مصرف گوشت و شانس صدسالگی در زنان سالمند کم وزن چین

از میان جمعیت سالمند چین، الگویی غیرمنتظره دیده شد: در میان افراد بسیار مسن، اینکه چه کسی گوشت می‌خورد اهمیت دارد، اما نه آن‌طور که شاید تصور کنید.

پژوهشگران سوابق سلامت و رژیم غذایی بیش از ۵۰۰۰ نفر ۸۰ ساله و بالاتر را بررسی کردند. این گروه شامل ۱۴۵۹ فرد صدساله و ۳۷۴۴ نفر در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ زندگی بود که هنوز به ۱۰۰ سالگی نرسیده بودند. داده‌ها از یک پیمایش ملی درباره سلامت و طول عمر سالمندان چینی به دست آمد.

پس نتیجه چه بود؟ به طور میانگین، زنانی که گزارش کرده بودند گوشت مصرف می‌کنند، بیش از زنانی که گوشت نمی‌خوردند احتمال داشت به ۱۰۰ سالگی برسند. اما این نتیجه نیاز به توضیح دقیق‌تر دارد. این مزیت ظاهری فقط در زنانی دیده شد که کم‌وزن بودند. در این زیرگروه، مصرف روزانه گوشت با ۴۴ درصد احتمال بیشتر برای صدساله شدن همراه بود. مصرف روزانه گوشت با ۴۴ درصد شانس بالاتر رسیدن به ۱۰۰ سالگی در زنان کم‌وزن ارتباط داشت.

در زنانی که شاخص توده بدنی طبیعی یا بالا داشتند، این ارتباط از بین رفت. در این مطالعه، در مردان ارتباط معناداری میان مصرف گوشت و طول عمر دیده نشد. همچنین گیاه‌خوارانی که همچنان ماهی، لبنیات یا تخم‌مرغ مصرف می‌کردند، از نظر احتمال رسیدن به ۱۰۰ سالگی وضعیتی مشابه گوشت‌خواران داشتند. این یافته نشان می‌دهد مسئله لزوما خود گوشت نیست، بلکه دریافت کالری کافی و مواد مغذی کلیدی برای بقا در سنین بسیار بالا اهمیت دارد.

به نظر می‌رسد شاخص توده بدنی بخش مهمی از این معما باشد. کم‌وزنی در میان افراد بسیار سالمند شایع است و در اینجا گاهی الگو برعکس می‌شود: کمی وزن اضافی می‌تواند مانند یک ذخیره ایمنی عمل کند. برخی پژوهشگران در سالمندشناسی از این پدیده با عنوان «پارادوکس چاقی» یاد می‌کنند؛ یعنی وزن بالاتر در اواخر عمر گاهی با پیامدهای کوتاه‌مدت بهتر همراه است، شاید به این دلیل که نشانه‌ای از ذخایر انرژی بدن در زمان بیماری باشد.

اما همبستگی به معنای رابطه علت و معلولی نیست. این یک مطالعه مشاهده‌ای است. نویسندگان نمی‌توانستند تغییرات رژیم غذایی افراد را در طول سال‌ها یا دهه‌ها دنبال کنند. عادت‌های غذایی ثبت‌شده، الگوی تغذیه شرکت‌کنندگان در اواخر عمر را نشان می‌دهد؛ الگویی که می‌تواند تحت تاثیر از دست دادن دندان، مشکل در جویدن، تغییر اشتها یا بیماری‌های زمینه‌ای قرار بگیرد. خلاصه اینکه نمی‌توان نتیجه گرفت خوردن گوشت باعث افزایش طول عمر می‌شود.

با وجود این احتیاط، مطالعه به بحثی گسترده‌تر می‌پردازد: سالمندان به چه میزان پروتئین نیاز دارند؟ دانشمندان در این زمینه اتفاق نظر کامل ندارند. برخی پژوهش‌ها رژیم‌های گیاه‌خواری را با خطر بیشتر شکستگی استخوان مرتبط می‌دانند، احتمالا به دلیل دریافت کمتر پروتئین و کلسیم. در مقابل، مطالعاتی دیگر این احتمال را مطرح می‌کنند که کاهش دریافت پروتئین شاید برخی فرایندهای پیری را کندتر کند. این موازنه‌ها پیچیده‌اند.

تغذیه همچنین با خطرها و مزایای بلندمدت همراه است. رژیم‌های غذایی گیاه‌محور و مصرف محدود گوشت با کاهش خطر بیماری قلبی، سکته مغزی و دیابت نوع ۲ مرتبط دانسته شده‌اند. در همین حال، گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری‌شده در مطالعات جمعیتی اغلب ارتباطات کمتر مطلوبی نشان می‌دهند، به همین دلیل اعتدال همچنان یکی از توصیه‌های رایج در تغذیه سالم است.

نویسندگان تحلیل چینی رویکردی متعادل را پیشنهاد می‌کنند: اطمینان از اینکه سالمندان کالری و مواد مغذی کافی را از ترکیبی از منابع گیاهی و حیوانی دریافت می‌کنند، می‌تواند از سالمندی سالم حمایت کند. با این حال، آنها خواستار پژوهش‌های بیشتری هستند که به طور ویژه بر سالمندان بسیار مسن تمرکز کند تا راهنمایی‌های غذایی روشن‌تری برای این گروه رو به رشد تدوین شود.

این مقاله در مجله آمریکایی تغذیه بالینی منتشر شده است. جمع‌بندی ماجرا ظریف است: رژیم غذایی مهم است، اما زمینه اهمیت بیشتری دارد. اینکه چه کسی غذا می‌خورد، چند سال دارد و آیا می‌تواند پروتئین و کالری کافی دریافت کند، همگی روایت را شکل می‌دهند و پرسش‌های بعدی را پیش روی پژوهشگران می‌گذارند.