آیا خوراکی های فرآوری شده علائم پی ام اس را بدتر می کنند؟

دوباره دستتان به سمت شکلات می‌رود. هوس‌های غذایی برای بسیاری از زنان آشناست و پرسش تکراری هم همین است: آیا میان‌وعده‌ها می‌توانند علائم پی‌ام‌اس را بدتر کنند؟

برای نزدیک‌تر شدن به پاسخ، پژوهشگران در ترکیه از ۶۰۷ زن ۱۸ تا ۳۰ ساله خواستند هفته پیش از قاعدگی خود را به یاد بیاورند و شدت مجموعه‌ای از علائم را ارزیابی کنند: درد، تغییرات خواب، تغییرات اشتها و موارد دیگر. در همان پرسش‌نامه آنلاین، از شرکت‌کنندگان پرسیده شد چند وقت یک‌بار غذاهای فوق‌فرآوری‌شده مصرف می‌کنند، یعنی نوشابه‌های شیرین، میان‌وعده‌های آماده و خوراکی‌های بسته‌بندی‌شده دیگر. همچنین میزان پایبندی آنان به رژیم غذایی سبک مدیترانه‌ای و نحوه واکنششان هنگام گرسنگی یا هوس غذایی بررسی شد.

نتیجه اصلی این بود: مصرف گزارش‌شده بالاتر غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با شدت بیشتر علائم پی‌ام‌اس ارتباط داشت. این رابطه حتی پس از آنکه پژوهشگران سن، نظم چرخه قاعدگی و کیفیت کلی رژیم غذایی را در نظر گرفتند، همچنان باقی ماند. اندازه اثر البته متوسط بود: هر یک امتیاز اضافه در پرسش‌نامه مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با دامنه ۰ تا ۱۱، تقریبا با افزایش یک امتیازی در مقیاس علائم با دامنه ۴۴ تا ۲۲۰ همراه بود.

جالب اینکه پایبندی بیشتر به رژیم مدیترانه‌ای، شامل سبزیجات، میوه، حبوبات، ماهی و روغن زیتون، در این مجموعه داده ارتباط روشنی با شدت علائم نشان نداد.

عادت‌های رفتاری نیز اهمیت داشتند. دو الگو با علائم خفیف‌تر مرتبط بودند: مکث کردن هنگام بروز هوس غذایی و پرسیدن این سوال از خود که آیا واقعا گرسنه هستید، و پذیرش انتخاب‌های غذایی بدون سرزنش کردن خود. ضیا اروکای متین، پژوهشگر ارشد تغذیه در این مطالعه از دانشگاه علوم سلامت در آنکارا، برای توضیح این موضوع از مثال شکلات استفاده کرد: ابتدا مکث کنید؛ اگر تسلیم هوس شدید، خودتان را تنبیه نکنید. یک مکث کوتاه. بدون احساس گناه. همین تغییر کوچک با نتایج گزارش‌شده بهتر همراه بود.

این گروه پژوهشی پیش‌تر در مطالعه‌ای کوچک‌تر روی ۱۵۰ زن، نشانه‌های مشابهی درباره اشتها یافته بود. آن مطالعه نشان می‌داد افرادی که پی‌ام‌اس را تجربه می‌کنند، اغلب در طول چرخه قاعدگی بیشتر به سمت غذا خوردن برای لذت کشیده می‌شوند، حتی زمانی که گرسنه نیستند. در پژوهش فعلی، تغییرات اشتها بخشی از امتیاز علائم بود؛ موضوعی که احتمالا الگوهای غذا خوردن را با نحوه به خاطر آوردن وضعیت پیش از قاعدگی در زنان پیوند می‌دهد.

با این حال، چند محدودیت مهم وجود دارد. این پژوهش یک مطالعه مقطعی و مبتنی بر خوداظهاری بود، بنابراین نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند. آیا میان‌وعده‌های فوق‌فرآوری‌شده پی‌ام‌اس را بدتر می‌کنند، یا علائم شدیدتر افراد را به سمت غذاهای آرامش‌بخش می‌برند؟ سوگیری حافظه نیز ممکن است نقش داشته باشد. افزون بر این، حدود چهار نفر از هر پنج شرکت‌کننده تحصیلات دانشگاهی داشتند؛ عدم توازنی که تعمیم نتایج را محدود می‌کند. جذب شرکت‌کنندگان از طریق شبکه‌های دانشگاهی، شبکه‌های اجتماعی و معرفی توسط شرکت‌کنندگان انجام شد، نه از طریق نمونه‌گیری گسترده از کل جمعیت.

متین می‌گوید گام‌های بعدی روشن است: زنان باید در چند چرخه قاعدگی و با ثبت روزانه غذا و علائم پیگیری شوند تا مشخص شود کدام تغییرات زودتر رخ می‌دهند. سپس مداخلات غذایی باید در کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شده آزمایش شوند. این پژوهش در نشریه ساینتیفیک ریپورتس منتشر شده است.

آیا جایگزین کردن میان‌وعده‌ها می‌تواند رنج پیش از قاعدگی را کمتر کند؟ شواهد هنوز قطعی نیست. اما توجه کردن، نه فقط به اینکه چه می‌خورید، بلکه به اینکه چگونه به هوس‌های غذایی پاسخ می‌دهید، می‌تواند نقطه شروعی کوچک، عملی و قابل اجرا باشد.