8 دقیقه
در یک اجلاس فایننشال تایمز در لندن، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، با لحن صریحی هشدار داد: چین در حال نزدیک شدن به رهبری در حوزه هوش مصنوعی است و اگر سیاستگذاران غربی روند نوآوری را کند کنند، پکن ممکن است جلو بیفتد. پیام او ساده بود — سرعت را افزایش دهید، نه اینکه مرزها و دیوارها بسازید. این پیام در متن رقابت جهانی هوش مصنوعی، سیاستهای کنترل صادرات و بحثهای مربوط به امنیت ملی و توسعه فناوری اهمیت زیادی دارد.
هشداری روشن از صحنه لندن
در سخنرانی خود در اجلاس «آینده هوش مصنوعی»، هوانگ گفت چین اکنون «نانوثانیهها با آمریکا اختلاف دارد» در پیشرفتهای مرتبط با هوش مصنوعی — تصویری گویا برای توصیف شکافی که سریعتر از آنچه بسیاری پیشبینی کرده بودند در حال کم شدن است. او تأکید کرد که محدودیتهای صادراتی و مقررات سنگین در ایالات متحده میتواند شتاب آمریکاییها را کند کند و به چین فرصتی بدهد تا با شتاب گرفتن، قابلیتهای خود را تقویت کند.
این هشدار در حالی مطرح میشود که جامعه فناوری و سیاستگذاران بینالمللی در حال بازتعریف مرزهای تعامل بین نوآوری، امنیت ملی و رقابت اقتصادی هستند. توجه به مفاهیمی مثل زنجیره تأمین نیمههادی، دسترسی به سختافزار پیشرفته مانند GPUها و شتابدهندههای تخصصی، و قابلیتهای زیرساختی ابری از منظر استراتژیک برای کشورها حیاتی شده است. هوانگ در اصل خواستار ترکیبی از سیاستگذاری هوشمند و سرمایهگذاری بلندمدت شد تا اکوسیستم توسعهدهندگان و شرکتهای نوآور در آمریکا تقویت شود.
چگونه چین فاصله را کم میکند
هوانگ حمایت هماهنگ دولتی را بهعنوان یکی از عوامل اصلی جلو آمدن چین ذکر کرد. از یارانههای انرژی تا سرمایهگذاریهای هدفمند در کارخانههای تولید نیمههادی و پژوهشهای هوش مصنوعی، پکن اکوسیستمی ایجاد کرده است که شرکتها را به مقیاسپذیری سریع ترغیب میکند. هنگامی که این سیاستها با جامعه وسیع و پرانگیزه توسعهدهندگان، اهداف ملی برای خودکفایی در هوش مصنوعی و برنامههای آموزشی ترکیب شود، پیشرفتهای سریع و هدفمند رخ میدهد.
در سطح عملیاتی، سرمایهگذاریهای دولتی میتواند شامل میزبان کردن دیتاسنترها، یارانه برق برای مراکز پردازشی، تسهیلات مالی برای ساخت fabs (کارخانههای تولید تراشه) و صندوقهای سرمایهگذاری برای استارتاپهای حوزه AI باشد. این اقدامات نه تنها زیرساخت فیزیکی را تقویت میکند، بلکه مسیرهای شغلی و ظرفیت آموزشی را نیز گسترش میدهد که در بلندمدت نیروی انسانی ماهر و زنجیره تأمین محلی تولید میکند. علاوه بر این، دسترسی دولتی به دادههای بزرگ، حمایت از پروژههای تحقیق و توسعه مشترک بین دانشگاه و صنعت و راهاندازی مراکز نوآوری منطقهای، همه به شتاب گرفتن اکوسیستم کمک میکنند.
از منظر فناوری، افزایش ظرفیت محاسباتی (compute)، توسعه سختافزار محلی مانند GPUها و شتابدهندههای عصبی، و بهبود در طراحی معماری تراشهها (از جمله پیشرفت در لیتوگرافی، بستهبندی چندچیپی و بهینهسازی مصرف انرژی) از عوامل کلیدی در کاهش شکاف با پیشروهای فعلی هستند. این رویکردها وقتی با سیاستهای صنعتی هماهنگ شوند میتوانند به تسریع چرخههای نوآوری منجر شوند و تا حدی وابستگی به زنجیرههای وارداتی حساس را کاهش دهند.
آیا سیاستهای ایالات متحده بیش از آنکه سودمند باشند، زیانآورند؟
محدودیتهای اخیر صادرات آمریکا — از جمله محدودیتهای اعمالشده بر تراشههای پیشرفته بلکول (Blackwell) انویدیا برای چین — با هدف حفاظت از امنیت ملی وضع شدهاند. هوانگ میگوید این اقدامات عواقب جانبی غیرمنتظرهای دارند. با محدود کردن دسترسی به سختافزار سطح بالا، ممکن است آمریکا بهطور غیرمستقیم برنامههای تراشهسازی چین را تسریع کند و همکاری بین توسعهدهندگان جهانی را کند نماید. این پدیده که گاهی «تولید در محل» یا «لوکالیزاسیون فناوری» نامیده میشود، میتواند منجر به سرمایهگذاریهای سنگین در ظرفیتهای داخلی طرف مقابل شود.
علاوه بر کنترل صادرات، هوانگ مقررات در سطح ایالتی و هزینههای رو به افزایش انرژی را نیز از عوامل بازدارنده نوآوری در آمریکا عنوان کرد. برای نمونه، مقررات محیط زیستی و هزینههای بالای برق برای دیتاسنترها میتواند هزینههای عملیاتی را بالا ببرد و انگیزه سرمایهگذاری در زیرساختهای محاسباتی پیشرفته را کاهش دهد. همچنین، پیچیدگی و عدم قطعیت قوانین میتواند استارتاپها و شرکتهای کوچک را از مشارکت در پروژههای بزرگ یا از جذب استعدادهای بینالمللی باز دارد.
نکته مهم در تحلیل هزینه-فایده این سیاستها این است که کنترل صادرات و محدودیتهای فنی باید با راهکارهایی برای حفظ مزیت رقابتی داخلی همراه شود؛ در غیر این صورت، کشورها ممکن است با جا ماندن در حلقههای حیاتی اکوسیستم جهانی نوآوری مواجه شوند. همچنین باید توجه داشت که تأکید صرف بر محدودسازی میتواند همکاریهای علمی و تبادل دانش پژوهشی را نیز تحت تأثیر قرار دهد، امری که در توسعه الگوریتمها، مجموعهدادهها و چارچوبهای نرمافزاری اهمیت اساسی دارد.
منظور هوانگ از «پیروز شدن» چیست
پس از واکنش کوتاه بازار به اظهارات او، هوانگ موضع خود را شفاف کرد. او نمیگوید شکست آمریکا قطعی است؛ بلکه از آمریکا میخواهد که با پیشی گرفتن سرعت عمل، برنده شود: سریعتر بسازید، توسعهدهندگان را جهانی جذب کنید و از طریق نوآوری رهبری کنید نه از طریق ایزوله شدن. «ما میخواهیم آمریکا برنده شود»، او گفت، «اما برنده شدن یعنی ساختن سریعتر، نه ساختن دیوارها.»
در عمل، «برنده شدن» میتواند شامل مجموعهای از اقدامات فناوری و سیاستی شود: سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه پایه (fundamental research)، حمایت از توسعهدهندگان و ابزارهای نرمافزاری (برای مثال حفظ و توسعه اکوسیستمهایی مانند CUDA و ابزارهای متنباز)، تسهیل دسترسی محققان به سختافزار از طریق ابر عمومی و اشتراکگذاری زیرساختها، و ایجاد مشوقهای مالی و مالیاتی برای شرکتهایی که در حوزه AI نوآوری میکنند. ترکیب این عوامل باعث میشود تا یک کشور نه تنها در تولید محصول نهایی بلکه در شکلدهی استانداردها، چارچوبهای اخلاقی و قابلیتهای تحقیقاتی پیشرو باشد.
تأثیرهای بازاری و چشمانداز کلی
وقتی اظهارات هوانگ به رسانهها رسید، سهام انویدیا برای مدتی کوتاه کاهش یافت — یادآور حساسیت بازارها به سیگنالهای ژئوپلیتیکی و سیاستی. با وجود نوسانات، انویدیا همچنان یک غول فناوری است که اخیراً ارزش بازار آن حدود 4.7 تریلیون دلار آمریکا اعلام شد و اوایل سال به بالای 5 تریلیون رسیده بود. این ارقام نشان میدهد که شرکتهایی با کنترل بر لایههای کلیدی اکوسیستم هوش مصنوعی میتوانند نوسانات کوتاهمدت را تحمل کنند، اما تحت تأثیر تغییرات سیاستی و رقابت بینالمللی نیز قرار دارند.
هشدار هوانگ همزمان با تشدید تنشهای فناورانه میان آمریکا و چین مطرح میشود. واشنگتن بر محدود کردن دسترسی به سختافزار پیشرفته تمرکز دارد، در حالی که پکن بر تقویت ظرفیتهای داخلی تأکید میکند. بحث فعلی حول استراتژیهایی است که بتوانند بین امنیت ملی و حفظ مزیت رقابتی توازن برقرار کنند: آیا باید میدان رقابت را از طریق محدودیتها کند کرد، یا با کاهش اصطکاک برای توسعهدهندگان و صنعت، رقابتپذیری ایالات متحده را تسریع نمود؟
از منظر زنجیره تأمین، این کشمکش میتواند منجر به بازآرایی جغرافیایی تولید تراشهها، انتقال سرمایهگذاریها به کشورها و مناطقی شود که سیاستهای حمایتی و زیرساختی فراهم کنند، و نیز به تشدید تلاشهای چندجانبهسازی در بین متحدان تکنولوژیکی منجر گردد. راهکارهایی مثل سرمایهگذاری مشترک بین کشورها، ایجاد کنسرسیومهای تحقیقاتی و هماهنگی سیاستهای صادراتی میتواند به کاهش ریسکهای سیستماتیک کمک کند.
فارغ از موضعی که اتخاذ میکنید، فریاد هوانگ تحریکآمیز و بهموقع است: در رقابت جهانی هوش مصنوعی، رهبری شاید کمتر وابسته به ساخت دیوار و بیشتر وابسته به این باشد که چه کسی سریعتر حرکت میکند و گستردهترین اکوسیستم توسعهدهندگان را میسازد. در نهایت، تعادل دقیق بین سیاست امنیتی، نوآوری صنعتی و همکاری بینالمللی تعیینکننده مسیر آینده رهبری فناوری خواهد بود.
منبع: gizmochina
نظرات
ابرنو
حرفش تحریکآمیز و تا حدی درست؛ اما یه ذره اغراق هم توش هست. سیاستگذارا محافظت میکنن نه اینکه بیخیال بشن، باید هوشمندانه تر عمل کنند.
امیر
تو شرکت ما هم هزینه برق و مقررات، خیلی پروژهها رو عقب انداخت؛ هوانگ اونجا درست میگه سرعت مهمه، ولی امنیتم باید باشه، نه فقط شتابِ کور.
لابکور
نقد جالبی بود، توازن بین امنیت ملی و نوآوری واقعا پیچیده است. سرمایهگذاری مشترک، کنسرسیوم و هماهنگی با متحدان شاید کمک کنه، سوال اینه سیاستگذارا چقدر منعطفن؟
توربو
واقعاً کنترل صادرات باعث میشه چین سریعتر بشه؟ شک دارم، ولی منطقیه که محدودیتها گاهی نتیجه عکس بدن، نمیشه ساده فرض کرد.
نودکس
وای، «نانوثانیهها با آمریکا اختلاف داره»؟ یعنی داریم واقعا نفسهامون تنگ میشه... اگه سیاستگذارا کند عمل کنن، ممکنه دیر بشه!
ارسال نظر