8 دقیقه
متا در حال آمادهسازی برای ورود فعالتر به بازارهای برق است تا سرعت ساخت نیروگاههایی را که برای تأمین انرژی مراکز داده رو به رشد آن نیاز است افزایش دهد. این اقدام بازتاب یک تغییر گستردهتر است، زیرا هایپراسکیلرها (شرکتهای بزرگ ابری و فناوری) در حال بازنگری راهکارهای خود برای تأمین انرژی پایدار و بلندمدت مورد نیاز بارهای محاسباتی هوش مصنوعی و خدمات ابری هستند. این تغییر دیدگاه از مصرف صرف به مشارکت فعال در زنجیره تأمین انرژی نشاندهنده تحول در مدلهای تأمین انرژی شرکتهای بزرگ فناوری است که به دنبال تضمین ظرفیت، کاهش ریسک مالی و تسریع پروژههای تولید برق میباشند.
چرا متا میخواهد در بازار برق معامله کند
براساس گزارشی از بلومبرگ، متا از دولت فدرال خواسته است تا اجازه خرید و فروش مستقیم برق را به این شرکت بدهد و با این درخواست به گروهی پیوسته است که مایکروسافت نیز پیش از آن مشابه آن را مطرح کرده است؛ اپل نیز پیشتر مجوزهای مرتبط را دریافت کرده است. هدف واضح است: ایجاد امکان امضای قراردادهای بلندمدت خرید انرژی و همچنین فروش بخشی از برق تولیدشده در بازار، که به مدیریت ریسک مالی کمک میکند و پروژههای تولید انرژی جدید را برای توسعهدهندگان جذابتر میسازد. این نوع رویکرد به شرکتها اجازه میدهد تا بهجای وابستگی صرف به ظرفیت موجود شبکه، نقش فعالتری در شکلدهی به عرضه انرژی ایفا کنند.
رییس جهانی بخش انرژی متا به بلومبرگ گفته است که بسیاری از تولیدکنندگان برق نیاز دارند مطمئن شوند خریداران به تعهدات خود پایبند هستند تا پروژههای جدید را آغاز کنند. در غیاب چنین تضمینهایی، توسعه نیروگاهها، خطوط انتقال و سایر زیرساختهای حیاتی ممکن است بسیار کندتر از رشد تقاضا پیش برود. اگر شرکتهای بزرگ فناوری تنها به ظرفیت فعلی شبکه متکی بمانند، سرعت ساخت و راهاندازی نیروگاههای جدید میتواند بسیار عقبتر از افزایش سریع مصرف ناشی از مراکز داده و پیادهسازیهای هوش مصنوعی باقی بماند.
علاوه بر این، ورود به بازار برق شامل مفاهیم فنی و مالی پیچیدهای است؛ از جمله نیاز به درک سازوکارهای بازار برق منطقهای، مقررات مستقل سازمانهای تنظیمگر، نحوه قیمتگذاری ظرفیت و خدمات جانبی (ancillary services)، و مدیریت خطرات مرتبط با قیمت و عرضه. برای متا، توانایی قرارداد بستن مستقیم و فروش متقابل (hedging) بخشی از جریان تولید میتواند ابزاری قدرتمند برای مدیریت هزینههای بلندمدت انرژی، تضمین دسترسی پایدار به برق و بهبود برنامهریزی توسعه مراکز داده باشد.
وقتی رشد هوش مصنوعی از شبکه پیشی میگیرد
گزارش بلومبرگ مقیاس چالش را برجسته میکند: تأمین تقاضای مصرف یک مجموعه مرکز داده متا در ایالت لوئیزیانا ممکن است نیازمند حداقل سه نیروگاه گازی جدید باشد. رشد سریع در حوزههای هوش مصنوعی، پردازش ابری و مدلهای زبانی پیشرفته مصرف برق در مراکزهای هایپراسکیل را به سطوح بیسابقهای رسانده است. این افزایش شدید مصرف، شرکتهایی مانند متا را مجبور میکند تا فراتر از ترتیبات سنتی با شرکتهای برق (utility) فکر کنند و نقشی فعالتر در تأمین انرژی بر عهده بگیرند.
دلایل فنی این شکاف قابل توجهاند: تجهیزاتی مانند سرورها و واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) که برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی استفاده میشوند، تراکم توان بسیار بالایی دارند و نیاز به برق مداوم و خنککنندگی گسترده دارند. علاوه بر این، شاخص بهرهوری انرژی دیتاسنتر (PUE) و نیاز به توان پیکِ لحظهای باعث میشود تقاضای نامنظم و بسیار زیاد بر شبکه وارد شود. بهعلاوه، زمانهای طولانی توسعه نیروگاهها، صفهای اتصال (interconnection queues)، مجوزهای زیستمحیطی و نیاز به ارتقای خطوط انتقال، همگی باعث میشوند که پاسخ شبکه به تقاضای ناگهانی کند و پرهزینه باشد.
در بسیاری از بازارها، توسعه ظرفیت جدید تولید یا ارتقای شبکه ممکن است سالها طول بکشد و شامل تعامل با نهادهای رگولاتوری منطقهای (مانند ISO/RTO در ایالات متحده)، ارزیابیهای زیستمحیطی، تامین مالی پروژه و مذاکره با توسعهدهندگان محلی باشد. وقتی تقاضا با چنین سرعتی رشد میکند، شرکتها به دنبال ابزارهایی میروند که فرایند تأمین ظرفیت را کوتاهتر کنند؛ این ابزارها میتوانند شامل قراردادهای خرید بلندمدت انرژی (PPA)، سرمایهگذاری مستقیم در پروژهها، یا مشارکت در بازارهای عمدهفروشی برق باشند.
چه چیزهایی تجارت برق میتواند تغییر دهد
- شروع سریعتر پروژهها: توسعهدهندگان هنگامی که خریداران بتوانند به خریدهای بلندمدت متعهد شوند یا حق فروش برق را در بازار داشته باشند، احتمالاً با انگیزه بیشتری زمین را آماده و عملیات اجرایی را آغاز میکنند. این تعهدها میتوانند ریسک تامین مالی پروژه را کاهش دهند و سرمایهگذاران را برای تأمین منابع مالی جذب کنند.
- کاهش ریسک مالی: توانایی فروش انرژی در بازار میتواند در مقابل تعهدات ثابت بلندمدت، پوشش و تهاتر مالی فراهم کند و به شرکتها اجازه دهد ترکیبی از درآمدهای تضمینشده و درآمد مبتنی بر بازار را مدیریت کنند.
- ثبات عرضه: مشارکت مستقیم در بازار میتواند مسیر دسترسی به ظرفیت قابل اعتماد برای توسعههای بعدی مراکز داده را هموار کند؛ از جمله امکان برنامهریزی بهتر برای مقیاسپذیری، افزونگی و مدیریت بارهای بحرانی.
بهطور خلاصه، ورود به تجارت برق به متا اهرمی میدهد تا بهجای انتظار برای چرخههای سنتی شرکتهای برق، ارتقای شبکه و ساخت ظرفیت جدید را تسریع کند. این اهرم ممکن است شامل ابزارهای مالی و قراردادی متنوعی شود؛ از قراردادهای بلندمدت خرید انرژی و قراردادهای تأمین ظرفیت گرفته تا سرمایهگذاری مستقیم یا مشارکت در ساخت نیروگاههای جدید.
پیامدها برای گذار انرژی و صنعت فناوری
آیا این رویکرد باعث کند شدن پذیرش انرژیهای تجدیدپذیر خواهد شد؟ لزوماً اینطور نیست. مشارکت شرکتهای بزرگ در بازارهای برق میتواند از هر دو نوع تولید، فسیلی و پاک، حمایت کند و نتیجه نهایی به سیاستهای منطقهای، چارچوبهای تشویقی و اقتصاد پروژهها بستگی دارد. برای متا، فشار فوری اغلب تأمین ظرفیت پایه قابل اتکا و قابل برنامهریزی است، اما استراتژیهای بلندمدت معمولاً شامل ترکیبی از منابع تجدیدپذیر، ذخیرهسازی انرژی (باتری)، فناوریهای گازی با انتشار کمتر، و مدرنسازی شبکه خواهند بود.
شرکتهای بزرگ فناوری دیگر نیز پیش از این انواعی از این رویکرد را آزمایش کردهاند. از قراردادهای خرید مستقیم انرژی (PPA) تا قراردادهای مجازی خرید انرژی (VPPA) و سرمایهگذاری مشترک در پروژههای تجدیدپذیر، بازیگران حوزه فناوری نقش مهمی در شکلدهی بازارهای محلی و مالی تامین انرژی ایفا کردهاند. با اینحال، ورود مستقیم به بازار برق، سوالات مهمی در حوزه رگولاتوری، طراحی بازار و عدالت اجتماعی مطرح میکند: چه کسی مسئولیت ساخت زیرساختها را بر عهده میگیرد؟ چه کسی هزینهها را میپردازد؟ و چگونه اهداف زیستمحیطی در برابر تقاضای فوری برای توان محاسباتی سنجیده میشوند؟
بهطور مشخص، موارد زیر از جمله مسائلی است که باید مورد توجه قرار گیرد: تأثیر محلی بر آلایندهها در مناطقی که نیروگاههای جدید نصب میشوند؛ اثر بر قیمتهای خردهفروشی و عمدهفروشی برق؛ نحوه همافزایی یا رقابت شرکتهای بزرگ با شرکتهای توزیع و تولید محلی؛ و مخاطرات احتمالی بازار که ناشی از ورود بازیکنان بزرگ با توان مالی و تقاضای بالا به بازار است. رگولاتورها ممکن است نیاز به بهروزرسانی چارچوبهای قانونی داشته باشند تا از شفافیت، رقابت سالم و حفاظت از مصرفکنندگان اطمینان حاصل شود.
از جنبه فنی، ترکیب منابع تجدیدپذیر با ذخیرهسازی و منابع قابل برنامهریزی (dispatchable) مانند نیروگاههای گازسوز یا چرخه ترکیبی، میتواند راهحل عملی برای ارائه ظرفیت قابل اتکا و در عین حال کاهش انتشار باشد. استراتژیهای مبتنی بر مدیریت تقاضا، افزایش کارایی انرژی در دیتاسنترها، استفاده از تبرید پیشرفته و بازیافت حرارتی، و طراحی مراکز داده با تمرکز بر پایداری نیز میتوانند بخش مهمی از راهکار بلندمدت باشند. در نهایت، رهیافت متوازن و مبتنی بر بازار که شامل ابزارهای مالی، فنی و سیاستگذاری است احتمالاً بهترین نتیجه را برای ترکیب نیازهای محاسباتی و اهداف اقلیمی فراهم خواهد کرد.
فعلاً، پیشنهاد متا برای ورود به تجارت برق تاکتیکی عملگرایانه است تا برق لازم برای پروژههای بلندپروازانه هوش مصنوعی و رشد مراکز داده را تضمین کند. این حرکت نشاندهنده مرحلهای جدید است که در آن ارائهدهندگان بزرگ خدمات ابری نه تنها مصرفکنندگان بزرگ انرژی، بلکه بازیگران بالقوه بازار نیز هستند که میتوانند بر زمانبندی و نحوه ساخت ظرفیت تولید تاثیرگذار باشند. طبیعت این تأثیرگذاری میتواند مثبت، از حیث تسریع ارتقای شبکه و جذب سرمایه، یا پیچیده از منظر ریسکهای بازار و پیامدهای زیستمحیطی باشد؛ بنابراین تعامل نزدیک میان شرکتها، توسعهدهندگان انرژی، جوامع محلی و رگولاتورها برای دستیابی به نتایج مطلوب ضروری به نظر میرسد.
منبع: smarti
نظرات
حامد
من تو شرکت برق کار کردم، این مدل خریدا میتونن پروژهها رو جلو بندازن ولی قوانین باید سریع آپدیت شه
لابکور
نکته درستیه؛ ورود مستقیم میتونه سرعت ساختو زیاد کنه اما ریسکای اجتماعی و زیستمحیطی هم داره
رودکس
واقعا متا میخواد بازار برق رو شکل بده؟ این کار ممکنه چه عواقبی داشته باشه، حکمرانی، قیمت ؟
ارسال نظر