8 دقیقه
اقتباس تلویزیونی بازی فالآوت از سوی شرکت بتسدا بسیاری را شگفتزده کرد، چون توانست یک جهان محبوب بازی ویدیویی را به یک پدیده جریانساز (استریمینگ) جریان اصلی تبدیل کند. این موفقیت طبیعتاً سؤال جدیدی را در میان طرفداران و ناظران صنعت ایجاد کرد: آیا الدر اسکرولز، و بهویژه فضای فانتزی دوران اسکایریم، میتواند همین جهش را به تلویزیونِ لایو-اکشن انجام دهد؟ بهگفتهٔ طراح باتجربه بروس نِزمیث — که پیشتر طراح ارشد در The Elder Scrolls IV: Skyrim و نویسندهٔ مأموریت در فالآوت 3 بوده — پاسخ ساده و روشن نیست و چشمانداز اقتباس برای الدر اسکرولز چالشهای خاص خود را دارد.
چه چیزی فالآوت را قابل اقتباس میکند؟
جذابیت فالآوت روی صفحهٔ نمایش تا حدی به یکتا بودنِ زیباییشناسی آن مربوط میشود. اتمسفر پساآخرالزمانیِ رترو-فیوچری، لحن طنز تیره و صریح، و ویژگیهای فرهنگی خاص، جهانی خلق میکنند که در میان بازیها کمنظیر است. این عناصر به سازندگان سریال قلابهای بصری و روایی فوری میدهند: اشیاء آشنا-درعینحال-غریب، زیرفرهنگهای بهراحتی قابلشناسایی، و پالتِ لحنِ مشخصی که براحتی به روایتهای اپیزودیک قابل انتقال است.
این مشخصات تصویری و روایی یعنی سریالسازان میتوانند از همان ابتدا هویت بصری و تماتیک قویای شکل دهند که مخاطب را جذب کند. وقتی به موفقیت ابتدایی اچبیاو با «بازی تاجوتخت» فکر میکنیم، میبینیم که آن مجموعه به یک هویت بصری یکتا، نفوذ سیاسیِ قوی و شخصیتهایی نیاز داشت که قوس داستانیشان بتواند فصلها را ادامه دهد؛ فالآوت هم در یک ریشهٔ متفاوت از این مزیتها برخوردار بود.
نِزمیث استدلال میکند که الدر اسکرولز، در مقایسه، نمونهای از فانتزی بلند مرتبهٔ متعارفتر است. الفها، افسونها و اژدهاها در ژانری شایع و اشباعشده از تصاویر مشابه جای دارند. در صفحهٔ نمایش، اژدها دیگر شوکهکننده نیست؛ مخاطبان بارها آنها را در فرانشیزهای مختلف دیدهاند. این واقعیت چالشی ایجاد میکند: چگونه میتوان اقتباسی تلویزیونی خلق کرد که وقتی نقاط عطف و نشانههای آشنا پیشازاین وجود دارند، تازه و معنادار بهنظر برسد؟
موانع اقتباس الدر اسکرولز
در مسیر اقتباس الدر اسکرولز، هم موانع عملی و هم خلاقانه وجود دارد. فانتزی بلند اغلب به بودجههای سنگین برای خلق موجودات، جلوههای بصری و جهانسازی نیاز دارد. تلویزیونِ سریالی باید منبعی مداوم از تنش روایی فراهم کند تا مخاطب را بازگرداند؛ درحالیکه بازیهای مبتنی بر مأموریت و کوئست ممکن است هنگام ترجمهٔ مستقیم به درام سریالی بهطرز اپیزودیک یا پراکندهای احساس شوند. سازندگان باید کلیشههای فانتزیِ آشنا را بازآفرینی یا بازتعریف کنند تا توجیه چند فصل پیاپی وجود داشته باشد.
چالش عملیِ تولید به چند بخش تقسیم میشود: طراحی و تولید لباسها و زرهها، خلق اکوسیستمهای جغرافیایی و فرهنگی متفاوت (از استخوانبندی جنگلهای بیپایان تا شهرهای سنگی سنگین)، و توسعهٔ جلوههای ویژهٔ واقعگرایانه برای موجوداتی مانند اژدها. هرکدام از این اقلام میتواند هزینهٔ تولید را بهشدت بالا ببرد؛ بنابراین تصمیمگیریهای خلاقانه باید در نسبت با محدودیتهای بودجه سنجیده شوند.
از منظر دراماتیک، یکی از مسائل مهم تبدیل ساختار بازی به داستان سریالی است. در بازیهای الدر اسکرولز، تجربهٔ بازیکن اغلب باز و انتخابمحور است: بازیکن مسیر خود را انتخاب میکند، ماموریتها را بهترتیب دلخواه انجام میدهد و جهان واکنش نشان میدهد. برای تلویزیون، چنین آزادیای باید به روایتِ قویتری تبدیل شود که قوسهای شخصیتی مشخص، تضادهای سیاسی و معماهای گستردهٔ فصلی داشته باشد تا پویایی سریال حفظ شود.
مقایسه با پروژههای اخیر آموزنده است. «ویچر» با تمرکز بر سهام شخصیتی و نزاعهای سیاسی به جای نمایش بیوقفهٔ شگفتیها موفق شد. آمازون در «ارباب حلقهها: حلقههای قدرت» سرمایهگذاری عظیمی بر دکترین جدید و ظاهر سینمایی انجام داد تا فرمت سریالی را توجیه کند. هر نمونه نشان میدهد که راههایی برای اقتباس فانتزی وجود دارد — اما این راهها نیازمند انتخابهای جسورانه و متمایز هستند نه انتقال سادهٔ محتوا از بازی به صفحهنمایش.
یکی از مسیرهای منطقی برای الدر اسکرولز استفاده از فرمت فیلم سینمایی یا مجموعهٔ محدود (limited series) بهعنوان گام نخست است. فیلم میتواند داستانی واحد و با ضربِ تأثیرِ بالا ارائه دهد و منابع را متمرکز کند تا تازگی و نوآوری را تقویت کند. از سوی دیگر، سریال بلندمدت نیازمند خلق زیرساخت داستانی است که بتواند فصلها را پر کند—از سیاستها و فرقهها گرفته تا خطوط فرعی شخصیتی و تغییرات محیطی که حس رشد و تکامل را نشان میدهد.
واکنش جامعه و طرفداران نسبت به نظر نِزمیث متنوع بوده است: برخی موافقاند که ارکانِ اسکایریم برای تلویزیون بیشازحد آشنا بهنظر میرسند، درحالیکه دیگران معتقدند یک شورانِ خلاق میتواند دنیا را بازسازی کند و آن را به چیزی نو تبدیل نماید. این بحث نشان میدهد که پذیرش عمومیِ اقتباس تا حد زیادی به نحوهٔ رویکرد سازندگان به مفاهیم بنیادین و انتخابهای روایی بستگی دارد.
زمینهٔ صنعتی نیز اهمیت دارد: استودیوها احتمالاً فرانشیزهایی را ترجیح میدهند که وعدهٔ طول عمر (longevity) و تمایز برند روشنی بدهند. اگر فالآوت بتواند برای یک دهه روی صفحه بماند، از منظر تجاری منطقی است که منابع بیشتری روی آن سرمایهگذاری شود پیش از آنکه آزمایشها روی یک آیپی دیگرِ عظیم آغاز گردد. الدر اسکرولز ممکن است بهعنوان پروژهای پرهزینه و پرریسک در نظر گرفته شود مگر اینکه ظرفیتی برای تمایز برند و توسعهٔ داستانِ مداوم نشان دهد.
در نهایت الدر اسکرولز غیرقابل اقتباس نیست — بلکه نوعی متفاوت از چالش را نسبت به فالآوت ارائه میدهد. پرسش کلیدی این است که آیا نسخهٔ تلویزیونی میتواند نوآوری و شتاب سریالی لازم برای جذب بینندگان معاصر استریمینگ را فراهم کند یا خیر. پاسخ این سؤال مستلزم ترکیبی از تصمیمات خلاقانه، مدیریت بودجه و درک عمیق از آنچه طرفداران جهان بازی و مخاطبان عادی از فانتزی انتظار دارند، است.
برای افزایش احتمال موفقیت، چند راهبرد عملی وجود دارد که سازندگان میتوانند دنبال کنند:
- بازتعریف زاویهٔ روایی: بهجای تمرکز صرف بر اپیزودهای مأموریتمحور، یک قوس داستانی مرکزی با آنتاگونیستِ مشخص و انگیزههای واضح بسازند که فصلها را هدایت کند.
- تمرکز بر تنوع فرهنگی در جهان: الدر اسکرولز جهانی غنی از فرهنگها و اقوام گوناگون است؛ نمایش جزئیات فرهنگی، زبانشناسی داخلی و آدابورسوم میتواند حس اصالت را تقویت کند.
- تعادل بین جلوهٔ ویژه و روایت: جلوهٔ ویژه برای موجوداتی مانند اژدها ضروری است، اما تاکید بیش از حد بر افکت ممکن است هزینهها را بالا ببرد؛ بنابراین تقویت روایت و شخصیتها باید هموزنِ جلوهها باشد.
- آزمون فرمتها: از فیلم کُهنما (standalone) تا مجموعهٔ محدود و سپس توسعهٔ فصلبهفصل؛ انتخاب هوشمندانهٔ قالب میتواند ریسک را کاهش دهد.
از منظر فنی نیز نکاتی وجود دارد که میتواند کیفیت اقتباس را بالا ببرد. سرمایهگذاری در طراحی تولید (production design) که تاریخچه و جغرافیای Tamriel را بازتاب دهد، توسعهٔ زبانِ تصویری واحد برای هر ناحیه، و بهکارگیری تیمی از نویسندگان با تجربه در درام سریالی و جهانسازیِ بازی، همگی ضروریاند. همچنین کار با استودیوهای جلوهٔ ویژهای که تجربهٔ کار روی موجودات بزرگ و نبردهای حماسی را دارند، میتواند هزینههای مخفی را کاهش دهد و کیفیت بصری را افزایش دهد.
علاوه بر این، تعامل با جامعهٔ طرفداران و استفاده از بازخورد آنها در مراحل پیشتولید میتواند به ایجاد حس وفاداری کمک کند. البته این تعامل باید هوشمندانه مدیریت شود تا خواستههای متنوع جامعهٔ طرفداران با اهداف داستانی و تجاری سازگار باقی بمانند.
در مجموع، اگرچه الدر اسکرولز از منظر محبوبیت و غنای دنیایی یک هدف جذاب برای اقتباس است، اما تبدیل این غنای تعاملی و بازِ بازی به فرم سریالی نیازمند رویکردی متفاوت، منابع مناسب و طراحی روایی هوشمندانه است. در غیاب این عناصر، اقتباس ممکن است به نسخهای کلیشهای و آشنا بدل شود که نتواند از میان انبوه آثار فانتزی متمایز بدرخشد.
منبع: smarti
نظرات
بایونیکس
بخشی از حرفا درستِ، اما بیش از حد روی بودجه تمرکز شده؛ خلاقیت ارزونتر هم هست، فقط باید جرات داشته باشن 😉
ابرچرخ
نقد متوازن و دقیق؛ مخصوصا اشاره به فرمت. سریال محدود مرحله خوبیه اما اجرا، طراحی و نویسندگی همه چیزو تعیین میکنه.
شاهرخ
واقعا فکر میکنن اژدها و الفها هنوز میتونن مخاطب رو غافلگیر کنن؟ اگه فقط جلوه باشه، از ویچر هم عقب میفته.
توربو
منطقیه، ایدهٔ فیلم اول خیلی معقولتره. سریال بلند فقط اگه یه داستان مرکزی قوی داشته باشه، وگرنه پول دور ریختن.
دیتاوِیو
وااااو فالآوت نشون داد میشه؛ اما الدر برای من خیلی آشنا و کلیشهست. باید یه تیم خلاق بیاد، وگرنه تکراری میشه.
ارسال نظر