بوی شکلات تلخ چگونه تمرین پا را طولانی تر می کند

به تکرار دهم می‌رسید. پاهایتان می‌سوزد. پنج تکرار آخر غیرممکن به نظر می‌رسند. بعد ناگهان هوا عوض می‌شود؛ غلیظ، کاکائویی و آشنا. فقط آن را نفس می‌کشید. نه لقمه‌ای در کار است، نه مزه‌ای. فقط بو. و به شکلی عجیب، ادامه می‌دهید.

پژوهشگران دانشگاه مالایا بررسی کردند که آیا همین استشمام کوتاه می‌تواند واقعا افراد را از مرز خستگی عبور دهد یا نه. آن‌ها ۲۳ مرد سالم را که دست‌کم دو سال سابقه تمرین با وزنه داشتند، انتخاب کردند و از هر کدام خواستند پس از یک شب ناشتایی، در سه جلسه صبحگاهی جداگانه شرکت کنند. در یک جلسه، مردان رایحه‌ای با بوی شکلات تلخ ۹۰ درصد را استشمام کردند. در جلسه‌ای دیگر، ترکیبی با رایحه شکلات شیری را بو کردند. جلسه سوم، نمونه کنترل بر پایه آب بود. هر رایحه به مدت ۳۰ ثانیه پیش از ورزش و در زمان استراحت‌های کوتاه بین ست‌ها استشمام شد، سپس شرکت‌کنندگان تمرین جلوپا با دستگاه را به صورت تکراری انجام دادند تا جایی که دیگر قادر به تکمیل تکرارهای لازم نبودند.

استشمام بوی شکلات تلخ پیش از ست‌ها و در طول آن‌ها، تعداد کل تکرارهای جلوپا را در مقایسه با نمونه کنترل آب، به طور میانگین ۱۸ تکرار افزایش داد. رایحه شکلات شیری هم کمک کرد، اما کمتر: به طور متوسط حدود ۹ تکرار اضافه. شکلات تلخ با تکمیل تقریبا یک ست بیشتر نسبت به هر یک از دو وضعیت دیگر همراه بود.

نتایج فقط به عدد و رقم محدود نبود. بوییدن شکلات تلخ پیش از تمرین، تمایل به کاهش اشتها نشان داد: شرکت‌کنندگان گرسنگی کمتری و احساس سیری بیشتری گزارش کردند. رایحه شکلات شیری رفتار متفاوتی داشت. این بو کمی خوشایندتر ارزیابی شد و با حالتی عجیب، میل به غذا خوردن را در مقایسه با نمونه کنترل افزایش داد، بی‌آنکه به طور قابل اتکا نمرات سیری یا گرسنگی را تغییر دهد.

آیا کاهش اشتها می‌تواند تکرارهای اضافه را توضیح دهد؟ همبستگی‌های درون همین مطالعه به این جهت اشاره داشتند؛ گرسنگی کمتر و سیری بیشتر در هر فرد با عملکرد بهتر همراه بود. اما تیم پژوهشی نتوانست یک زنجیره علت و معلولی را ثابت کند. محمد نصرالدین بن نهارالدین، فیزیولوژیست ورزشی و نویسنده ارشد مطالعه، گفت: «اشتها یک سازوکار محتمل است، اما مطالعه حاضر نمی‌تواند علیت را اثبات کند.»

انتظارات، تصویر را پیچیده‌تر می‌کنند. یکی از کارکنان مستقل، ترکیب‌های معطر را آماده و کدگذاری کرد و ارزیابان نمی‌دانستند کدام رایحه استفاده شده است. با این حال، نمونه کنترل بوی شکلات نداشت و شرکت‌کنندگان آن را بیشتر از شرایط شکلاتی تشخیص می‌دادند. اگر فرد متوجه شود در وضعیت بی‌بو یا خنثی قرار دارد، انگیزه و ذهنیت او ممکن است تغییر کند. پژوهشگران هورمون‌ها یا فعالیت مغزی را اندازه‌گیری نکردند تا روشن شود آیا رایحه، مسیرهای زیستی را فعال کرده است یا نه. آن‌ها پیشنهاد می‌کنند آزمایش‌های آینده از یک نمونه کنترل معطر استفاده کنند تا اثرات حسی از اثر انتظار جدا شود.

امتیازهای فشار ادراک‌شده با افزایش تعداد ست‌ها به طور پیوسته بالا رفت، اما میان شرایط مختلف رایحه تفاوت روشنی نداشت. به بیان دیگر، مردان تکرارهای بیشتری انجام دادند، بی‌آنکه گزارش کنند کار برایشان آسان‌تر احساس شده است. این مطالعه محدودیت‌های دیگری هم دارد: فقط یک حرکت ورزشی آزمایش شد، جلسات پس از ناشتایی انجام گرفت و نمونه کوچک و محدود به مردان جوان تمرین‌کرده بود. بنابراین یافته‌ها جذاب‌اند، اما هنوز مقدماتی به شمار می‌روند.

این آزمایش که در نشریه فرانتیرز این فیزیولوژی منتشر شده، یک اثبات مفهوم ظریف و قابل توجه است. مطالعه پرسشی ساده و انسانی را مطرح می‌کند: اگر بوها بتوانند اشتها و انگیزه را کمی جابه‌جا کنند، آیا باشگاهی که بوی میان‌وعده محبوب شما را می‌دهد، می‌تواند لحظه‌ای را تغییر دهد که تصمیم می‌گیرید دیگر کافی است؟