کاشتن یک درخت شاید به معنای ایجاد سپری در برابر زوال عقل باشد. یک مطالعه بلندمدت سوئدی نشان میدهد سرسبزی محله با کاهش قابل توجه خطر افت شناختی ارتباط دارد.
پژوهشگران دانشگاه استکهلم و مؤسسه کارولینسکا نزدیک به ۳۰۰۰ نفر را به مدت ۱۶ سال دنبال کردند، پوشش گیاهی اطراف خانههای آنان را نقشهبرداری کردند و سلامت شناختیشان را در طول زمان سنجیدند. یافته اصلی این بود: افرادی که در نزدیکترین فاصله از پوشش سبز زندگی میکردند، بهویژه در محدوده حدود ۱۰۰ متری محل سکونت، در مقایسه با کسانی که در محیطهای کمدرختتر بودند، تا ۲۰ درصد کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتند.
اما چرا یک تکه فضای سبز میتواند چنین تفاوتی ایجاد کند؟ پژوهشگران چند سازوکار محتمل را مطرح میکنند، بیآنکه ادعای اثبات قطعی داشته باشند. فضاهای سبز میتوانند استرس را کاهش دهند، کیفیت خواب را بهتر کنند، پیادهروی و سایر فعالیتهای بدنی را افزایش دهند و محیطی برای دیدار و ارتباط همسایهها فراهم کنند. طبیعت ممکن است مانند دکمه بازتنظیم ذهن عمل کند: استراحتهای کوتاه میان درختان توجه را بازیابی میکند و فشار روانی را کاهش میدهد. همزمان، پارکها و درختان خیابانی میتوانند میزان مواجهه با آلودگی هوا، صدای ترافیک و گرمای شهری را کم کنند، یعنی فشارهای پنهانی که طی سالها سلامت مغز را فرسوده میکنند.
سیسیلیا استنفورس، پژوهشگر اصلی این مطالعه، میگوید: «محیط اطراف خانه نقش مهمی در شکلگیری سلامت مغز و سالمندی سالم دارد.» تیم او تأکید میکند که قویترین ارتباط در سطح محلی دیده شد، یعنی آنچه درست بیرون در خانه شما قرار دارد، ظاهراً اثرگذارتر از مسیرهای سبز دوردست است.

با این حال، باید محتاط بود. این پژوهش یک ارتباط را نشان میدهد، نه یک زنجیره علت و معلولی قطعی و ساده. افزودن پارک در کنار هر ساختمان به طور خودکار خطر زوال عقل را از بین نمیبرد. زیستشناسی فردی، سبک زندگی، عوامل اجتماعی و دسترسی به خدمات درمانی همگی اهمیت دارند. کاری که این مطالعه انجام میدهد برجسته کردن عاملی کمتر دیدهشده است: طراحی مکانهایی که در آنها زندگی میکنیم.
این انتخابهای طراحی، پیامدهای واقعی برای سلامت عمومی دارند. با توجه به اینکه موارد زوال عقل در اروپا هماکنون به میلیونها نفر رسیده و پیشبینی میشود در دهههای آینده بیشتر شود، برنامهریزان شهری تشویق میشوند سلامت مغز را در کنار تنوع زیستی و تابآوری اقلیمی در نظر بگیرند. اولف کالویت، متخصص مغز و اعصاب که در کارگروههای اروپایی سلامت محیطی مشارکت دارد، اشاره میکند که نحوه سازماندهی محلهها میتواند بر الگوهای خواب و در نتیجه بر پیامدهای شناختی بلندمدت اثر بگذارد.
پیامدهای عملی این یافتهها بهسرعت روشن میشود: فضاهای سبز در دسترس که پذیرای افراد با سنین و تواناییهای مختلف هستند، ارزشمندتر از کاشتهای تزئینی پنهان پشت حصارها به نظر میرسند. کیفیت و نزدیکی اهمیت دارد. یک پارک کوچک محلی و پرکاربرد در کنار مجتمعهای آپارتمانی ممکن است برای سلامت شناختی اثری بیشتر از جنگلی دوردست داشته باشد که بیشتر ساکنان هرگز به آن دسترسی پیدا نمیکنند.
این مطالعه که در نشریه آلزایمر و دمانس منتشر شده است، به مجموعه رو به رشدی از شواهد میپیوندد که خواستار برنامهریزی شهری با محوریت سلامت هستند. اگر محلهها را بتوان آگاهانه هم پرورش داد و هم ساخت، آنچه امروز میکاریم شاید چگونگی پیر شدن مغزهای ما را در آینده شکل دهد.
.avif)



نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.