زک اسنایدر، آخرین عکس و جنجال تورنتو پس از نقدهای تند

زک اسنایدر صبح روز بعد از نمایش افتتاحیه فیلمش در تورنتو از خواب بیدار شد و کاری را انجام داد که بیشتر فیلم‌سازان سعی می‌کنند از آن دوری کنند: ایکس را باز کرد و واکنش‌ها را خواند. صفحه‌اش شبیه میدان نبرد بود. نظرها مثل ترکش از هر طرف می‌آمدند.

منتقدان چندان با او مهربان نبوده‌اند. امتیاز متاکریتیک نزدیک به ۱۶ از ۱۰۰ است و راتن تومیتوز هم حدود ۱۸ درصد را نشان می‌دهد. اعدادی سخت‌گیرانه. تیترهایی حتی سخت‌تر. اسنایدر که هزینه ساخت «آخرین عکس» را خودش تأمین کرده و آن را اکتبر گذشته در کلمبیا با بازی استوارت مارتین و فرا فی و با بودجه‌ای حدود ۱۰ میلیون دلار فیلم‌برداری کرده بود، این فیلم را برداشت شخصی خود از «اینک آخرالزمان» معرفی می‌کرد. هیچ استودیویی حاضر نشد سراغش برود، بنابراین فیلم در تورنتو به‌عنوان عنوانی برای فروش از سوی سی‌ای‌ای عرضه شد و حالا به دنبال خریدار است.

نمایش افتتاحیه حدود ۱۲۰۰ نفر تماشاگر داشت. اما واکنش آنلاین بسیار بزرگ‌تر به نظر می‌رسید. هزاران اظهار نظر تند منتشر شد. بعضی کاربران حتی اعتراف کردند که فیلم را ندیده‌اند. یکی از پست‌هایی که اسنایدر به آن اشاره کرد، عملا این را می‌گفت: «فیلم را ندیده‌ام، اما مطمئنم افتضاح است.» بعضی واکنش‌ها تیره‌تر و شخصی‌تر بودند، تهدیدها و برچسب‌هایی که از یک نقد منفی هم عمیق‌تر زخم می‌زدند. او هنگام خواندن واکنش‌ها با اتهام‌هایی مثل «فاشیست» و حتی تهدید مستقیم روبه‌رو شد. اسنایدر قاطعانه پاسخ داد و تأکید کرد که فاشیست نیست.

اتهام دیگری هم بود که بیش از همه او را آزرده کرد: زن‌ستیزی. اسنایدر تلاش کرد چارچوب اخلاقی فیلم را توضیح دهد و گفت خشونتی که روی پرده دیده می‌شود هیچ گروه خاصی را هدف نمی‌گیرد. او گفت: «عدالت مثل طوفان فرود می‌آید» و اشاره کرد که فیلم با قربانیان و عاملان خشونت، بدون استاندارد دوگانه جنسیتی برخورد می‌کند. پاسخ‌هایی کوتاه و صریح. اما ظرافت و توضیح معمولا در شبکه‌های اجتماعی برنده نمی‌شود.

تمام این جنجال‌ها پیامدهای واقعی دارد. نمایش در یک جشنواره فقط به تشویق تماشاگران مربوط نیست، مسئله قراردادها هم در میان است. تا این لحظه، برای فیلم اسنایدر قراردادی ثبت نشده است. تنها فروش قابل توجه تورنتو تا امروز فیلم «رودخانه» بوده که طبق گزارش‌ها با رقمی بیش از ۱۰ میلیون دلار به یونیورسال و بلوم‌هاوس رسیده است. دیگر فیلم‌های امیدوار به فروش، از جمله «باکینگ فستارد»، «گروه آلفا»، «ویلسون شد» و «شب اختتامیه» همچنان بدون خریدار مانده‌اند و «آخرین عکس» هم در میان آن‌هاست، در حالی که تصویر عمومی‌اش آسیب دیده است.

حالا چه کسی حاضر است ریسک کند؟ بعید به نظر می‌رسد استودیوهای بزرگ پا پیش بگذارند. شرکت‌های قدرتمند مستقل مثل ای۲۴، نئون یا موبی هم دور از دسترس به نظر می‌رسند. بنابراین گزینه‌های باقی‌مانده، پخش‌کنندگان مستقل سطح میانی هستند، شرکت‌هایی در حد ورتیکال، کچاپ اینترتینمنت و برایرکلیف که به نجات پروژه‌های بحث‌برانگیز مشهورند؛ نه اینکه آن‌ها را به بلاک‌باستر تبدیل کنند، بلکه برایشان بازاری پیدا کنند.

دلخوری اسنایدر هم شخصی است و هم عمل‌گرایانه. او می‌بیند فیلمی که با سرمایه خودش ساخته، پیش از آنکه سرنوشت تجاری‌اش مشخص شود، به هدفی فرهنگی در فضای آنلاین تبدیل شده است. حکم شبکه‌های اجتماعی سریع‌تر از تصمیم خریداران صادر می‌شود و در اقتصاد جشنواره‌ها، برداشت عمومی اغلب با قیمت برابر است. اگر جنگ شبکه‌های اجتماعی ادامه پیدا کند، پخش‌کنندگان بالقوه ممکن است دوباره فکر کنند و فیلمی که به‌عنوان یک قمار هنری پرریسک آغاز شد، شاید در نهایت به روایتی هشداردهنده درباره هزینه باز کردن فید در صبح روز اکران تبدیل شود.