قدرت تازه کارگردان ها در هالیوود؛ رتبه بندی ۱۰۰ نفر

آمار فروش افتتاحیه آخر هفته فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان فقط رکوردها را نشکست؛ بلکه از یک تغییر فرهنگی خبر داد. تماشاگران دیگر فقط دنباله‌رو فرنچایزها نیستند. آن‌ها فیلم‌سازان را دنبال می‌کنند. ماجرا به همین سادگی است.

کارگردان‌ها دوباره به مهم‌ترین سرمایه تصمیم‌ساز هالیوود تبدیل شده‌اند. این همان تیتر پنهان پشت رتبه‌بندی تازه منتشرشده ولچر از ۱۰۰ کارگردان قدرتمند هالیوود است؛ فهرستی که پس از گفت‌وگو با مدیران برنامه، مدیران استودیوها، تهیه‌کنندگان، مسئولان روابط عمومی و خبرنگاران سینمایی گردآوری شده است. این فهرست در مقطعی منتشر می‌شود که شناخته‌شدن نام کارگردان‌ها، با کمک پلتفرم‌هایی مانند لتر‌باکسد، ردیت و یوتیوب، از تیتراژ پایانی به پیشانی تبلیغات فیلم رسیده است.

می‌توان آن را بازگشت تدریجی صنعت سینما به حال‌وهوای دهه ۱۹۷۰ دانست؛ دورانی که کارگردان‌هایی مثل فرانسیس فورد کوپولا و مارتین اسکورسیزی آن‌قدر نفوذ خلاقانه و تجاری داشتند که مسیر پروژه‌های بزرگ را تعیین کنند. چشم‌انداز امروز نسخه‌ای کاملا مشابه از آن دوران نیست، اما الگو آشناست. تهیه‌کنندگان و استودیوها همچنان اهمیت دارند. فرنچایزها هنوز بازار را تکان می‌دهند. با این حال، برخی فیلم‌سازان امروز مانند یک برند عمل می‌کنند؛ وعده‌هایی قابل اعتماد از کیفیت، شکوه بصری یا هر دو.

ولچر معیارهای روشنی را تعیین کرده است. جایگاه هر کارگردان در این رتبه‌بندی بر پایه شش عامل اصلی سنجیده شده است: ثبات کیفیت در طول مسیر حرفه‌ای، توان اثبات‌شده در گیشه، میزان کنترل خلاقانه‌ای که در اختیار دارد، احترام همکاران در صنعت سینما، شناخت عمومی و چشم‌اندازی قابل باور برای آثار آینده. این فهرست عامدانه بر کارگردان‌هایی تمرکز دارد که همچنان در چارچوب جریان اصلی هالیوود فعال‌اند. مؤلفان بین‌المللی بدون پروژه فعلی در آمریکا و کسانی که عمدتا به تلویزیون کوچ کرده‌اند، کنار گذاشته شده‌اند.

جای تعجب نیست که نولان در صدر قرار دارد. امروز کمتر کارگردانی چنین ترکیب کمیابی از اعتماد استودیوها و وفاداری تماشاگران را در اختیار دارد. رایان کوگلر با اتکا به «کرید»، «گناهکاران» و کارهایش در «پلنگ سیاه» در رتبه دوم قرار گرفته است. دنی ویلنوو سوم است؛ مجموعه موفق اقتباس‌های عظیم اخیر او جایگاه تجاری و اعتبار انتقادی‌اش را تثبیت کرده، هرچند برخی معتقدند توانایی او به‌عنوان صدایی کاملا اصیل هنوز در حال آزموده‌شدن است. صعود گرتا گرویگ به رتبه چهارم تا حد زیادی بر موج عظیم فرهنگی و فروش گیشه‌ای «باربی» سوار است؛ موفقیتی که او را در زمانی کوتاه به نامی آشنا در خانه‌ها تبدیل کرد.

کوئنتین تارانتینو با وجود وقفه طولانی در کارگردانی، همچنان در رده‌های بالایی مانده است؛ یادآوری این نکته که یک برند شخصی متمایز ماندگار می‌ماند. جیمز کامرون، استیون اسپیلبرگ و مارتین اسکورسیزی نیز جمع ده نفر اول را کامل می‌کنند؛ هر کدام نامی زنده و خلاصه‌شده برای شکوه سینمایی یا اعتبار مؤلفانه.

در ادامه، جایگاه کامل ۱ تا ۱۰۰ همان‌طور که منتشر شده آمده است؛ این فهرست دقیقا بر اساس رتبه‌بندی ولچر ارائه می‌شود.

۱. کریستوفر نولان

۲. رایان کوگلر

۳. دنی ویلنوو

۴. گرتا گرویگ

۵. کوئنتین تارانتینو

۶. جیمز کامرون

۷. استیون اسپیلبرگ

۸. مارتین اسکورسیزی

۹. جردن پیل

۱۰. پل توماس اندرسن

۱۱. فیل لرد و کریستوفر میلر

۱۲. رایان جانسن

۱۳. دیوید فینچر

۱۴. آلخاندرو گونسالس اینیاریتو

۱۵. بونگ جون هو

۱۶. گیرمو دل تورو

۱۷. زک کرگر

۱۸. امرالد فنل

۱۹. جیمز گان

۲۰. جیمز منگولد

۲۱. سم مندس

۲۲. دنی بویل

۲۳. جی. جی. آبرامز

۲۴. باز لورمن

۲۵. ریدلی اسکات

۲۶. آلفونسو کوارون

۲۷. پیتر جکسون

۲۸. کری بارکر

۲۹. کیان پارسونز

۳۰. جاش سفدی

۳۱. دنیل کوان و دنیل شاینرت

۳۲. رابرت اگرز

۳۳. جوئل و ایتن کوئن

۳۴. وس اندرسن

۳۵. مایکل مان

۳۶. شان لوی

۳۷. جان ام. چو

۳۸. مت ریوز

۳۹. آنتونی روسو و جو روسو

۴۰. جان فاورو

۴۱. کریستوفر مک‌کوری

۴۲. جوزف کوشینسکی

۴۳. پیت داکتر

۴۴. اندرو استنتون

۴۵. برد برد

۴۶. کلویی ژائو

۴۷. یورگوس لانتیموس

۴۸. بن افلک

۴۹. بردلی کوپر

۵۰. کنت برانا

۵۱. آدام مک‌کی

۵۲. مارتین مک‌دونا

۵۳. استیون سودربرگ

۵۴. دیمین شزل

۵۵. تایکا وایتیتی

۵۶. الکس گارلند

۵۷. پل فیگ

۵۸. آنتوان فوکوا

۵۹. پل کینگ

۶۰. جینا پرینس-بایتوود

۶۱. جان کرازینسکی

۶۲. سم ریمی

۶۳. مایکل بی. جردن

۶۴. تایلر پری

۶۵. ام. نایت شیامالان

۶۶. جیمز وان

۶۷. چد استاهلسکی

۶۸. دیوید لیچ

۶۹. فرانسیس لارنس

۷۰. مت بتینلی-اولپین و تایلر جیلت

۷۱. آدام وینگارد

۷۲. دن تراختنبرگ

۷۳. جرد هس

۷۴. گرت ادواردز

۷۵. اسکات دریکسون

۷۶. پارکر فین

۷۷. دنی فیلیپو و مایکل فیلیپو

۷۸. آزگود پرکینز

۷۹. تیم برتون

۸۰. کاترین بیگلو

۸۱. جاد اپتاو

۸۲. ادگار رایت

۸۳. انگ لی

۸۴. اسپایک لی

۸۵. بری جنکینز

۸۶. شان بیکر

۸۷. سلین سونگ

۸۸. ریچارد لینکلیتر

۸۹. لوکا گوادانینو

۹۰. آری استر

۹۱. بنی سفدی

۹۲. اولیویا وایلد

۹۳. ادوارد برگر

۹۴. نیا داکوستا

۹۵. مایکل بی

۹۶. زک اسنایدر

۹۷. گای ریچی

۹۸. تاد فیلیپس

۹۹. مگی جیلنهال

۱۰۰. دیوید او. راسل

نام‌ها جابه‌جا خواهند شد. پروژه‌ها موفق می‌شوند یا شکست می‌خورند. و جایی میان صفحه‌های مالی استودیوها و تالارهای گفت‌وگوی هواداران، نسل بعدی کارگردان‌های برندشده همین حالا در حال شکل‌گیری است.