تصور کنید درون سلول‌های خود یک جعبه‌ابزار یدکی حمل می‌کنید که هیچ پستاندار دیگری آن را ندارد. هرچند عجیب به نظر می‌رسد، اما خفاش‌های شامگاهی ظاهرا دقیقا چنین قابلیتی دارند.
وقتی دانشمندان ژن‌های ایمنی این خانواده بزرگ از خفاش‌ها را توالی‌یابی کردند، خانواده‌ای با بیش از ۵۰۰ گونه که در همه قاره‌ها به جز جنوبگان پراکنده‌اند، با یافته‌ای غیرمنتظره روبه‌رو شدند: دو سامانه ژنی متمایز برای زنجیره سنگین پادتن. انسان‌ها و دیگر پستانداران برای ساخت پادتن‌ها از یک جایگاه ژنی زنجیره سنگین استفاده می‌کنند. اما خفاش‌های شامگاهی یک مجموعه دوم و جداگانه نیز دارند. نتیجه این ویژگی می‌تواند مجموعه‌ای گسترده‌تر از دفاع‌های مولکولی باشد.
جمله کوتاه. پیامد بزرگ. چرا این موضوع اهمیت دارد؟ چون خفاش‌ها به‌طور شناخته‌شده‌ای حاملان مقاوم ویروس‌هایی هستند که انسان‌ها و دام‌ها را بیمار می‌کنند. پژوهشگران دهه‌هاست پاسخ‌های ایمنی ذاتی و ویژگی‌های متابولیک آن‌ها را برای یافتن سرنخ بررسی کرده‌اند. اکنون ایمنی اکتسابی، یعنی سازوکار تولید پادتن که پاسخ‌ها را در طول زمان اختصاصی‌تر می‌کند، وارد این بحث شده است.
هانا فرانک، زیست‌شناس تکاملی در دانشگاه تولین و نویسنده ارشد مطالعه‌ای که در مجله ساینس ادونسز منتشر شده، این یافته را در میان پستانداران بی‌سابقه می‌داند. او و همکارانش در دانشگاه استنفورد و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا گزارش کرده‌اند که سامانه تکرارشده زنجیره سنگین، مسیر اضافی برای ایجاد تنوع پادتنی در خفاش‌های شامگاهی فراهم می‌کند. این شبیه آن است که به یک نویسنده الفبای دومی برای نوشتن بدهید؛ در نتیجه، واژگان شناسایی ایمنی گسترده‌تر می‌شود.
هانا فرانک، دانشیار بوم‌شناسی و زیست‌شناسی تکاملی در دانشکده علوم و مهندسی دانشگاه تولین، رهبری مطالعه‌ای را بر عهده داشت که یک سامانه پادتنی ناشناخته در خفاش‌ها را کشف کرد؛ سامانه‌ای که می‌تواند سرنخ‌های تازه‌ای درباره همزیستی آن‌ها با ویروس‌ها بدون ابتلا به بیماری شدید ارائه دهد.
این کشف بلافاصله پرسش‌های مهمی را مطرح می‌کند. آیا هر دو سامانه ژنی هنگام عفونت فعال می‌شوند؟ آیا پادتن‌هایی با راهبردهای اتصال یا نقش‌های عملکردی متفاوت تولید می‌کنند؟ یا یکی از این سامانه‌ها یادگار ژنتیکی و عمدتا خاموش است؟ داده‌های اولیه نشان می‌دهد هر دو سامانه کارکردی هستند، اما داستان هنوز کامل نشده است. آزمایش‌های بعدی باید بیان و عملکرد این پادتن‌ها را در عفونت‌ها و گونه‌های مختلف دنبال کنند.
زاویه تکاملی این موضوع نیز مهم است. خفاش‌های شامگاهی به‌طرز چشمگیری موفق‌اند؛ متنوع، گسترده و از نظر رژیم غذایی و رفتار بسیار گوناگون. آیا یک جعبه‌ابزار پادتنی غنی‌تر به آن‌ها کمک کرده است با زیستگاه‌های بوم‌شناختی متفاوت سازگار شوند و هم‌زمان بار ویروسی سنگین را تحمل کنند؟ این ارتباط محتمل به نظر می‌رسد، اما اثبات آن به ترکیبی از کارآگاهی بوم‌شناختی، ایمنی‌شناختی و ژنومی نیاز دارد.
هانا فرانک یک خفاش شامگاهی را در دست دارد.
فراتر از کنجکاوی علمی، پیامدهای این یافته به سلامت عمومی نیز مربوط می‌شود. فهم این‌که خفاش‌ها چگونه با ویروس‌ها همزیستی می‌کنند، می‌تواند سازوکارهایی را روشن کند که بیماری را در میزبان مخزن محدود می‌سازند و در مقابل، عواملی را نشان دهد که انتقال ویروس به انسان را رقم می‌زنند. اگر راهبردهای ایمنی اکتسابی در خفاش‌ها به‌طور بنیادی با ما متفاوت باشد، ممکن است مسیرهای تازه‌ای برای واکسن‌ها یا درمان‌ها پیشنهاد کند، یا دست‌کم به اصلاح مدل‌هایی کمک کند که پیش‌بینی می‌کنند سرریز ویروسی چه زمانی و در کجا محتمل‌تر است.
مطالعه خفاش‌ها بارها مرز تصور ما از «طبیعی» بودن در زیست‌شناسی پستانداران را گسترش داده است. این سامانه دوگانه پادتن نیز نمونه‌ای دیگر است. این یافته به همه پرسش‌ها درباره علت تحمل بالای عفونت در خفاش‌ها پاسخ نمی‌دهد، اما فصل تازه و امیدبخشی را در ایمنی‌شناسی تطبیقی می‌گشاید؛ فصلی که ممکن است نگاه دانشمندان به توازن میان میزبان و ویروس در گونه‌های مختلف و شیوه آماده‌سازی ما برای عامل بیماری‌زای بعدی که وارد جمعیت انسانی می‌شود را دگرگون کند.
.avif)
نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.