12 دقیقه
مقدمه
همهٔ خودروهای کمپینگ نیازی ندارند که از کارخانه بهصورت کامل و آمادهٔ استفاده تحویل داده شوند. بعضی از مالکها دنبال یک صفحهٔ سفید هستند تا رؤیاهای «زندگی در ون» خود را روی آن طراحی و پیاده کنند. شرکتی که زیرمجموعهٔ تجاری فولکسواگن است (Volkswagen Commercial Vehicles) روی همین ایده سرمایهگذاری کرده و مدل جدید Multivan Camper را اکنون در بریتانیا عرضه کرده است — خودرویی که بهعنوان یک پایهٔ مخصوص طراحی شده و هدف آن تسهیل تبدیل توسط شرکتهای حرفهای و سازندگان سفارشی است.
میتوان آن را نوعی تحویل کارخانهای ولی نیمهتمام در نظر گرفت: پوسته و اسکلت خودرو بهخوبی آماده شده، اما فضای داخلی عمداً باز گذاشته شده است تا تبدیلکنندهها (converters) آزادی عمل کامل برای طراحی داخلی داشته باشند. فولکسواگن یک مولتیون کشیده (long-wheelbase) را با سقف بازشده و پوشش سقف پیشنصبشده، دو صندلی چرخان جلو، دو در کشویی جانبی، درب عقب (tailgate) و کابین عقب که تریم شده اما خالی است — بدون صندلیهای عقب، بدون کفپوشها، و بدون قطعاتی که یک متخصص تبدیل بلافاصله دور میریزد — عرضه میکند. ایدهٔ پشت طرح این است که از هدررفت مواد کاسته شود و یک بوم واقعی و خالی برای کار تخصصی در اختیار سازندگان قرار گیرد.
ابعاد داخلی و فضای بار
این بوم خالی دارای اسکلت مساعدی است. پشت صندلیهای جلو حدوداً 4,053 لیتر حجم بار در اختیار سازنده قرار میدهد — ظرفیتی که برای طراحی آشپزخانههای کوچک، سکوی خواب، جزیرههای ذخیرهسازی یا ترکیبهای متنوع دیگر کفایت میکند. ابعاد داخلی بهترتیب طول، عرض و ارتفاع حدود 2,625 میلیمتر، 1,665 میلیمتر و 1,312 میلیمتر اعلام شده است؛ ارقامی که فضای کافی برای نصب واحدهای آشپزخانهٔ کوچک با سینک و یخچال، پلتفرمهای خواب یک یا دو نفره، محفظههای نگهداری و سیستمهای برقی/آبرسانی فراهم میآورند.
طراحی فضای داخلی در پروژههای تبدیل (van conversion) معمولاً باید بین وزن، عملکرد و راحتی تعادل برقرار کند. حذف صندلیهای عقب و پوششهای اضافه وزن از کارخانه موجب میشود که سازندگان بتوانند با خیال راحتتر به انتخاب مصالح سبکوزن مانند کامپوزیتهای چندلایه، ورقهای آلومینیومی سبک یا پانلهای فایبرگلاس برای کابینبندی بپردازند. همچنین، وجود سقف پیشبرشخورده و هدلاینینگ نصبشده باعث کاهش زمان کارگاه و هزینهٔ برش و قالبسازی میشود.
ابعاد مفید برای نصب تجهیزات
ابعاد اعلامشده نهفقط برای قرار دادن مبلمان و تخت بلکه برای نصب تاسیسات نیز اهمیت دارد: طول قابل استفاده برای مسیر کشیدن کابلهای برق، جایگذاری باطریها و باکسهای سرویس، و عرض مناسب جهت دسترسی از دو طرف به قفسهها یا کابینتها. ارتفاع داخلی 1,312 میلیمتر ممکن است برای ایستادن کامل کوتاه باشد، اما برای ایجاد فضای خواب، کابینت بالایی، یا نصب سیستمهای سقفی مانند پنلهای خورشیدی یا هود تهویه کفایت میکند. در طراحیهای خلاقانه میتوان ارتفاع را با پلتفرمهای تاشو یا سقفهای ارتقاعی (رفعشونده) نیز مدیریت کرد، اگرچه در این نسخهٔ پایه سقف بهصورت کارخانهای باز و بدون تجهیزات افزوده عرضه میشود تا تبدیلکنندگان اختیار کامل داشته باشند.
پیشرانهها و گزینههای فنی
خریداران بین دو مجموعهٔ قوای محرکه انتخاب دارند. گزینهٔ اول موتور دیزلی کلاسیک TDI با قدرت 150 اسببخار است که به گیربکس DSG متصل میشود — ترکیبی که برای مصرف مناسب سوخت و گشتاور یکنواخت در سفرهای طولانی شناخته شده است و برای سازندگان که به دنبال تعادل بین بازده و هزینهٔ اولیه هستند، جذاب است. گزینهٔ دوم یک پیشرانهٔ هیبریدی (eHybrid) است که خروجی ترکیبی 240 اسببخار تولید میکند و همانند گزینهٔ دیزل از گیربکس DSG بهره میبرد، اما با سامانهٔ چهارچرخ محرک 4MOTION همراه شده است تا توانایی حرکت در شرایط لغزنده یا مسیرهای خاکی افزایش یابد.
مقایسهٔ فنی TDI و eHybrid
هرکدام از این پیشرانهها مزایا و محدودیتهایی دارند که باید در فرآیند تصمیمگیری برای تبدیل لحاظ شوند. TDI معمولاً هزینهٔ اولیهٔ کمتری دارد، دسترسی سرویس در مناطق روستایی بیشتر است و برای پیمایش فواصل بلند با بار سنگین مناسب است. از سوی دیگر، eHybrid از منظر کاهش انتشار CO2 و توان شتاب بهتر در برخی شرایط سود میبرد و امکان حرکت در حالت تمام الکتریکی برای مسافتهای کوتاه شهری را فراهم میآورد که برای بعضی خریداران شهری جذاب است. تجهیز خودرو به سیستم 4MOTION امکان نصب تجهیزات سبکوزن روی سقف یا جابهجایی در مسیرهای خارج جادهٔ سبک را تسهیل میکند — نکتهای که برای ماجراجویانی که به کمپینگ در طبیعتهای دوردست علاقه دارند، اهمیت دارد.
گیربکس DSG و تعامل با سیستمهای تبدیل
گیربکس دوکلاچهٔ DSG مزایای رانندگی نرم و تعویضهای سریع را ارائه میدهد، اما در کاربردهای تجاری و تبدیلشده باید به نکاتی مانند نگهداری گیربکس و حرارت تولیدی توجه شود. تبدیلکنندگان حرفهای معمولاً هنگام طراحی کابین و نصب تجهیزات برقی یا باطریهای اضافی، محل عبور کابلها، تهویهٔ محفظهٔ باطری و دسترسی به محل سرویس گیربکس را در نظر میگیرند تا سرویسهای دورهای بهراحتی انجام شود و از گرمشدن بیشازحد جلوگیری گردد.
قیمتگذاری و تاثیر مالیات
قیمتگذاری در بازار بریتانیا برای این دو نسخه از مولتیون بهترتیب از 43,900 پوند و 50,725 پوند بدون احتساب مالیات (VAT) شروع میشود؛ که جمعاً با احتساب مالیات به حدود 52,680 پوند و 60,870 پوند میرسد — حدوداً معادل 72,000 و 83,000 دلار با نرخهای تبدیل جاری. این نقطهٔ شروع قیمتی در کلاس خودروهای پایهٔ کمپینگ سطحی از برتر بودن محسوب میشود، اما باید آن را با دیدگاه «قابلیت سفارشیسازی» تفسیر کرد نه یک بستهٔ کامل و تمامشده زندگی کمپینگ.
برای خریدارانی که برنامهٔ تبدیل حرفهای دارند، قیمت پایه ممکن است اقتصادیتر از خرید یک ون آمادهٔ کارخانهای با امکانات تمامشده باشد؛ چرا که هزینهٔ تبدیل اختصاصی میتواند بهتر کنترل شود و مواد و راهحلها متناسب با نیاز و بودجه انتخاب شوند. همچنین توجه به هزینههای ثانویه مانند همولوگاسیون، ثبتنام بهعنوان خودرو کمپینگ و تغییرات بیمهای ضروری است و این موارد باید در برآورد کل هزینهٔ پروژه لحاظ شوند.
تجهیزات کارخانهای و مسائل همولوگاسیون
فولکسواگن برخی گزینههای نصبشدهٔ کارخانهای را برای افزایش راحتی ارائه میدهد: سامانهٔ تهویهٔ مطبوع سهگانهٔ Climatronic 3، صندلیهای جلو مجهز به گرمکن، سیستم ناوبری ماهوارهای و رینگهای آلیاژی ارتقا یافته از جمله امکاناتی هستند که اگر پیش از شروع کارگاه تبدیل بخواهید، میتوانید انتخاب کنید. این گزینهها باعث میشوند که خودرو قبل از ورود به سالن تبدیل، برخی آسایشهای پایه را داشته باشد و سازندهٔ داخلی مجبور نباشد از صفر بعضی قطعات را نصب کند.
با این حال، نکتهٔ حیاتی این است که مولتیون کمپر با «همولوگاسیون M1 ناقص» (incomplete M1 homologation) تحویل داده میشود؛ بدین معنا که برای ثبت نهایی بهعنوان یک خودروی کمپینگ، نیاز به انجام تبدیل و دریافت تائید دوم دارد. این موضوع برای خریداران بالقوه اهمیت بسیاری دارد، بهخصوص برای کسانی که تصور میکنند میتوان خودرو را مستقیم از نمایندگی سوار شده و به طبیعت بروند؛ در عمل، باید منتظر تکمیل فرآیند تبدیل و تاییدیههای قانونی بمانند تا خودرو بتواند با برچسب و دستهبندی مناسب کمپینگ ثبت شود.
معنای «همولوگاسیون ناقص» برای مالک و تبدیلکننده
«همولوگاسیون ناقص» معمولاً به این معناست که ساختار پایه و برخی ملزومات ایمنی رعایت شدهاند اما فهرست تجهیزات داخلی و تغییرات سازهای که یک کمپینگ کامل نیاز دارد، هنوز توسط سازندهٔ اصلی و مراجع ثبت خودرو تایید نشده است. بنابراین تبدیلکننده باید از استانداردهای مربوط به ایمنی الکتریکی، گاز و تهویه، مقاومت سازهای، استحکام اتصالات و حفاظت در برابر آتش پیروی کند تا پس از تبدیل، یک گواهی تأییدیه برای ثبت بهدست آورد. این فرآیند ممکن است زمانبَر باشد اما تضمین میکند که نتیجهٔ نهایی هم از نظر ایمنی و هم از نظر قانونی مطابق مقررات است.
مزیتهای عملی برای تبدیلکنندگان و مشتریان
مزایای عملی برای شرکتهای تبدیل واضح است: سقف از پیش برشخورده و هدلاینینگ نصبشده ساعتها کارگاهکاری را ذخیره میکند، کابین عقب خالی موجب میشود قطعات غیرضروری برداشته نشوند و وزن اضافی حذف شود، و دو صندلی چرخان جلو بههمراه درهای کشویی پیادهسازی چیدمانهای زندگی داخل ون را سادهتر میکند. این موارد باعث کاهش هزینهها و زمان تولید میشوند و امکان ارائهٔ راهکارهای سفارشی با کیفیت بالا را برای سازندگان کوچک فراهم میآورند.
برای مشتریان، این ترجمه میشود به اینکه میتوانند داخلی سفارشی دقیقاً مطابق نیازهای خود داشته باشند، نه اینکه مجبور باشند با سازشهایی که از تولید انبوه ناشی میشود کنار بیایند. آیا میخواهید تخت ثابت و حمام کامل؟ امکانپذیر است. ترجیح میدهید مبلمان ماژولار داشته باشید که از دفتر روزانه به فضای خواب شبانه تبدیل میشود؟ این هم شدنی است. در عمل، Multivan Camper نقش یک بستر قابل برنامهریزی را ایفا میکند که خلاقیت طراح و بودجهٔ مشتری تعیینکنندهٔ نتیجهٔ نهایی است.
چیدمانهای پیشنهادی و مثالهای کاربردی
در ادامه چند نمونهٔ چیدمان متداول که تبدیلکنندگان معمولاً روی چنین پایههایی اجرا میکنند، ذکر شده است تا ایدهای از ظرفیتهای عملیاتی داده باشد:
- چیدمان «خواب ثابت + سرویس کامل»: تخت ثابت در انتهای کابین، توالت شیمیایی یا خشکشونده کوچک، دوش تاشو یا کابین دوشی جمعشونده و آشپزخانهٔ کوچک با سینک و یخچال زیرین. برای سفرهای طولانی و اقامت طولانیمدت مناسب است.
- چیدمان «اداری روزانه — کمپ شبانه»: میز و صندلیهایی که در روز فضای کار فراهم میکنند و شب به قسمت خواب تبدیل میشوند. مناسب دیجیتالنومدها یا افرادی که به تعادل بین کار و سفر اهمیت میدهند.
- چیدمان «ماجراجویانه و جمعوجور»: فضای باز برای حمل تجهیزات ورزشی، تخت جمعشونده و محل نصب جعبهٔ باطری و اینورتر بهصورت بیرونی یا زیر صندلیها. مناسب کسانی که نیاز به حمل دوچرخه، تخته موج یا تجهیزات کوهنوردی دارند.
هر یک از این چیدمانها نیازمند مدیریت دقیق وزن، توزیع بار و دسترسی به نقاط سرویس است. تبدیلکنندگان حرفهای اغلب از نرمافزارهای طراحی سهبعدی برای شبیهسازی مرکز ثقل، فضاهای ذخیرهسازی و مسیرهای عبور تأسیسات استفاده میکنند تا از ایمنی و عملکرد مطلوب اطمینان حاصل کنند.
نکات حقوقی، ثبت و نگهداری در بریتانیا
اگر هدف ثبت خودرو بهعنوان یک کمپینگ در بریتانیا است، باید با مقررات محلی و مراجع ثبتنام خودرو آشنا باشید. پس از تکمیل تبدیل، خودرو باید برای دریافت تأییدیهٔ نهایی به سازمانهای مربوط ارائه شود تا تغییرات مورد بازبینی قرار گیرد. این شامل بررسی ایمنی گاز و برق، استحکام نصبها، و استانداردهای حفاظتی است. همچنین بیمهٔ خودرو باید بر اساس کاربرد جدید (کمپینگ) تنظیم شود؛ در بسیاری از موارد بیمهگرها نیاز به اطلاعرسانی و بازبینی دارند تا پوشش مناسب برای خسارتهای احتمالی، آسیب به تجهیزات و مسئولیتهای عمومی فراهم شود.
نگهداری فنی و سرویسهای دورهای نیز اهمیت بالایی دارد: سیستمهای برقی، باطریهای خانه (leisure batteries)، اینورترها/شارژرها، و سیستمهای سوخترسانی یا گاز باید طبق استاندارد سرویس شوند. نگهداری مناسب نهتنها ایمنی را ارتقا میدهد بلکه طول عمر تجهیزات را نیز افزایش میدهد و از هزینههای بلندمدت جلوگیری میکند.
نتیجهگیری و توصیهها
برای کسانی که به سفارشیسازی ارزش میدهند — چه تبدیلکننده حرفهای و چه مالک خصوصی که میخواهد ون خود را به ابزاری منحصربهفرد تبدیل کند — فولکسواگن Multivan Camper ارزش بررسی دقیق دارد. این خودرو کمتر به دنبال ارائهٔ پاسخهای آماده است و بیشتر در نقش فراهمآوردن ابزارها و بستر برای طرحریزیهای بهتر ظاهر میشود: چگونه فضا را استفاده خواهید کرد، از چه مصالحی صرفنظر میکنید، و کدام تجهیزات در سفر برایتان اهمیت بیشتری دارند؟
اگر قصد دارید پروژهٔ تبدیل را آغاز کنید، پیشنهاد میشود: اول نیازهای کاربردی و بودجهٔ خود را مشخص کنید؛ دوم یک تبدیلکنندهٔ معتبر و مجرب انتخاب نمایید؛ سوم برنامهٔ همولوگاسیون و ثبت در کشور مقصد را از قبل بررسی کنید؛ و در نهایت نکات مربوط به وزن، تهویه، ایمنی گاز و برق و نگهداری را در طراحی لحاظ کنید. با این رویکرد، Multivan Camper میتواند تبدیل به سکوی ایدهآلی برای ساخت یک ون منحصربهفرد شود که هم از نظر عملکرد و هم از نظر سبک زندگی با خواستههای شما همخوانی دارد.
منبع: autoevolution
نظرات
پمپزون
چیدمان اداری روزانه جذابه، خودم میز تاشو گذاشتم این هفته، عالیه برای دیجینومدها ولی برق و باتری رو نباید دست کم گرفت
مکس_ای
اگر بشه تخت ثابت و حمام کامل نصب کرد، وای چقدر راحت میشه سفر طولانی! اما کارگاه و همولوگ چالشزاست
رضا
حس میکنم قیمت پایه رو کمی زیاد آوردن مخصوصا با مالیات بریتانیا. ولی ایده کاربردیه، باید ببینی برچسب نهایی چطور درمیاد
سفرنگ
نگاهی متعادل داشت، وزن و تهویه رو درست اشاره کردن. فقط کاش ابعاد داخل رو با عکس میزدن، بهتر میشد
بیونیکس
من تو پروژهام با ونای خالی کار کردم، سقف پیشبرش خورده واقعا خلاصهچی بود، زمان ساخت رو نصف کردیم
کوینپایل
قیمتها منطقیه ولی، آیا بعد از تبدیل مالیات و همولوگ چقدر اضافه میشه؟ واقعاً ارزشش داره؟
دیتاپالس
وااای، ایدهی بوم خالی عالیه! کلی فرصت برای خلاقیت هست، فقط نگران همولوگاسیون و هزینههای پنهانم…
ارسال نظر