دو گروه موش را در یک مطالعه متابولیک تصور کنید: هر دو با رژیم کتوژنیک تغذیه میشوند، هر دو تقریبا مقدار مشابهی چربی کل، کالری و محدودیت کربوهیدرات دریافت میکنند. با این حال، ظرف سه هفته یک گروه نشانههایی آرام اما گسترده از التهاب را در اندامهای مختلف نشان میدهد، در حالی که گروه دیگر بیشتر شبیه حیواناتی است که رژیم غذایی معمولی دارند. چرا دو رژیم تقریبا یکسان چنین پاسخهای ایمنی متفاوتی ایجاد کردند؟ پاسخ، توجه را از خود کتوز دور میکند و به نوع چربی موجود در رژیم غذایی معطوف میسازد.
کریسکو در برابر روغن نارگیل: یک تغییر ساده با اثرات بزرگ
پژوهشگران دانشگاه سینسینتی حیواناتی را که به مدت ۲۱ روز با یکی از سه رژیم غذایی تغذیه شده بودند، بررسی کردند. یک گروه کتوژنیک فرمولی بر پایه روغن جامد مشابه کریسکو دریافت کرد که سرشار از اسیدهای چرب اشباع بلندزنجیر بود. گروه کتوژنیک دیگر چربی مبتنی بر روغن نارگیل دریافت کرد که با وجود کالری مشابه، سهم بسیار کمتری از چربیهای اشباع بلندزنجیر دارد. گروه سوم نیز برای مقایسه، با غذای استاندارد آزمایشگاهی تغذیه شد.
مشاهدات تیم پژوهشی چشمگیر بود. موشهایی که رژیم کتو شبیه کریسکو داشتند، تعداد بیشتری از ماکروفاژهای پیشالتهابی را در قلب، کلیهها، کبد، مغز و بافت چربی سفید انباشته کردند. گروه روغن نارگیل همان میزان فعالسازی ایمنی را نشان نداد؛ نشانگرهای التهابی آنها به سطح پایه نزدیکتر باقی ماند. نویسندگان این یافتهها را در Science Advances گزارش کردند و هشدار دادند که تغییرات ظریف در ترکیب اسیدهای چرب میتواند یک رژیم غذایی را از ضدالتهابی به پیشالتهابی تبدیل کند.
دیوید جیوس، مدیر مرکز سرطان دانشگاه سینسینتی، گفت: "مطالعات قبلی ما نشان دادهاند که همه رژیمهای کتوژنیک یکسان نیستند و چربیهای متفاوت، تغییرات متابولیک متفاوتی ایجاد میکنند. ما هنگام بررسی جنبهای دیگر از رژیمهای کتوژنیک، دادههای پژوهش را دنبال کردیم و به نتیجهای غیرمنتظره رسیدیم."

سازوکارها: میتوکندری، ماکروفاژها و اثر آستانهای
این مقاله سیگنال پیشالتهابی را به استرس میتوکندریایی مرتبط میداند. به نظر میرسد اسیدهای چرب اشباع بلندزنجیر در برخی انواع سلولی به میتوکندری فشار وارد میکنند و سیگنالهایی آزاد میسازند که ماکروفاژها را جذب و فعال میکند؛ همان سلولهای ایمنی که وقتی الگوی پیشالتهابی پیدا میکنند، التهاب را پیش میبرند. پژوهشگران پیشنهاد میکنند اثرات زیانبار تنها زمانی آشکار میشود که میزان مواجهه با این اسیدهای چرب از یک آستانه عبور کند؛ بنابراین حتی تفاوتهای کوچک در ترکیب چربی میتواند از نظر فیزیولوژیک معنادار باشد.
این نکته ظرافت مهمی دارد. کتوز و اجسام کتونی در برخی زمینههای دیگر با مسیرهای ضدالتهابی ارتباط داشتهاند. این مطالعه نشان میدهد متابولیسم کتون به تنهایی تعیینکننده پیامدهای ایمنی نیست؛ مقدار و نوع اسیدهای چرب موجود در رژیم غذایی نیز اهمیت دارد و بافتهای مختلف ممکن است واکنشهای متفاوتی نشان دهند.
همین تمایز میتواند توضیح دهد چرا برخی مطالعات از اثرات ضدالتهابی رژیمهای کتوژنیک گزارش میدهند، در حالی که برخی دیگر نتیجهای برعکس مییابند. در عمل، همه برنامههای کتو قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند. پروفایل دقیق اسیدهای چرب، یعنی چربیهای اشباع بلندزنجیر در برابر چربیهای میانزنجیر یا غیراشباع، میتواند تعادل را تغییر دهد.
اینکه نتایج بهدستآمده در جوندگان تا چه اندازه مستقیما به انسان قابل تعمیم است، همچنان پرسشی باز است. فاصله میان مدلهای حیوانی و پیامدهای بالینی در انسان موضوعی رایج است. یک مرور جامع در سال ۲۰۲۱ شواهد روشنی نیافت که رژیمهای کتوژنیک پاسخ تومور یا بقای بیماران سرطانی را بهبود دهند. با این حال، تیم سینسینتی و پژوهشگران دیگر علاقهمندند بدانند آیا فرمولاسیونهای کتوژنیکِ طراحیشده میتوانند ریزمحیط تومور را تغییر دهند و بر اثربخشی ایمنیدرمانی سرطان اثر بگذارند یا نه. کارآزماییهای انسانی در حال آغاز برای آزمودن این ایدهها هستند، از جمله مطالعهای که در مرکز علوم سلامت دانشگاه تگزاس در جریان است و قرار است یک سایت آن در سینسینتی نیز راهاندازی شود.
نتیجهگیری
این پژوهش یک پیام ساده سلامت عمومی را بازتعریف میکند: هنگام ارزیابی راهبردهای تغذیهای مانند رژیم کتوژنیک، فقط به نسبت درشتمغذیها نگاه نکنید و ویژگیهای بیوشیمیایی چربیهایی را که میخورید نیز در نظر بگیرید. برای پزشکان، پژوهشگران و افرادی که رژیمهای کمکربوهیدرات را امتحان میکنند، پیام اصلی روشن است. نوع چربی ممکن است به اندازه خود وضعیت کتوز اهمیت داشته باشد.
.avif)




نظر بگذارید
نظرات (3)
من همیشه تو خونه روغن نارگیل میریختم، حالا میفهمم شاید دلیل داشته باشه ولی بعید نیست تو انسان متفاوت باشه، صبر و شواهد بیشتر لازمه
وااای، فکر نمیکردم یه تغییر ساده مثل کریسکو vs نارگیل اینقدر فرق بزاره! هم جذاب هم ترسناک… باید بیشتر بدونیم 😬
واقعا؟ این تو هر مطالعه حیوانی به انسان ترجمه میشه؟ یعنی فقط یه تغییر کوچیک تو نوع چربی تا این حد التهاب میاره؟ شکی دارم ولی جالبه، باید کلا...