ال نینو نیرومند در راه است؛ هشدار ماهواره های ناسا

اقیانوس آرام بار دیگر در حال بازگشت به صحنه است و دانشمندان مانند تماشاگران یک مسابقه نفس‌گیر آن را زیر نظر دارند. آب گرمی که معمولا در غرب مناطق گرمسیری اقیانوس آرام متمرکز می‌شود، به سوی شرق پیشروی کرده و اندازه‌گیری‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهد این ال نینو می‌تواند با رویداد رکوردشکن ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ رقابت کند یا حتی از آن فراتر برود.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟ چون ال نینو یک موج کوچک و گذرا نیست. وقتی اقیانوس آرام استوایی گرم می‌شود، سامانه‌های آب‌وهوایی را در سراسر جهان بازآرایی می‌کند: خشکسالی‌هایی که محصولات کشاورزی را نابود می‌کنند، آتش‌سوزی‌هایی که از قاره‌ای به قاره دیگر گسترش می‌یابند و دوره‌های بارش سنگین که سواحل را زیر آب می‌برند. رویدادهای ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ و ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ میراثی از فصل‌های مختل‌شده بر جای گذاشتند و الگوی فعلی از همین حالا مقایسه‌ها را برانگیخته است.

در این میان، سنجش از دور نقش اصلی را بر عهده دارد. ماهواره‌های ارتفاع‌سنج، ارتفاع سطح دریا را اندازه‌گیری می‌کنند و وقتی آب اقیانوس گرم می‌شود، منبسط می‌شود و سطح آن به اندازه‌ای قابل اندازه‌گیری بالا می‌آید. این افزایش سطح آب در مرکز و شرق اقیانوس آرام استوایی، اثر انگشت اقیانوسی ال نینو به شمار می‌آید. داده‌های ماموریت‌های طولانی‌مدت که طی ۳۵ سال در امتداد مسیرهای زمینی تقریبا یکسان کنار هم قرار گرفته‌اند، به پژوهشگران امکان می‌دهد نشانه‌های امروز را با رویدادهای بزرگ گذشته مقایسه کنند. نتیجه، شباهتی چشمگیر با ردپای سال ۱۹۹۷ است؛ آبی با ارتفاع غیرعادی که به سوی ساحل آمریکای جنوبی فشار می‌آورد.

ال نینو ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ نیز بسیار نیرومند بود، همان‌طور که افزایش سطح دریا در اکتبر ۲۰۱۵، در تصویر میانی، نشان می‌دهد. اما الگوی آن با اکتبر ۱۹۹۷، در بالا، و اکتبر ۲۰۲۶، در پایین، تفاوت داشت: بخش کمتری از آبِ بالاآمده به ساحل آمریکای جنوبی رسید و همین موضوع به شکل‌گیری الگوهای آب‌وهوایی متفاوت در آن سال کمک کرد. 

با این حال، همه ال نینوهای نیرومند رفتار یکسانی ندارند. شدت فقط بخشی از ماجراست. موقعیت نیز اهمیت زیادی دارد. الگویی که آب گرم را درست در برابر آمریکای جنوبی انباشته می‌کند، معمولا مسیر توفان‌ها را به سوی کالیفرنیا و جنوب ایالات متحده سوق می‌دهد. اگر گرما دورتر در غرب باقی بماند، اثرات جابه‌جا می‌شود؛ آمریکای مرکزی، مکزیک و جنوب شرقی آمریکا ممکن است بیشترین پیامدها را تجربه کنند. برای نمونه، رویداد ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ گرمای استوایی شدیدی داشت، اما بخش کمتری از آن به خط ساحلی آمریکای جنوبی برخورد کرد و در نتیجه ردپای آب‌وهوایی متفاوتی بر جای گذاشت.

اما ال نینو چگونه رشد می‌کند؟ این فرایند اغلب با بادهای تجاری آغاز می‌شود. در حالت عادی، این بادها آب گرم سطحی را به سمت غرب می‌رانند. وقتی تضعیف می‌شوند، آب گرم به سمت شرق بازمی‌گردد. همین تضعیف، بادها را به ضعیف‌تر شدن بیشتر سوق می‌دهد و گاهی حتی جهت آن‌ها را برعکس می‌کند؛ در نتیجه، آب گرم بیشتری در یک چرخه بازخوردی به سوی شرق سرازیر می‌شود. در نظریه ساده است. در عمل، آشفته و پیچیده.

جاش ویلیس، دانشمند پروژه ماموریت‌های سنجش سطح دریا در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا، به این چالش اشاره می‌کند: «جست‌وجو برای ال نینوی معمولی بسیار دست‌نیافتنی است. همه آن‌ها از نظر محل اثرگذاری و نحوه بروز پیامدهایشان با هم فرق دارند.» او همچنین یادآور می‌شود که تداوم داده‌های ارتفاع‌سنجی، یعنی ماهواره‌هایی که طی دهه‌ها تقریبا در همان مسیرهای زمینی پرواز کرده‌اند، امکان مقایسه مستقیم میان سال ۱۹۹۷ و امروز را فراهم می‌کند. و در حال حاضر، این رویداد در مسیری قرار دارد که حتی بزرگ‌تر باشد.

پیش‌بینی‌کنندگان محتاطانه اما نگران هستند. چشم‌انداز اکتبر اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا، NOAA، احتمال وقوع یک رویداد قوی تا بسیار قوی را تا اوایل ۲۰۲۷ حدود ۸۳ درصد برآورد کرده است. این احتمال‌ها وضعیت اقیانوس را نشان می‌دهند. با این حال، تضمین نمی‌کنند که پیامدهای آب‌وهوایی دقیقا مشابه باشند. جو، شریکی پیچیده است. می‌تواند سیگنال‌های اقیانوسی را تقویت کند. یا آن‌ها را به هم بریزد.

تصور کنید با اقلیم تاس می‌اندازید: نتیجه تاس وزن‌دار است، اما از پیش قطعی نیست. حتی با ارتفاع سطح دریایی مشابه سال ۱۹۹۷، آب‌وهوای زمستانی به این بستگی دارد که جو چگونه به علامت اقیانوس پاسخ دهد؛ توفان‌ها کجا شکل بگیرند، جریان جتی چگونه خم شود و کدام مناطق در نهایت با باران یا خشکسالی روبه‌رو شوند. دانشمندان می‌توانند گرمای اقیانوس را با دقت نقشه‌برداری کنند. اما پیش‌بینی رقص پیچیده جو همچنان هنری ظریف‌تر است.

اگر این ال نینو همان‌گونه که داده‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهند به پیشروی خود ادامه دهد، زمستان پیش رو می‌تواند تغییرات قابل توجهی در الگوهای آب‌وهوایی جهان به همراه داشته باشد؛ هرچند این‌که دقیقا کجا و چگونه رخ می‌دهد، هنوز پرسشی باز است.

هرچه رخ دهد، پیام روشن است: باید همچنان مراقب بود. اندازه‌گیری‌های تازه پیش‌بینی‌ها را دقیق‌تر می‌کند و آمادگی محلی، سیگنال‌های جهانی را به تاب‌آوری واقعی بر روی زمین تبدیل خواهد کرد.