دو نفر میتوانند هر دو ۱۰ درصد از وزن بدن خود را کم کنند، اما در نهایت با سوختوسازهایی کاملا متفاوت روبهرو شوند. یکی کاهش چشمگیر چربی کبد و ثبات بیشتر قند خون را تجربه میکند، در حالی که دیگری فقط در آینه لاغرتر به نظر میرسد. دلیل این تفاوت چیست؟ یک کارآزمایی بالینی از دانشگاه واشنگتن نشان میدهد پاسخ، فقط به میزان کاهش وزن مربوط نیست، بلکه به این هم بستگی دارد که چه چیزی میخورید.
پژوهشگران ۵۵ بزرگسال مبتلا به چاقی را که هم پیشدیابت داشتند و هم دچار چربی اضافی کبد بودند، وارد مطالعه کردند. سپس برای حدود پنج ماه یکی از سه رژیم غذایی را در اختیار آنها گذاشتند: رژیم کتوژنیک بسیار کمکربوهیدرات و پرچرب، رژیم غذایی به سبک مدیترانهای، یا برنامهای پرکربوهیدرات، کمچرب و متمایل به غذاهای گیاهی. تیم پژوهشی همه وعدههای غذایی را تامین میکرد و هر هفته با شرکتکنندگان دیدار داشت تا پایبندی به رژیمها دقیق حفظ شود. در پایان، هر سه گروه تقریبا به یک اندازه وزن کم کرده بودند، حدود ۱۰ درصد از وزن اولیه بدن. اما فراتر از عدد روی ترازو، داستان سلامت متابولیک آنها به شکل محسوسی متفاوت بود.
حساسیت عضلات به انسولین در هر سه گروه حدود ۵۰ درصد بهبود یافت. این موضوع یک نتیجه روشن به نفع خود کاهش وزن بود: وقتی افراد وزن کم میکنند، عضلات آنها معمولا پاسخ بهتری به انسولین میدهند. با این حال، کبد روایت متفاوتی داشت. در رژیم کتوژنیک، پاسخدهی کبد به انسولین دو تا سه برابر بیشتر از رژیمهای دیگر افزایش یافت. چربی کبد در گروه کتوژنیک ۶۷ درصد کاهش پیدا کرد، در حالی که این رقم در گروههای مدیترانهای و پرکربوهیدرات حدود ۴۵ درصد بود.
تنظیم قند خون نیز همین الگو را دنبال کرد. اندازهگیریهای ۲۴ ساعته گلوکز در رژیم کتوژنیک حدود ۲۰ درصد کاهش یافت، در مقایسه با حدود ۸ درصد در دو رویکرد دیگر. میزان مواجهه روزانه بدن با انسولین در رژیم کتو بیشترین افت را داشت، حدود ۷۴ درصد کاهش، در حالی که رژیمهای مدیترانهای و پرکربوهیدرات به ترتیب کاهش ۴۴ و ۲۷ درصدی ایجاد کردند. نیمی از افراد حاضر در برنامه کتوژنیک طی دوره مطالعه از وضعیت پیشدیابت خارج شدند، در مقایسه با ۲۹ درصد در رژیم مدیترانهای و فقط ۷ درصد در رژیم پرکربوهیدرات.
پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن یک کارآزمایی بالینی را برای بررسی سه رژیم غذایی با نسبتهای متفاوت کربوهیدرات، چربی و پروتئین هدایت کردند و دریافتند که همه آنها سلامت متابولیک را بهبود میدهند، اما رژیم کتوژنیک بسیار کمکربوهیدرات مزایای بیشتری برای سلامت کبد و کنترل قند خون دارد.
رژیم کتوژنیک بسیار کمکربوهیدرات ممکن است فراتر از کاهش وزن به تنهایی، مزایای اختصاصی برای کبد و کنترل گلوکز داشته باشد.
این یافتهها اهمیت زیادی دارند، زیرا بیماری کبد چرب در افراد مبتلا به چاقی نادر نیست. این مشکل بخش بزرگی از این جمعیت را درگیر میکند و یکی از علتهای اصلی بیماریهای مزمن کبدی در سراسر جهان است. نویسندگان مطالعه، یعنی پزشکان و متخصصان تغذیه دانشگاه واشنگتن، معتقدند برای بیمارانی که همزمان با چاقی، پیشدیابت و کبد چرب درگیرند، مزایای متابولیک اضافی رژیم کتوژنیک میتواند روند پیشرفت به سمت بیماریهای جدیتر را کندتر کند.
این به معنای کنار گذاشتن رژیمهای دیگر نیست. هر سه الگوی غذایی همراه با کاهش وزن، سلامت متابولیک را بهبود دادند و بسیاری از بیماران ممکن است به دلایلی فراتر از کاهش چربی کبد از رژیم مدیترانهای یا رژیم گیاهمحور سود ببرند؛ از جمله پایداری بیشتر، کاهش خطر بیماریهای قلبی عروقی و سازگاری با ترجیح شخصی. همچنین با افزایش استفاده از داروهایی مانند آگونیستهای گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱ برای کمک به کاهش وزن، انتخاب رژیم غذایی همچنان اهمیت دارد: ترکیب کاهش وزن با تغییر هدفمند در درشتمغذیها میتواند پیامدهای سلامت را به شکلهای متفاوتی تحت تاثیر قرار دهد.
تصمیمگیری درباره رژیم غذایی مسئلهای شخصی است، اما این کارآزمایی یادآوری میکند که کاهش وزن و تغییر سوختوساز بدن، اهدافی مرتبط اما جدا از هم هستند. انتخاب مسیری که بیشترین هماهنگی را با اولویتهای سلامتی هر فرد دارد، به ویژه وقتی کبد چرب و کنترل قند خون مطرح است، میتواند چیزی فراتر از عدد روی ترازو را تغییر دهد.
.avif)
نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.