ردیابی ۲۴ ساعته هورمون ها علت پنهان فشار خون را آشکار کرد

ساعت ۲ بامداد، وقتی اعضای خانه در خواب‌اند، ممکن است در بدن اتفاقی شعله‌ور شود که هیچ آزمایش معمولی در مطب پزشک قادر به دیدنش نیست. فوران‌های کوچک و پرنوسان تولید هورمون. کوتاه. تکرارشونده. و آن‌قدر اثرگذار که طی سال‌ها فشار خون را به‌آرامی بالاتر ببرند.

پژوهشگران اکنون با استفاده از یک پایشگر نصب‌شده روی کمر، توانسته‌اند این فوران‌ها را در زندگی واقعی ثبت کنند. این دستگاه که «یو-ریتم» نام دارد، در ۶۰ بیمار از بریستول، برگن، استکهلم و آتن، به مدت یک شبانه‌روز کامل هر ۲۰ دقیقه هورمون‌ها را از طریق پوست نمونه‌برداری کرد. این ثبت پیوسته الگویی را آشکار کرد که هیچ آزمایش خون تکی نمی‌توانست نشان دهد: آلدوسترون، هورمونی که نمک، آب و تون عروقی را کنترل می‌کند، در بسیاری از بیماران به‌صورت ثابت بالا باقی نمی‌ماند. در عوض بالا و پایین می‌رود و اغلب در شب جهش می‌کند.

پایش پیوسته ۲۴ ساعته هورمون‌ها جهش‌های کوتاه و تکرارشونده آلدوسترون را آشکار کرد، جهش‌هایی که اغلب شبانه رخ می‌دهند و آزمایش‌های معمول کلینیکی از دستشان می‌دهند.

اهمیت این یافته از آن‌جاست که بیماری پشت این جهش‌ها، یعنی آلدوسترونیسم اولیه، یکی از علت‌های بالقوه قابل درمان فشار خون بالا است و ممکن است سهم بسیار بزرگ‌تری از بیماران مبتلا به پرفشاری خون را دربر بگیرد از آنچه پزشکان امروز تشخیص می‌دهند. اگر این بیماری درمان نشود، خطر حمله قلبی، سکته مغزی، دیابت و دیگر عوارض بلندمدت را افزایش می‌دهد. با این حال، تشخیص آن اغلب به تأخیر می‌افتد، زیرا آزمایش‌های رایج فقط یک لحظه را در ریتمی ثبت می‌کنند که به‌هیچ‌وجه ثابت نیست.

دستگاه پوشیدنی یو-ریتم که به کمر بیمار متصل شده است.

این مطالعه که در مجله «ساینس ترنسلیشنال مدیسین» منتشر شده، فراتر از آلدوسترون رفت. بازسازی محاسباتی داده‌های نمونه‌برداری همچنین دو استروئید هم‌خانواده، یعنی ۱۸-هیدروکسی‌کورتیزول و ۱۸-اکسوکورتیزول را نیز ردیابی کرد تا تصویر کامل‌تری از خروجی غدد فوق کلیوی در طول روز و شب به دست آید. این پروفایل‌های بازسازی‌شده نشان دادند ترشح هورمون از ریتمی روزانه پیروی می‌کند که با جهش‌های کوتاه قطع می‌شود، امضاهای پرنوسانی که بین قله‌ها ممکن است از آستانه‌های تشخیصی پایین‌تر بروند. به زبان ساده: اگر نمونه خون در کلینیک در دقیقه نامناسبی گرفته شود، می‌تواند هم بیمار و هم پزشک را به‌اشتباه مطمئن کند.

سرنخ شگفت‌انگیز دیگری هم وجود داشت. وقتی طوفان‌های غیرطبیعی هورمونی از یک غده فوق کلیوی سرچشمه می‌گرفتند و نه از هر دو غده، جهش‌های شبانه به‌ویژه آشکارتر بودند. این تمایز از نظر بالینی اهمیت زیادی دارد، زیرا بیماری یک‌طرفه گاهی با برداشتن غده درگیر قابل درمان است. در بیمارانی که تحت جراحی قرار گرفتند، این فوران‌ها از بین رفتند و همین موضوع ارتباط میان جهش‌های هورمونی و آسیب‌شناسی زمینه‌ای غده فوق کلیوی را تقویت کرد.

دستگاه پوشیدنی یو-ریتم که در دانشگاه بریستول توسعه یافته است. 

خود پایشگر یو-ریتم جمع‌وجور است، تقریباً به اندازه یک تلفن هوشمند، و روی کمر می‌چسبد تا هورمون‌ها را از طریق پوست نمونه‌برداری کند. این دستگاه در دانشگاه بریستول ساخته شد و پس از سال ۲۰۲۳ توسط شرکت منشعب داینامیک تراپیوتیکس بهبود یافت. به کمک آن، پایش بیماران در خانه و در جریان زندگی روزمره ممکن شد، نه زیر محدودیت‌های غیرطبیعی تخت بیمارستان. به بیان دیگر، داده‌های جهان واقعی به دست آمد، نه نمایشی آزمایشگاهی.

پس این یافته‌ها جایگاه عملکرد بالینی را کجا قرار می‌دهند؟ نتایج، بازنگری را ضروری می‌کنند. دستورالعمل‌های فعلی از پزشکان می‌خواهند آلدوسترونیسم اولیه را در افراد مبتلا به فشار خون بالا در نظر بگیرند، اما همچنان به‌شدت بر آزمایش‌های منفرد تکیه دارند. پایش پیوسته یا تکرارشونده می‌تواند سیگنال تشخیصی بسیار غنی‌تری به پزشکان بدهد، به‌خصوص از راه آشکار کردن فعالیت‌های شبانه‌ای که معمولاً دیده نمی‌شوند.

از چپ به راست: دکتر توماس آپتون و پروفسور استافورد لایتمن از دانشگاه بریستول، در حال نگه داشتن دستگاه پوشیدنی پیشگامانه‌ای که سطح هورمون‌ها را به‌صورت ۲۴ ساعته و در تمام روزهای هفته پایش می‌کند.

این پژوهش یک مطالعه اثبات مفهوم بود، نه یک پروتکل تشخیصی تازه. برای تعیین بهترین روش تفسیر پروفایل‌های پیوسته هورمونی و اینکه آیا پایش پوشیدنی باید به روال معمول تبدیل شود یا نه، به کارآزمایی‌های بزرگ‌تر نیاز است. با این حال، پیام روشن است: هورمون‌ها در گذر زمان داستانی روایت می‌کنند و گوش دادن به آن‌ها برای یک روز یا بیشتر می‌تواند فصل‌هایی را آشکار کند که تاکنون از دست داده‌ایم.

آیا یک دستگاه پوشیدنی ساده می‌تواند شیوه جست‌وجوی ما برای یافتن علت قابل درمان فشار خون بالا را تغییر دهد؟ شواهد رو به افزایش نشان می‌دهد که می‌تواند، و اینکه زمان‌بندی، یعنی دقیقاً زمان روز، به اندازه شدت تغییرات اهمیت دارد.