اتریوم و سولانا؛ نبرد لایه یک در بازار کریپتوی ۲۰۲۶

مقایسه جامع اتریوم و سولانا در سال ۲۰۲۶؛ از تراکنش‌ها، کارمزدها و دیفای تا استیبل‌کوین، صندوق‌های بورسی و پذیرش نهادی در رقابت لایه یک.

مسعود قنبریمسعود قنبری.15 دیدگاه
اتریوم و سولانا؛ نبرد لایه یک در بازار کریپتوی ۲۰۲۶

18 دقیقه

دو زنجیره، دو روایت

بحثی که زمانی در یک اسکرین‌شات خلاصه می‌شد، یعنی اتریوم مقاوم است و سولانا پرزرق‌وبرق اما شکننده، دیگر با واقعیت امروز همخوانی دقیقی ندارد. تا میانه ۲۰۲۶، داده‌های درون‌زنجیره‌ای تصویر ظریف‌تری نشان می‌دهند: سولانا در فعالیت خام لایه ۱، حجم تراکنش و تولید کارمزد از اتریوم جلوتر است، در حالی که اتریوم همچنان مخزن اصلی سرمایه، محصولات نهادی و فعالیت توسعه‌دهندگان باقی مانده است. این شکاف، رقابت دوتایی لایه ۱ را به پرسشی تازه تبدیل کرده است: کدام معیارها مهم‌ترند، توان عملیاتی و اجرا یا نگه‌داری دارایی و تسویه؟

این مقاله بررسی می‌کند که دو اکوسیستم چگونه از هم فاصله گرفتند، هر زنجیره اکنون در چه حوزه‌هایی برتری دارد، پیامدهای اقتصادی طراحی‌های متفاوت پروتکل چیست و چه محرک‌هایی می‌توانند پیش از پایان سال روایت بازار را تغییر دهند. همچنین مفاهیم کلیدی کریپتو، از جمله لایه ۱، لایه ۲، رول‌آپ‌ها، ارزش کل قفل‌شده، حجم صرافی غیرمتمرکز، استیبل‌کوین‌ها، ارزش قابل استخراج اعتبارسنج، سهام‌گذاری و صندوق‌های قابل معامله در بورس را در متن جای می‌دهد تا تصویری جامع از چشم‌انداز لایه ۱ در سال ۲۰۲۶ برای مخاطبان نهادی و خرد ارائه کند.

خلاصه سریع

سولانا در چه چیزهایی پیشتاز است

  • توان پردازش تراکنش: سولانا در لایه ۱ چندین برابر بیشتر از شبکه اصلی اتریوم تراکنش پردازش می‌کند.
  • کاربران فعال و جریان‌های صرافی غیرمتمرکز: معاملات پرتکرار، فعالیت میم‌کوین‌ها و حجم صرافی‌های غیرمتمرکز به سود سولاناست.
  • درآمد کارمزدی در لایه پایه: مدل دفترکل واحد سولانا کارمزد هر مبادله و تعامل را جذب می‌کند.

اتریوم هنوز چه چیزهایی را در اختیار دارد

  • ارزش کل قفل‌شده: عمیق‌ترین استخرهای نقدینگی، بزرگ‌ترین بازارهای وام‌دهی و موقعیت‌های بزرگ سهام‌گذاری روی اتریوم قرار دارند.
  • عرضه استیبل‌کوین و توکن‌سازی: بیشتر انتشارهای نهادی و محصولات مالی توکنیزه‌شده در اکوسیستم اتریوم اجرا می‌شوند.
  • پذیرش توسعه‌دهندگان و نهادها: بزرگ‌ترین پایگاه فعال توسعه‌دهندگان و شبکه‌های تثبیت‌شده نگه‌داری دارایی از مزیت‌های اتریوم هستند.

چگونه به اینجا رسیدیم: سه پرده متفاوت

رقابت میان اتریوم و سولانا را می‌توان با دنبال کردن سه مرحله تاریخی فهمید. هر مرحله انتظارات را تغییر داد و میراثی ساختاری برجای گذاشت که هنوز بر رفتار بازار اثر می‌گذارد.

پرده اول: سال‌های آغازین رقیب تازه‌نفس، ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲

سولانا به‌عنوان رقیبی با پشتوانه سرمایه‌گذاری خطرپذیر وارد بازار شد و تمرکز خود را بر سرعت و هزینه پایین گذاشت. رویکرد فنی این شبکه، یعنی وضعیت جهانی واحد، اجماع با توان عملیاتی بالا و مهندسی تهاجمی، سرمایه‌گذاران و معامله‌گرانی را جذب کرد که سرعت و تراکنش ارزان را در اولویت می‌گذاشتند. اما موفقیت اولیه با شکنندگی عملیاتی همراه بود. قطعی‌های شبکه و ارتباط با پروژه‌های پرسر و صدایی که بعدها شکست خوردند، روایت‌هایی درباره تمرکزگرایی و ریسک را تقویت کرد. منتقدان سولانا را آزمایشی سریع اما آسیب‌پذیر می‌دانستند و پیش‌بینی می‌کردند هرگز به دوام اتریوم نخواهد رسید.

پرده دوم: احیا و جذب جریان اصلی، ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴

جامعه توسعه‌دهندگان سولانا بی‌سروصدا زیرساخت‌های اصلی را بهبود داد و اکوسیستم صرافی غیرمتمرکز و معاملات را گسترش داد. تجمیع‌کننده‌ها، مسیریابی پیشرفته نقدینگی و مبادله‌های ارزان، این شبکه را به خانه‌ای طبیعی برای چرخه‌های میم‌کوین و راهبردهای معاملاتی کاربران خرد تبدیل کرد. در همین حال، اتریوم چرخش معماری خود را پیش برد: ارتقای دنکون با معرفی بلاب‌ها هزینه داده در لایه ۲ را به‌شدت کاهش داد و پذیرش رول‌آپ‌ها را سرعت بخشید. این موفقیت به‌صورت متناقضی جذب کارمزد در لایه پایه را کاهش داد و میان جایی که فعالیت انجام می‌شد، یعنی لایه ۲، و جایی که ارزش انباشته می‌شد، یعنی اتر، فاصله انداخت. ترکیب احیای سولانا و مهاجرت اتریوم به لایه ۲، زمینه شکاف فعلی در معیارها را فراهم کرد.

پرده سوم: مشروعیت نهادی و اقتصادهای جداشده، ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶

تا سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هر دو زنجیره به رسمیت‌شناسی نهادی رسیدند: سولانا از موانع مهم نظارتی عبور کرد و به محصولات سرمایه‌گذاری دسترسی یافت، در حالی که اتریوم نقش خود را به‌عنوان لایه تسویه و نگه‌داری دارایی عمیق‌تر کرد. رفتار قیمتی هر دو توکن در ۲۰۲۶ سخت و فرساینده بوده است، اما رفتار درون‌زنجیره‌ای شکافی عمیق‌تر را نشان می‌دهد. سولانا اکنون در توان عملیاتی لایه پایه و اجرای معاملات خرد غالب است، در حالی که اتریوم لنگر سرمایه صنعت، صندوق‌های توکنیزه‌شده و موجودی استیبل‌کوین‌هاست.

تابلوی امتیازات درون‌زنجیره‌ای: مقایسه معیار به معیار

برای فهم این رقابت، باید از قیمت فراتر برویم و بر خروجی‌های قابل اندازه‌گیری شبکه تمرکز کنیم: تعداد تراکنش‌ها، حجم صرافی غیرمتمرکز، درآمد کارمزدی، ارزش کل قفل‌شده، عرضه استیبل‌کوین و فعالیت توسعه‌دهندگان.

تراکنش‌ها و آدرس‌های فعال

در یک روز نمونه در اواخر ژوئن، سولانا حدود ۱۲۷ میلیون تراکنش را از بیش از ۲ میلیون آدرس فعال پردازش کرد. در مقابل، شبکه اصلی اتریوم حدود ۲.۸ میلیون تراکنش را از نزدیک به ۵۱۲ هزار آدرس فعال انجام داد. این ارقام فقط یک فاصله ساده را نشان نمی‌دهند، بلکه از مقیاس عملیاتی متفاوت خبر می‌دهند: سولانا به‌طور معمول صدها تراکنش درون‌زنجیره‌ای در ثانیه را با هزینه‌های بسیار ناچیز تحمل می‌کند، در حالی که شبکه اصلی اتریوم برای تسویه بهینه شده و توان عملیاتی لایه ۱ آن آگاهانه و بنا بر طراحی محدودتر شده است.

این اختلاف نتیجه انتخاب‌های بنیادی در طراحی است. معماری سولانا بر نهایی‌شدن در دفترکل واحد و هزینه پایین هر عملیات تأکید دارد؛ طراحی فعلی اتریوم بیشتر اجرای خرد را به رول‌آپ‌ها واگذار می‌کند و شبکه اصلی را لایه تسویه معتبر می‌داند.

حجم صرافی غیرمتمرکز و جریان معاملات

حجم صرافی‌های غیرمتمرکز داده مهم دیگری است. حجم هفتگی صرافی غیرمتمرکز سولانا در آوریل به ۱۱.۴۹ میلیارد دلار رسید، در حالی که اتریوم در همان هفته ۷.۶۲ میلیارد دلار ثبت کرد، یعنی برتری ۵۱ درصدی. در فوریه همان سال، طبق گزارش‌ها حجم ماهانه سولانا به ۱۱۷ میلیارد دلار رسید، در برابر ۵۲ میلیارد دلار روی اتریوم. تجمیع‌کننده‌هایی مانند ژوپیتر بخش عمده جریان سفارش سولانا را جذب می‌کنند، معاملات را میان چند محل نقدینگی مسیریابی می‌کنند و روزانه میلیاردها دلار حجم پردازش می‌کنند.

این برتری مداوم در صرافی غیرمتمرکز توضیح می‌دهد چرا بسیاری از معامله‌گران خرد و راهبردهای الگوریتمی به سمت سولانا رفته‌اند: کارمزدها ناچیز است، اجرا سریع انجام می‌شود و مسیریابی نقدینگی کارآمد است.

درآمد کارمزدی

جایی که اقتصاد دو طراحی به‌روشنی از هم جدا می‌شود، جذب کارمزد است. سولانا روزانه بیش از ۱ میلیون دلار کارمزد زنجیره‌ای در لایه پایه تولید می‌کند. در مقابل، لایه‌های ۲ اصلی اتریوم، یعنی جایی که اکنون بیشتر فعالیت‌ها انجام می‌شود، در مجموع کمتر از ۲۰۰ هزار دلار درآمد مستقیم کارمزدی ایجاد می‌کنند. این اختلاف از آنجا ناشی می‌شود که اقتصاد بلاب پس از دنکون در اتریوم عمدا ارسال داده لایه ۲ را کالایی و ارزان کرد تا مقیاس‌پذیری سرعت بگیرد و در نتیجه انباشت مستقیم کارمزد در لایه ۱ کاهش یافت.

مدل دفترکل واحد سولانا مبادله‌ها و معاملات را مستقیم در لایه پایه پولی‌سازی می‌کند و فعالیت معاملاتی را به درآمد اعتبارسنج‌ها، بازده سهام‌گذاری از مسیر واسطه‌های متمرکز بر ارزش قابل استخراج اعتبارسنج و جریان‌های کارمزدی پروتکل تبدیل می‌کند.

ارزش کل قفل‌شده

لایه ۱ اتریوم همچنان میزبان سهم اصلی سپرده‌های دیفای است. لایه ۱ اتریوم حدود ۵۵.۶ میلیارد دلار سپرده دیفای را نگه می‌دارد، یعنی نزدیک به ۶۸ درصد از بازار جهانی دیفای، و رقم ترکیبی لایه ۱ به‌علاوه لایه ۲ از ۸۰ میلیارد دلار فراتر می‌رود. پروتکل‌های پیشرویی مانند لیدو، آوه و آیگن‌لیر موقعیت‌های چندمیلیارددلاری روی اتریوم دارند و نقش آن را به‌عنوان مرکز سرمایه صنعت تقویت می‌کنند. ارزش کل قفل‌شده سولانا بین ۸ تا ۱۲ میلیارد دلار نوسان دارد، رقمی که پس از رخدادهای پروتکلی می‌تواند به‌طور قابل توجهی تغییر کند.

شکاف ارزش کل قفل‌شده یک تفاوت بنیادی را برجسته می‌کند: اتریوم جایی است که سرمایه در آن جمع می‌شود، وام‌دهی بلندمدت رخ می‌دهد و خزانه‌های نهادی ترجیح می‌دهند دارایی‌ها را نگه‌داری کنند. نقدینگی سولانا از نظر گردش و حجم معاملات عمیق‌تر است، اما از نظر سرمایه قفل‌شده مطلق کوچک‌تر است.

استیبل‌کوین‌ها و توکن‌سازی

حضور استیبل‌کوین‌ها معیار نهادی تعیین‌کننده دیگری است. حدود ۷۰ درصد از عرضه درون‌زنجیره‌ای استیبل‌کوین‌ها، با سنجش توکن‌های مهم متصل به دلار مانند یو‌اس‌دی کوین، تتر و دیگر نمونه‌ها، در اکوسیستم اتریوم قرار دارد. این شناوری عمیق برای بازارسازی نهادی، صندوق‌های توکنیزه‌شده و محصولات مرتبط با بانک‌ها ضروری است. سولانا حدود ۱۴ میلیارد دلار استیبل‌کوین در اختیار دارد، اما این دلارها به لطف کارمزد پایین و تسویه زیر یک ثانیه، بسیار سریع‌تر گردش می‌کنند.

تفاوت، تفاوت در تناسب محصول و بازار است: اتریوم جریان‌های نگه‌داری شبیه سهام و استفاده نهادی بلندمدت‌تر را جذب می‌کند؛ سولانا پرداخت‌های پرتکرار و کاربردهای مصرفی را جذب می‌کند که سرعت و هزینه برایشان اهمیت بالایی دارد.

توسعه‌دهندگان و فعالیت اکوسیستم

تعداد توسعه‌دهندگان شاخصی بلندمدت برای سلامت اکوسیستم است. تازه‌ترین داده‌ها نشان می‌دهد اتریوم حدود ۳۱,۸۶۹ توسعه‌دهنده فعال دارد، در حالی که سولانا ۱۷,۷۰۸ توسعه‌دهنده فعال ثبت کرده است. اتریوم همچنین در سال قبل بیش از هر اکوسیستم دیگری توسعه‌دهنده خالص اضافه کرد و از نظر توجه توسعه‌دهندگان در صدر ماند. سولانا در رتبه دوم قرار دارد و این جایگاه نشان‌دهنده شتاب مهندسی قوی اما نسبتا کوچک‌تر است.

چرا رقابت دو مسیر شد: فلسفه‌های معماری متفاوت

نتایج ظاهرا متناقض در معیارهای اصلی، به انتخاب‌های طراحی متفاوت برمی‌گردد. اتریوم آگاهانه بخشی از رقابت توان عملیاتی لایه پایه را واگذار کرد تا مقیاس‌پذیری مبتنی بر رول‌آپ را در اولویت قرار دهد، در حالی که سولانا بر یک لایه اجرای واحد و به‌شدت بهینه‌شده پافشاری کرد.

راهبرد رول‌آپ‌محور اتریوم

نقشه راه اتریوم، شبکه اصلی را لایه تسویه و امنیت می‌داند و اجرا را به رول‌آپ‌هایی مانند بیس، آربیتروم، آپتیمیسم و مجموعه رو‌به‌رشد رول‌آپ‌های دانش صفر واگذار می‌کند. این سیستم‌ها اثبات‌ها و داده‌ها را دوباره روی شبکه اصلی ثبت می‌کنند، از امنیت لایه ۱ بهره می‌برند و در عین حال اجرای کم‌هزینه‌تری ارائه می‌دهند. بیس به‌تنهایی نزدیک به نیمی از ارزش دیفای لایه ۲ را جذب می‌کند و آربیتروم و دیگر رول‌آپ‌های پیشرو نیز سهم‌های قابل توجهی دارند. اگر اتریوم به‌عنوان یک پشته، یعنی لایه ۱ به‌علاوه لایه ۲، سنجیده شود، همچنان در معیارهای اقتصادی تجمیعی از بیشتر رقبا بزرگ‌تر است.

اما با انتقال اجرا به رول‌آپ‌ها، درآمد کارمزدی مستقیم اتریوم کاهش یافت. ارتقای دنکون هزینه دسترسی به داده را برای رول‌آپ‌ها پایین آورد و مقدار اتر سوزانده‌شده در اثر فعالیت درون‌زنجیره‌ای را کاهش داد. این یک بده‌بستان آگاهانه برای سرعت دادن به پذیرش بود، اما پرسشی کلان و حل‌نشده برای دارندگان اتر ایجاد کرد: اتر چگونه ارزش اقتصادی جاری در لایه‌های ۲ را جذب می‌کند؟

شرط‌بندی سولانا روی دفترکل واحد

چشم‌انداز سولانا همه چیز را روی یک دفترکل نگه داشت: نهایی‌شدن سریع، تأیید زیر یک ثانیه و یک وضعیت جهانی واحد برای کاهش اصطکاک. تلاش‌هایی مانند کلاینت اعتبارسنج فایردنسر، که توسط جامپ کریپتو توسعه یافته، با هدف افزایش بیشتر توان عملیاتی و کاهش اتکا به یک کلاینت واحد پیش می‌رود. اگر فایردنسر به استقرار کامل برسد، ظرفیت نظری آن می‌تواند دسته‌های تازه‌ای از برنامه‌ها را فعال کند که به توان عملیاتی عظیم و تأخیر بسیار پایین نیاز دارند.

مدل کارمزدی سولانا در هر نقطه تراکنش درآمد جذب می‌کند و با کارمزد پایه اندک برای هر امضا و کارمزدهای اولویت اختیاری، زنجیره می‌تواند جریان سفارش را به‌خوبی پولی‌سازی کند. این مدل مستقیم پولی‌سازی در کوتاه‌مدت مزیت دارد، به‌ویژه برای کاربردهای معاملاتی که هر مبادله به درآمد شبکه کمک می‌کند.

رد کارمزدها را بگیرید: دو مدل کسب‌وکار شکننده

بررسی اقتصاد کارمزد نشان می‌دهد چرا هیچ‌کدام از دو معماری به‌طور مطلق برتر نیستند: هر یک آسیب‌پذیری خاصی در مدل کسب‌وکار خود دارد.

مسئله جذب ارزش در اتریوم

اتریوم زمانی تحت به‌روزرسانی ای‌آی‌پی ۱۵۵۹ درآمد کارمزدی قدرتمندی ایجاد می‌کرد؛ تقاضای بالا کارمزدهای پایه را می‌سوزاند و اتر را به سمت روایت کمیابی می‌برد. اما اتریوم با کاهش عمدی هزینه ارسال داده رول‌آپ‌ها، عملا لایه اجرای خود را مانند یک کالای عمومی قیمت‌گذاری کرد. این کار رشد لایه ۲ را تحریک کرد اما درآمد مستقیم شبکه اصلی را کاهش داد. اکنون بیشتر لایه‌های ۲ فاصله میان پرداخت کاربران و هزینه ارسال داده را برای خود نگه می‌دارند و درآمد مستقیم ورودی به اتر محدود می‌ماند.

پرسش مرکزی و حل‌نشده برای اتریوم این است: اتر چگونه فعالیت اقتصادی عظیمی را که روی لایه‌های ۲ رخ می‌دهد پولی‌سازی می‌کند؟ راه‌حل‌های پیشنهادی شامل سازوکارهای توالی‌گذاری مبتنی بر لایه پایه، اصلاح بازار کارمزد یا طراحی رول‌آپ‌های بومی است که بخشی از مازاد اقتصادی را به اتر بازگردانند.

ریسک تمرکز و چرخه‌ای بودن در سولانا

ماشین کارمزدی سولانا زمانی خوب کار می‌کند که معاملات سفته‌بازانه و چرخه‌های میم‌کوین حجم را بالا ببرند. همین وابستگی باعث می‌شود درآمد کارمزدی زنجیره نسبت به تقاضای خرد و سفته‌بازانه بتای بالایی داشته باشد. افزون بر این، اقتصاد اعتبارسنج‌ها نشانه‌هایی از فشار نشان می‌دهد: تعداد اعتبارسنج‌ها از بیش از ۲,۵۰۰ در سال ۲۰۲۳ به حدود ۷۹۵ اعتبارسنج فعال کاهش یافت، تولید بلاک را متمرکزتر کرد و نگرانی‌های تمرکززدایی را افزایش داد. تمرکز سهم بزرگ در تجمیع‌کننده‌ها و محل‌های نقدینگی نیز ریسک طرف مقابل را تشدید می‌کند؛ یک تجمیع‌کننده حیاتی با سهم عمده بازار، نقاط شکست سیستمی ایجاد می‌کند.

به‌طور خلاصه، سولانا وقتی جریان معاملات ادامه دارد فعالیت را درخشان پولی‌سازی می‌کند، اما این مدل به رکودهای پایدار بازار حساس است.

استیبل‌کوین‌ها، پرداخت‌ها و مرز نهادی

فراتر از تیترهای مربوط به صرافی غیرمتمرکز، نبرد نهادی عمیق‌تری جریان دارد: کدام دفترکل میزبان اقتصاد توکنیزه‌شده استیبل‌کوین‌ها، صندوق‌های توکنیزه‌شده و محصولات مالی قانون‌گذاری‌شده خواهد بود؟

جایگاه تثبیت‌شده اتریوم در توکن‌سازی

موقعیت اتریوم به‌عنوان بازیگر تثبیت‌شده بسیار قدرتمند است. حدود ۷۰ درصد عرضه استیبل‌کوین در اکوسیستم اتریوم قرار دارد و از بازارسازی نهادی، نگه‌داری دارایی و محصولات توکنیزه‌شده شرکت‌هایی مانند بلک‌راک و فرانکلین تمپلتون پشتیبانی می‌کند. هنگامی که نهادها صندوق‌های توکنیزه‌شده یا راهکارهای نگه‌داری دیجیتال طراحی می‌کنند، معمولا جایی می‌سازند که متولیان دارایی، حسابرسان و نهادهای نظارتی بیشترین پوشش عملیاتی را دارند: روی اتریوم.

این اینرسی نهادی به‌سادگی جابه‌جا نمی‌شود. میزهای خزانه‌داری، متولیان دارایی و کارگزاران اصلی به نقدینگی عمیق و لغزش قیمتی پایین نیاز دارند، دو ویژگی‌ای که اتریوم هنوز برای انتقال‌های بزرگ فراهم می‌کند. موقعیت بزرگ سهام‌گذاری لیدو و مقیاس زیرساخت سهام‌گذاری در اتریوم، با بیش از ۳۵ میلیون اتر سهام‌گذاری‌شده، جریان‌های نهادی را بیشتر به این شبکه گره می‌زند.

ارزش مبتنی بر پرداخت و سرعت گردش در سولانا

کارمزد پایین و تسویه سریع سولانا باعث می‌شود استیبل‌کوین‌های این شبکه بیشتر مانند پول قابل استفاده باشند، نه فقط وثیقه. شناوری ۱۴ میلیارد دلاری استیبل‌کوین روی سولانا بسیار سریع‌تر از شناوری بزرگ‌تر روی اتریوم گردش می‌کند. همین سرعت گردش توضیح می‌دهد چرا پردازشگرهای پرداخت، آزمایش‌های ویزا، همکاری‌های مسترکارت و دیگر تجربه‌های پرداخت مصرفی اغلب سولانا را ترجیح می‌دهند. جریان‌های پرداخت شرکتی و مصرفی، پرداخت‌های خرد و تسویه پذیرندگان، با زنجیره‌ای کم‌هزینه و دارای تسویه زیر یک ثانیه تناسب طبیعی دارند.

افزون بر این، سولانا قابلیت‌های انطباق را گسترش داد و افزونه‌های توکن ۲۰۲۲ را راه‌اندازی کرد که کنترل‌های سطح صادرکننده، انتقال‌های محرمانه و محدودیت‌های انتقال را برای ناشران سازمانی فراهم می‌کنند. این ویژگی‌ها شکاف‌هایی را پر می‌کنند که در گذشته ناشران محتاط را دور نگه می‌داشت.

پذیرش نهادی و صندوق‌های قابل معامله در بورس: میدان نبرد تازه

دسترسی نهادی و جریان سرمایه صندوق‌ها اثر نامتناسبی بر تقاضای توکن دارند. در سال ۲۰۲۵، طبقه‌بندی‌های نظارتی و تأیید محصولات، برداشت‌ها و تخصیص سرمایه را به‌طور محسوس تغییر داد.

ترتیب رخدادهای نظارتی اهمیت داشت: تصمیم مارس ۲۰۲۵ کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا برای طبقه‌بندی سول به‌عنوان کالا، مانع مهمی را از مسیر تخصیص سرمایه برداشت. صندوق‌های قابل معامله در بورس نقدی سولانا از اکتبر ۲۰۲۵ معامله شدند و سول را کنار بیت‌کوین و اتر به‌عنوان دارایی واجد شرایط صندوق نقدی در آمریکا قرار دادند. از آن زمان، صندوق‌های سولانا ورودی‌های تجمعی چشمگیری جذب کردند، در حالی که محصولات صندوقی اتریوم در دوره‌های افت قیمت با خروجی‌های مقطعی روبه‌رو شدند. جریان‌های نهادی از نظر اندازه به بیت‌کوین نرسیده‌اند، اما جهت جریان‌ها، یعنی جلب توجه افزایشی توسط سولانا، نقطه عطفی اعتباری بود.

خزانه‌های شرکتی و دارندگان دائمی

ورود خریداران تازه به‌عنوان خزانه‌های بلندمدت، یعنی شرکت‌هایی که اتر یا سول را جمع‌آوری می‌کنند و در ترازنامه نگه می‌دارند، پویایی تقاضای نهایی را تغییر می‌دهد. افشاهایی که از مواجهه قابل توجه نهادهای بزرگ با سول و خریدهای بزرگ اتر توسط بازیگران خزانه‌محور خبر می‌دهند، نشان‌دهنده طبقه تازه‌ای از دارندگان کم‌حساسیت به قیمت است. اگر این روند ادامه یابد، خزانه‌های شرکتی می‌توانند مستقل از معیارهای کاربری درون‌زنجیره‌ای، توازن عرضه و تقاضا را به‌طور معناداری تغییر دهند.

ضعف‌ها، نگرانی‌های تمرکز و رخدادهای امنیتی

هیچ‌کدام از دو اکوسیستم از مشکل مصون نیستند. آسیب‌پذیری‌های هر زنجیره ماهیتی متفاوت دارد و هر دو رخدادهایی را تجربه کرده‌اند که ریسک سیستمی را برجسته می‌کند.

ریسک‌های ساختاری سولانا

  • تمرکز اعتبارسنج‌ها: کاهش ۶۸ درصدی تعداد اعتبارسنج‌ها نسبت به سطح سال ۲۰۲۳ ریسک تمرکزگرایی را افزایش می‌دهد.
  • تمرکز پروتکلی: تجمیع‌کننده‌های غالب و مجموعه کوچکی از بازارسازها نقاط شکست واحد ایجاد می‌کنند.
  • اکسپلویت‌ها و شکنندگی اقتصادی: اکسپلویت ۲۷۰ میلیون دلاری پروتکل دریفت نشان داد بازارهای قرارداد دائمی متمرکز چگونه می‌توانند اثر آبشاری ایجاد کنند و ارزش کل قفل‌شده را در مدت کوتاه به‌شدت کاهش دهند.

نگرانی‌های آرام‌تر اما عمیق‌تر اتریوم

  • تمرکز سهام‌گذاری: کنترل بخش بزرگی از اتر سهام‌گذاری‌شده توسط لیدو، ریسک تمرکز ایجاد می‌کند.
  • ابهام در انباشت ارزش: موفقیت رول‌آپ‌ها این پرسش را باز می‌گذارد که وقتی لایه‌های ۲ بیشتر کارمزدهای اجرا را جذب می‌کنند، اتر چگونه منتفع می‌شود.
  • تکه‌تکه شدن: تقسیم نقدینگی میان چندین رول‌آپ اصطکاک تجربه کاربری و مالیات تکه‌تکه شدن ایجاد می‌کند و می‌تواند در مقایسه با یک زنجیره سریع و واحد، ترکیب‌پذیری و راحتی کاربر را کاهش دهد.

رخدادهای پرسر و صدایی که ارزش کل قفل‌شده را از بین بردند یا سرایت سیستمی را نشان دادند، به بازار یادآوری کردند که ترکیب‌پذیری شمشیری دولبه است: رشد را شتاب می‌دهد و انتقال ریسک را نیز سریع‌تر می‌کند.

چه کسی برنده است؟ سه چارچوب برای دیدن رقابت

پاسخ به این بستگی دارد که چه پرسشی می‌پرسید. رقابت را متفاوت قاب‌بندی کنید و رهبر تغییر می‌کند.

برنده استفاده از لایه پایه: سولانا

اگر رقابت بر سر این باشد که لایه ۱ چند تراکنش، چند کیف پول خرد و چه حجم صرافی غیرمتمرکزی را پردازش می‌کند، سولانا با قاطعیت پیشتاز است. معیارهایی مانند توان عملیاتی، درآمد کارمزدی در لایه پایه و مشارکت کاربران خرد به‌وضوح به سود سولانا متمایل‌اند.

برنده ارزش و نگه‌داری دارایی: اتریوم

اگر رقابت درباره محل ذخیره ارزش باشد، یعنی جایی که استخرهای بزرگ سرمایه قرار دارند و متولیان نهادی و صندوق‌های توکنیزه‌شده فعالیت می‌کنند، اتریوم همچنان غالب است. ارزش کل قفل‌شده، عرضه استیبل‌کوین و تمرکز توسعه‌دهندگان مزیت‌های ریشه‌دار بازیگر قدیمی هستند.

برنده مسیر رشد: سولانای مشروط

اگر پرسش این باشد که کدام زنجیره در نشانه‌های کلیدی پذیرش، از جمله کاربران جدید، فهرست شدن محصولات و ادغام‌های سازمانی سریع‌تر رشد می‌کند، داده‌ها به سود سولاناست. اما این برتری مشروط است: بستگی دارد سولانا بتواند پایه کارمزدی خود را از جریان‌های سفته‌بازانه میم‌کوین متنوع کند و توان عملیاتی را به برنامه‌های پایدار و چندبخشی تبدیل کند یا نه.

محرک‌هایی که می‌توانند تا پایان سال صفحه رقابت را برگردانند

چهار تحول مشخص می‌تواند در مدت کوتاه چشم‌انداز رقابتی را به‌طور معناداری تغییر دهد.

۱. موفقیت ارتقای اتریوم در بازگرداندن انباشت اقتصادی به اتر

انتشار فوساکا و نقشه راه پروتکلی نیمه دوم سال با هدف افزایش ظرفیت داده و توان عملیاتی اتریوم و هم‌زمان پرداختن به مسئله جذب ارزش طراحی شده‌اند. هر سازوکار معتبر که مازاد اقتصادی لایه ۲ را به اتر بازگرداند، چه از مسیر کارمزدهای توالی‌گذاری، چه بازارهای کارمزدی اصلاح‌شده یا اصلاحات اقتصادی سهام‌گذاری، برای دارندگان اتر بسیار مثبت خواهد بود و می‌تواند روایت اینکه کدام دارایی مزایای مقیاس‌پذیری را جذب می‌کند از نو ترسیم کند.

۲. فایردنسر و تحقق توان عملیاتی سولانا

اگر کلاینت اعتبارسنج فایردنسر سولانا به استقرار کامل برسد و در شرایط واقعی مقاوم بودن خود را ثابت کند، ایراد اتکا به یک کلاینت واحد را برطرف می‌کند و انواع برنامه‌هایی را که زنجیره می‌تواند میزبانی کند گسترش می‌دهد. بازارهای دفتر سفارش واقعا پرتکرار، سیستم‌های جهانی پرداخت خرد یا زیرساخت‌های سازمانی نیازمند توان عملیاتی عظیم می‌توانند شکل بگیرند و وابستگی سولانا به چرخه‌های میم‌کوین را کاهش دهند.

۳. سازوکار صندوق‌ها و صندوق‌های دارای سهام‌گذاری

ساختارهای صندوق قابل معامله در بورس با قابلیت سهام‌گذاری برای هر دو دارایی در بحث‌های نظارتی قرار دارند. محصول نقدی‌ای که بازده سهام‌گذاری بومی ارائه کند، روایت تخصیص‌دهنده سرمایه را به‌طور جدی تغییر می‌دهد: صندوق‌هایی که در قالب قانون‌گذاری‌شده بازده ۳ تا ۷ درصدی ارائه دهند، احتمالا جریان‌های بزرگی جذب خواهند کرد. دارایی‌ای که زودتر از برخورد نظارتی مطلوب برخوردار شود، می‌تواند مزیتی پایدار در تقاضای نهادی به دست آورد.

۴. خزانه‌های شرکتی و خریداران غیر بازاری

اگر روند انباشت هر یک از دو توکن توسط شرکت‌ها و برنامه‌های خزانه‌داری ادامه یابد، تقاضای ترازنامه‌ای بلندمدت می‌تواند نوسان کوتاه‌مدت قیمت را کاهش دهد و به دارایی‌ای که پذیرش خزانه‌ای قوی‌تری دارد کمک کند. انباشت خزانه‌ای می‌تواند به خریدار نهایی مهم تبدیل شود و عملکرد را مستقل از معیارهای لایه پایه تغییر دهد.

تا دسامبر چه چیزهایی را باید زیر نظر گرفت

سه عدد در ماه‌های آینده اهمیت ویژه‌ای خواهند داشت:

  • جریان‌های صندوق‌های قابل معامله در بورس و اینکه آیا محصولات نقدی اتریوم پس از ارتقاها دوباره ورودی سرمایه جذب می‌کنند یا نه.
  • وضعیت استقرار فایردنسر و اینکه آیا توان عملیاتی را به رشد متنوع برنامه‌ها در سولانا تبدیل می‌کند یا نه.
  • تاب‌آوری ارزش کل قفل‌شده دیفای سولانا: آیا ارزش کل قفل‌شده می‌تواند بدون اتکا به حجم معاملات ناشی از میم‌کوین بالای محدوده ۱۲ میلیارد دلار بماند؟

احتمالا راه‌حل هر زنجیره برای نقطه ضعف خود، روایت سال ۲۰۲۷ را تعریف خواهد کرد.

جمع‌بندی: همزیستی، نه حذف کامل

چارچوب اولیه جنگ لایه ۱ با یک برنده واحد، تا حد زیادی جای خود را به نتیجه‌ای محتمل‌تر داده است: همزیستی با تقسیم مسئولیت‌های بازار. اتریوم به‌عنوان مرکز تسویه، نگه‌داری دارایی و نهادها عمل می‌کند. سولانا شبکه‌ای بهینه‌شده برای اجرا، معاملات و پرداخت‌های مصرفی است. سازندگان همین حالا نیز هر دو زنجیره را در جای مناسب به کار می‌گیرند و نهادها میان این پروفایل‌های متفاوت ریسک و بازده تخصیص می‌دهند.

برای معامله‌گران و توسعه‌دهندگان، رویکرد عمل‌گرایانه روشن است: بهترین ابزار را برای کار انتخاب کنید. اگر یک صرافی با توان عملیاتی بالا، محصول پرداخت با تأخیر پایین یا برنامه معاملاتی خرد می‌سازید، سولانا جذاب است. اگر صندوق‌های توکنیزه‌شده، راهکارهای نگه‌داری دارایی یا پروتکل‌های وام‌دهی عمیق طراحی می‌کنید، اتریوم همچنان خانه طبیعی است. رقابت لایه ۱ کمتر درباره حذف کامل و بیشتر درباره تخصصی شدن است: دو برنده در بازارهای متفاوت.

هیچ‌کدام از دو دارایی در ۲۰۲۶ عملکرد قیمتی قدرتمندی نداشته‌اند؛ هر دو توکن افت‌های سنگینی را تحمل کرده‌اند. اما عملکرد قیمت و اقتصاد درون‌زنجیره‌ای دو لنز جداگانه‌اند. برای سرمایه‌گذاران و سازندگان، اولویت باید با بنیادهای قابل ردیابی باشد، یعنی روند کارمزدها، ارزش کل قفل‌شده، شناوری استیبل‌کوین، سلامت اعتبارسنج‌ها، رشد توسعه‌دهندگان و جریان صندوق‌های قابل معامله در بورس؛ زیرا همین معیارها تعیین می‌کنند کدام مزیت زنجیره‌ای پایدار می‌ماند و کدام چرخه‌ای است.

در نهایت، مهم‌ترین پرسش دیگر این نیست که کدام زنجیره به‌طور عینی بهتر است، بلکه این است که کدام زنجیره کاربردهای مهم برای شما را بهتر پشتیبانی می‌کند. اتریوم و سولانا دیگر دقیقا در یک مسابقه نمی‌دوند؛ آن‌ها در مسیرهایی هم‌جوار حرکت می‌کنند. فهم تفاوت‌ها بسیار مهم‌تر از انتخاب یک طرف است.

مسعود قنبری
من مسعود هستم، تو دنیای بلاکچین و رمزارز زندگی می‌کنم! اینجا برات از فرصت‌ها، ریسک‌ها و مسیرهای هوشمند سرمایه‌گذاری می‌نویسم.

نظر بگذارید

نظرات (15)

پاولو

از دید کاربر عادی: هر زنجیره برای یک کاره. بهتره ابزار مناسب رو انتخاب کنیم، نه دنبال برنده‌ی مطلق باشیم.

اسکایاسپین

اگه اتریوم بتونه جریان اقتصادی رول‌آپ‌ها رو به اتر برگردونه، روایت تغییر میکنه، اما آیا راهکار واقعا عملی هست؟

استروست

فایردنسر اگه واقعی و مقاوم باشه، می‌تونه بازیو عوض کنه؛ ولی تا وقتی امن و توزیع‌پذیر نباشه، تردید هست.

بلکتون

بعضی جاهاش کلیشه‌ای بود، مثل ادعای «همزیستی»؛ ولی داده‌ها ارزشمندن، مخصوصا درباره استیبل‌کوین و صندوق‌ها.

دیتاپالس

نکته جالب تقسیم نقش‌ها بین لایه‌هاست. هنوز میخوام ببینم اتر عملا چطور از فعالیت رول‌آپ‌ها سهم می‌بره، سوال باز.

اتو_آر

تو تیم پرداخت کار کردم، سولانا واقعا برای تجربه پرداختی و تأخیر پایین مناسبه، اما برای بازارسازی سنگین و نگهداری، اتریوم بهتره.

دانیکس

کامل نیست؛ اصلی‌ترین سوال اینه که وقتی بازار سرد بشه، درآمد کارمزد سولانا چه شکلی میشه؟ آیا سقوط نمیکنه؟

پمپزون

سولانا سرعتش واسم جذابه، اما کاهش تعداد ولیدیتورها رو جدی بگیرین، تمرکز خطرناکه.

ماکس_ایکس

عجب داده‌هایی! کاش نمودار و منابع هم میذاشتن، یه چیزایی حس میکنم نه کاملا مطمئن، نه بی‌ربط...

امیر

خوبه ولی بعضی بخش‌ها زیادی فنی شد، به نظرم سولانا باید از میم‌کوین فاصله بگیره تا پایداری بیاره.

تریپمایند

خلاصه خوبه، اما در نهایت فکر کنم صندوق‌ها و خزانه‌ها تصمیم‌گیرنده‌ان، نه فقط اسمارتر شدن لایه‌ها.

لابکور

تو پروژه دیفای دیدم چقدر اتریوم امن‌تره برای کیف‌های بزرگ؛ ولی سولانا رو برای تست پرداخت‌ها دوست دارم—واقعا سریع و ارزون.

توربوام

این آمارها از کجا اومده؟ نکنه با تراکنش‌های اسپم و میم‌کوین عددسازی کردن، شک دارم به برخی ارقام...

کوین‌پایلوت

منطقشم واضحه؛ سولانا برای معامله‌گرای خرد، اتریوم برای نگهداری سرمایه بلندمدت، ساده و مفید.

روداکس

واااو، تصورم از سولانا فرق کرد! سرعت و حجم عجیبه اما اون تمرکز اعتبارسنج‌ها و ریسک شبکه واقعا نگران‌کننده‌ست...