مرکز داده اولانچاب علی‌بابا حدود ۰.۳۲ تا ۰.۳۵ یوان برای هر کیلووات‌ساعت پرداخت می‌کند، یعنی تقریبا ۰.۰۵ دلار برای هر کیلووات‌ساعت. گزارش‌ها می‌گویند بایت‌دنس در حال مذاکره برای افزودن ۵ تا ۶ گیگاوات ظرفیت در این منطقه است. هم‌زمان، برآوردها هزینه افزودن یک گیگاوات ظرفیت را حدود ۲۳.۸ میلیارد دلار می‌دانند؛ رقمی که نشان می‌دهد این توسعه تا چه اندازه سرمایه‌بر است.

یک سفارش، رقابت جهانی را تعیین تکلیف نمی‌کند. اما وقتی یک خریدار پرآوازه، سیلیکون داخلی را در مقیاس بزرگ انتخاب می‌کند، چرخه بازخورد بزرگ‌تری را سرعت می‌بخشد: تقاضا تولید را بالا می‌برد، تولید ریسک هر واحد را کاهش می‌دهد و خریداران محتاط بیش از پیش به زنجیره تامین داخلی تکیه می‌کنند. اگر دیپ‌سیک بتواند ناوگان تراشه‌های اسند خود را وارد مدار عملیاتی کند، باید انتظار داشت تصمیم‌های خرید بیشتری با همین منطق دنبال شوند.

پس گام بعدی چیست؟ باید زمان‌بندی عرضه، قیمت‌گذاری و مغولستان داخلی را زیر نظر گرفت. رقابت بر سر زیرساخت هوش مصنوعی در چین پرصداتر می‌شود و ۱۶۰ هزار تراشه، بند آغازین این داستان است، نه پایان آن.