6 دقیقه
وقتی والدین آینده نسبت به پیامدهای بلندمدت نگران میشوند، اعداد و دادهها بیشتر از حکایتهای فردی اهمیت دارند. یک مطالعه چندمرکزی تازه که در گردهمایی سال 2026 انجمن پزشکی مادر-جنین (Society for Maternal-Fetal Medicine) ارائه شد، سیگنال روشنی را نشان میدهد: کودکان نوپایی که از مادرانی به دنیا آمدهاند که ظرف مدت کوتاهی قبل از بارداری یا در طول بارداری واکسن mRNA کووید-19 دریافت کرده بودند، نرخ بالاتری از اوتیسم یا سایر تأخیرهای نوروسکسی اولیه نشان ندادند.
این نتیجه در زمینه نگرانیهای رایج درباره ایمنی واکسیناسیون در دوران بارداری اهمیت دارد. خانوادهها و مراقبان سلامت اغلب درباره خطرات طولانیمدت بالقوه بر رشد عصبی کودک—از جمله اوتیسم و تأخیرهای رشد شناختی یا رفتاری—پرسش دارند. این مطالعه با طراحی چندمرکزی و پیشرونده تلاش کرده است به شیوهای نظاممند به این سؤالات پاسخ دهد و دادههای متقاعدکنندهای برای تصمیمگیری بالینی و خانوادگی فراهم کند.
طراحی مطالعه و آنچه محققان بررسی کردند
این بررسی 434 کودک را که در محدوده سنی تقریبی 18 تا 30 ماه قرار داشتند، دنبال کرد و آنها را به دو گروه مساوی 217 نفری تقسیم کرد. مادران یکی از گروهها حداقل یک دُز از واکسن mRNA کووید-19 را یا در بازه 30 روز قبل از لقاح یا در هر نقطهای از دوران حاملگی دریافت کرده بودند؛ در گروه مقایسه، مادران در همان بازه زمانی واکسن mRNA دریافت نکرده بودند. دادهها از می 2024 تا مارس 2025 جمعآوری شد و مطالعه بهصورت مشاهدهای پیشرونده و چندمرکزی در چارچوب شبکه واحدهای پزشکی مادر-جنین (Maternal-Fetal Medicine Units Network) انجام شد.
برای کاستن از سوگیری، مادران واکسینهشده و واکسندریافتنکرده بر اساس عوامل عملی مانند محل زایمان، زمان تولد، نوع بیمه و نژاد مطابقت داده شدند. همچنین زایمانهای قبل از هفته 37، بارداریهای چندقلویی و نوزادان دارای ناهنجاریهای مادرزادی عمده—شرایطی که بهطور مستقل مسیرهای رشد را تحت تأثیر قرار میدهند و میتوانند مقایسهها را مخدوش کنند—از مطالعه مستثنی شدند.
رشد کودک با ابزارهای غربالگری معتبر برای این رده سنی اندازهگیری شد. نسخه سوم پرسشنامه «سنها و مرحلهها» (Ages and Stages Questionnaire, Third Edition) پنج حوزه رشد را ارزیابی کرد: ارتباطات (ارتباط کلامی و غیرکلامی)، حرکات درشت، حرکات ظریف، حل مسئله و مهارتهای اجتماعی-شخصی. محققان همچنین نتایج فهرست رفتار کودک (Child Behavior Checklist)، نسخه تعدیلشده چکلیست اوتیسم در نوپایان (M-CHAT) و پرسشنامه رفتار دوران کودکی اولیه (Early Childhood Behavior Questionnaire) را بررسی کردند تا سیگنالهای رفتاری و عاطفی-اجتماعی که ممکن است پیش از تشخیص رسمی ظاهر شوند، شناسایی کنند.
انتخاب شاخصها و ابزارهای معتبرِ غربالگری باعث افزایش قابلیت تکرار (reproducibility) و مقایسهپذیری نتایج با مطالعات دیگر درباره ایمنی واکسن در دوران بارداری شد. بعلاوه، استفاده از ترکیبی از ابزارهای خودگزارشی والدین و ارزیابیهای استاندارد به درک جامعتری از رشد زودهنگام نوروسکسی کمک میکند.
یافتهها و زمینه تفسیر
در سراسر ارزیابیها، محققان تفاوت معنادار آماری بین دو گروه در نرخهای پرچمهای غربالگری یا امتیازات حوزهها مشاهده نکردند. به بیان ساده: اندازهگیریهای رشد کودکی در محدوده 18 تا 30 ماه مشابه بودند چه مادر واکسن mRNA را نزدیک به زمان بارداری یا در طول بارداری دریافت کرده باشد و چه دریافت نکرده باشد.
پژوهشگر ارشد، جورج آر. ساد (George R. Saade, MD)، اشاره کرد که نتایج نوروسکسی بین گروهها منحرف نشده است. برنا ال. هیوز (Brenna L. Hughes, MD, MSc) بر سختگیری انجام این تحقیق در چارچوب شبکه آزمایشهای بالینی NIH تأکید کرد و نتایج را برای پزشکان و والدینی که در مورد واکسیناسیون در بارداری تصمیمگیری میکنند، تسکینبخش توصیف کرد.
این مطالعه به مجموعهای در حال رشد از دادههای ایمنی میپیوندد. پلتفرمهای mRNA در ایالات متحده همراه با گزینههای پروتئین سابیونِت (protein subunit) برای افراد باردار توصیه شدهاند؛ هر دو به این دلیل توصیه میشوند که خطر بیماری شدید مادری را کاهش میدهند و ممکن است آنتیبادیهایی را به نوزاد منتقل کنند. با این حال، گفتگوهای مربوط به ایمنی واکسن محدود به پیامدهای مادری نیست—خانوادهها همبهدرستی درباره اثرات بلندمدت بر کودکان سؤال میکنند. این مطالعه تا حدی آن حلقه را برای رشد نوروسکسی کودک در دورههای اولیه میبندد.
با وجود این، محدودیتهایی وجود دارد. کوهورت عمداً محدود به تولدهای رسیده، تکقلو بدون ناهنجاریهای عمده شد؛ بازه پیگیری، نقاط عطف اولیه رشد را ثبت میکند اما کودکیِ بعدی (school-age) را که در آن برخی اختلالات نوروسکسی با اطمینان بیشتری تشخیص داده میشوند، دربرنمیگیرد. بنابراین، پایش ادامهدار در طول رشد کودک از اهمیت بالایی برخوردار است تا تأثیرات دیررس یا نادر واکسن ملاحظ شود.
دادههای بزرگ و پیشرونده ارتباطی بین واکسیناسیون مادری با واکسن mRNA نزدیک یا در طول بارداری و اوتیسم یا تأخیرهای رشد نوروسکسی در اوایل کودکی نشان نمیدهد.
برای پزشکان، نتیجه عملی است: هنگام راهنمایی بیماران باردار، شواهد حاصل از این مطالعه کنترلشده خوب نشان میدهد که واکسیناسیون mRNA کووید در حوالی بارداری خطر رشد نوروسکسی اولیه در فرزند را افزایش نمیدهد. برای والدین، این تحقیق اطمینان مبتنی بر داده ارائه میدهد و در عین حال بر اهمیت غربالگریهای منظم رشد و رفتار در دوره کودکی تأکید میکند.
این مطالعه همچنین چندین جنبه کلیدی را برای حرفه مراقبتهای بهداشتی و سیاستگذاران روشن میکند: ضرورت تداوم جمعآوری دادههای مبتنی بر جمعیت (population-based surveillance)، توجه به زیرگروهها (مانند قومیتها، ریسکهای پزشکی مادری، و نوع واکسن mRNA)، و پیگیری طولانیمدت برای ثبت رویدادهای دیررس یا نادر.
پرسشهایی درباره نتایج بلندمدت و رخدادهای نادر همچنان باقی است؛ این موارد سزاوار مطالعات دقیق و پیگیریهای طولانیمدت هستند. در همین حال، خانوادهها و تیمهای مراقبتی میتوانند از این آخرین شواهد هنگام سنجش خطرات شناختهشده عفونت کووید-19 برای مادر در مقابل منافع واکسن برای مادر و کودک استفاده کنند. اطلاعات فعلی نشان میدهد که فواید کاهش شدید شدن بیماری مادری و احتمال انتقال آنتیبادی به نوزاد از مزایای مهم واکسیناسیون هستند.
در جمعبندی، این مطالعه چندمرکزی و دارای طراحی پیشرونده شواهد تقویتشدهای در زمینه ایمنی واکسن mRNA کووید در ارتباط با رشد اولیه نوروسکسی کودک ارائه میدهد. با وجود نیاز به پیگیریهای طولانیتر برای بررسی پیامدهای بعدی دوران کودکی، دادههای جاری میتواند به عنوان بخشی از مشاوره بالینی مبتنی بر شواهد برای بیماران باردار و خانوادههایشان مورد استفاده قرار گیرد.
منبع: scitechdaily
ارسال نظر