سی دقیقه نشستن در سونای فنلاندی می‌تواند برای مدت کوتاهی جریان خون شما را به خط مقدم دفاعی بدن تبدیل کند. تقویت موقتی که با گرما فعال می‌شود. این همان چیزی است که پژوهشگران در تورکو دریافتند؛ زمانی که از ۵۱ داوطلب میانسال خواستند در یک سونای سنتی با دمای حدود ۷۳ درجه سانتی‌گراد بنشینند و در میانه جلسه دوش آب سرد بگیرند.
نمونه خون گرفته‌شده بلافاصله پس از جلسه، افزایش قابل اندازه‌گیری چند نوع گلبول سفید را نشان داد: نوتروفیل‌ها، نخستین پاسخ‌دهندگان بدن در برابر عفونت؛ لنفوسیت‌ها، از جمله سلول‌هایی که با حافظه ایمنی ارتباط دارند؛ مونوسیت‌ها که بقایای سلولی و عوامل بیماری‌زا را پاکسازی می‌کنند؛ و حتی ائوزینوفیل‌ها و بازوفیل‌ها، سلول‌هایی که با واکنش‌های التهابی پیوند دارند. این الگو آشنا به نظر می‌رسید. از بسیاری جهات، شبیه تغییرات موقتی سیستم ایمنی پس از ورزش بود.
بیشتر این افزایش‌ها ظرف ۳۰ دقیقه پس از خروج از سونا از بین رفته بودند.
دلیل این جهش چیست؟ یکی از توضیح‌های محتمل که ایلکا هانونن، دانشمند علوم ورزشی در دانشگاه تورکو، مطرح کرده، بازتوزیع سلول‌هاست: گرما گلبول‌های سفید را از بافت‌ها وارد گردش خون می‌کند و فرصتی گذرا به آن‌ها می‌دهد تا بخش‌های بیشتری از بدن را پایش کنند. می‌توان آن را مانند فراخوانی کوتاه دانست که نیروهای دفاعی بدن را برای یک مأموریت شناسایی موقت به حرکت درمی‌آورد.
اما بسیج شدن سلول‌ها لزوما به معنای تقویت پایدار سیستم ایمنی نیست. این مطالعه تغییر میانگین چشمگیری در سیتوکین‌های در گردش، یعنی پروتئین‌های پیام‌رسان سیستم ایمنی، گزارش نکرد؛ هرچند برخی از آن‌ها همزمان با افزایش دمای بدن بالا رفتند. به زبان ساده: برای مدتی کوتاه سلول‌های بیشتری در جریان خون عبور می‌کردند، اما شواهد روشنی از یک پیام ایمنی قوی‌تر و پایدارتر دیده نشد.
زمینه و شرایط اهمیت زیادی دارد. پژوهش‌های مشاهده‌ای، استفاده منظم از سونا را با کاهش نرخ برخی بیماری‌ها، از جمله ذات‌الریه، و همچنین مزایای قلبی عروقی مانند کاهش فشار خون مرتبط دانسته‌اند. یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نیز نشان داد استفاده مکرر از سونا می‌تواند شمار سلول‌های تی و سلول‌های کشنده طبیعی را تغییر دهد و تجربه قبلی استفاده از سونا بر نحوه واکنش سیستم ایمنی اثر می‌گذارد. به نظر می‌رسد عادت بدن، شکل پاسخ ایمنی را تعیین می‌کند.
این آزمایش در تورکو محدودیت‌هایی هم دارد. نمونه پژوهش کوچک بود و فقط ۵۱ نفر را شامل می‌شد. وضعیت خون تنها تا ۳۰ دقیقه پس از جلسه بررسی شد و زیرگروه‌های مهم ایمنی، مانند انواع مشخص سلول‌های تی و سلول‌های کشنده طبیعی، به صورت جداگانه اندازه‌گیری نشدند. دوش آب سرد در میانه جلسه نیز تفسیر نتایج را پیچیده‌تر می‌کند: آیا این موج ایمنی ناشی از گرمای پیوسته بود، از تغییر ناگهانی دما، یا از ترکیب هر دو؟
پس نتیجه چیست؟ نیم ساعت تعریق در سونا برای ایجاد تغییرات قابل تشخیص و شبیه ورزش در سلول‌های ایمنی در گردش خون کافی است. با این حال، هنوز روشن نیست که این تغییرات زودگذر به محافظت بهتر در برابر عفونت منجر می‌شوند یا نه. همچنین باید به یاد داشت که گرمای شدید برای برخی افراد خطراتی دارد؛ بنابراین پیش از استفاده طولانی‌مدت از سونا به عنوان روش درمانی، دریافت راهنمایی پزشکی تصمیم عاقلانه‌ای است.
نشانه‌ها امیدوارکننده‌اند. اما پاسخ‌های قطعی هنوز در راه‌اند.
.avif)
نظر بگذارید
نظرات (3)
فکر کنم یه خورده اغراق هست؛ بالا رفتن موقتی خوبه اما تا وقتی کاهش عفونت و شواهد قوی نباشه، سونا درمان حساب نمیشه. و مراقب افرادی که مشکل قلبی دارن هم باشید.
خب این موج ایمنی از گرماست یا از دوش سرد وسط جلسه؟ نمونه کم بوده، نتایج زودگذره، باید با کنترل بهتر دید، نه؟
وااای یعنی نیم ساعت سونا مثل ورزش یه جهش موقت تو گلبول‌ها ایجاد می‌کنه؟ جالبه، ولی واقعا موندگاریش روشن نیست...