نور روزانه و کاهش خطر زوال عقل در یک پژوهش بزرگ تازه

روز شما چقدر باید روشن باشد تا از مغزتان محافظت کند؟ پرسش ساده‌ای به نظر می‌رسد. اما بر اساس یک مطالعه بزرگ تازه، پاسخ آن ممکن است بسیار مهم‌تر از چیزی باشد که پیش‌تر تصور می‌کردیم.

پژوهشگران میزان قرار گرفتن در معرض نور را در ۸۷٬۵۷۷ بزرگسال بررسی کردند؛ افرادی که به مدت یک هفته دستگاه‌های مچی مجهز به حسگر نور پوشیده بودند و سپس وضعیت سلامت آن‌ها برای میانه ۸٫۱ سال پیگیری شد. در این مدت، ۷۴۱ نفر از شرکت‌کنندگان به زوال عقل مبتلا شدند. افرادی که میانگین نور روزانه دریافتی آن‌ها از حدود ۱٬۰۰۰ لوکس فراتر می‌رفت، یعنی تقریبا معادل روشنایی یک روز ابری در فضای باز، در مقایسه با کسانی که روزهای خود را در محیط‌های کم‌نورتر می‌گذراندند، حدود ۱۶٪ خطر کمتر برای ابتلا به زوال عقل داشتند.

هم شدت نور و هم مدت زمان دریافت آن اهمیت داشت. شرکت‌کنندگانی که روزانه دست‌کم ۴۲ دقیقه نور بسیار روشن دریافت می‌کردند، حدود ۵٬۰۰۰ لوکس یا بیشتر، در مقایسه با افراد با مواجهه کمتر، با کاهش برآوردی ۱۷٪ در خطر زوال عقل روبه‌رو بودند. دریافت کمتر از ۴۲ دقیقه نور روشن در طول روز، به عنوان پیش‌بینی‌کننده‌ای قوی‌تر برای زوال عقل نسبت به چند عامل خطر شناخته‌شده، از جمله چاقی، مصرف الکل و آسیب مغزی تروماتیک ظاهر شد.

در مقابل، نور شبانه در این تحلیل ارتباط روشنی با زوال عقل نشان نداد. این تفاوت توجه را به نقش ویژه نور روز جلب می‌کند: نور روز به تنظیم ساعت زیستی بدن کمک می‌کند؛ ساعتی که زمان‌بندی خواب، چرخه‌های هورمونی و بسیاری از فرایندهای مغزی را هماهنگ می‌سازد. اگر این ساعت از تنظیم خارج شود، ریتم‌های شناختی نیز می‌توانند دچار اختلال شوند.

با بررسی عمیق‌تر، پژوهشگران دریافتند این ارتباط در افرادی که شب‌ها دیرتر می‌خوابند، در حاملان گونه ژنتیکی APOE ε4 و در کسانی که از قبل در معرض سطوح بالاتری از نور شبانه قرار داشتند، برجسته‌تر بود. داده‌های تصویربرداری مغزی و الگوهای خواب نشان دادند که تغییر در ریتم شبانه‌روزی و تفاوت‌های ظریف ساختاری در مغز ممکن است دست‌کم بخشی از این ارتباط را توضیح دهد.

البته باید به محدودیت‌های مهم این مطالعه توجه کرد. این پژوهش از نوع مشاهده‌ای است، بنابراین نمی‌تواند ثابت کند که نور روز بیشتر از زوال عقل یا دمانس پیشگیری می‌کند. میزان نور فقط برای یک هفته اندازه‌گیری شد و حسگرهای مچی دقیقا نشان نمی‌دهند چه مقدار نور به چشم‌ها می‌رسد؛ در حالی که چشم‌ها ورودی حیاتی برای ساعت زیستی مغز هستند. همچنین با وجود تعدیل بسیاری از متغیرهای مرتبط با سلامت، سبک زندگی و محیط، ممکن است برخی عوامل مخدوش‌کننده همچنان باقی مانده باشند.

با این حال، این مطالعه به روایتی رو به رشد اضافه می‌کند: محیط نوری ما فقط بخشی از فضای اطراف نیست، بلکه یک پیام زیستی مهم است. پیش از آنکه نور خورشید را مانند دارو تجویز کنیم، پژوهشگران به اندازه‌گیری‌های طولانی‌تر، داده‌های دقیق‌تر از نور در سطح چشم و کارآزمایی‌هایی نیاز دارند که بررسی کنند آیا تغییر میزان نور روزانه می‌تواند پیامدهای شناختی را دگرگون کند یا نه. تا آن زمان، یک پیاده‌روی کوتاه در میانه روز می‌تواند اقدامی کوچک با بازدهی بالقوه بزرگ باشد.