نقش اس آی آرپی آلفا در متاستاز مغزی سرطان پستان

اگر پروتئینی که به‌خاطر فرمان دادن به سلول‌های ایمنی برای عقب‌نشینی شناخته می‌شود، در سکوت به سرطان کمک کند تا مغز را تسخیر کند، چه؟ این ایده بحث‌برانگیز از پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه ویک فارست مطرح شده است؛ گروهی که الگویی نگران‌کننده را در سرطان پستان سه‌گانه منفی دنبال کردند.

سرطان پستان سه‌گانه منفی، نوعی از سرطان که نشانگرهای مولکولی رایج را روی خود ندارد، از پیش با خطر بالاتر گسترش به مغز همراه است؛ جایی که پزشکان ابزارهای مطمئن چندانی برای مقابله با آن ندارند. تیم ویک فارست دریافت که پروتئینی به نام اس‌آی‌آرپی آلفا، که مدت‌ها به‌دلیل نقش آن در سلول‌های ایمنی بررسی شده بود، درون سلول‌های توموری نیز دیده می‌شود و رفتار آن‌ها و واکنش مغز به حضورشان را بازتنظیم می‌کند.

پژوهشگران با بررسی تومورهای بیماران و مجموعه‌داده‌های بزرگ سرطان مشاهده کردند که میزان اس‌آی‌آرپی آلفا در تومورهای سه‌گانه منفی بیشتر است، به‌ویژه در تومورهایی که به مغز متاستاز داده بودند. سطوح بالاتر این پروتئین با پیامدهای نامطلوب‌تر همراه بود. البته همبستگی به‌معنای علت و معلول نیست، اما این نشانه هشداردهنده‌ای بود که پیگیری آزمایشگاهی را ضروری می‌کرد.

از این رو، آن‌ها سراغ مدل‌های پیش‌بالینی رفتند که مسیر حرکت سرطان پستان به سوی مغز را شبیه‌سازی می‌کنند. هنگامی که اس‌آی‌آرپی آلفا کاهش یافت یا مسدود شد، رشد تومورها کندتر شد، میزان سرطان در مغز کاهش پیدا کرد و ظهور ضایعات متاستاتیک به تأخیر افتاد. این مهار همچنین بخشی از ترفندهایی را که سلول‌های توموری برای عبور از نظارت سیستم ایمنی به کار می‌برند، معکوس کرد.

مهار اس‌آی‌آرپی آلفا در مدل‌های پیش‌بالینی رشد تومور را کند کرد و متاستازهای مغزی را کاهش داد.

تیم پژوهشی بررسی را عمیق‌تر کرد. سلول‌های توموری با سطح بالای اس‌آی‌آرپی آلفا تولید فیبرونکتین را افزایش می‌دادند؛ پروتئینی در داربست خارج‌سلولی. به نظر می‌رسد تماس مکرر با فیبرونکتین در گذر زمان میکروگلیا، نگهبانان ایمنی ساکن مغز، را تضعیف می‌کند و احتمال آغاز پاسخ التهابی را در آن‌ها کاهش می‌دهد. به زبان ساده، تومور محیط اطراف خود را بازسازی می‌کند تا برای رشد و بقا مناسب‌تر شود؛ نوعی پناهگاه امن مهندسی‌شده.

درون سلول سرطانی نیز پیچیدگی دیگری وجود داشت. سطوح بالای اس‌آی‌آرپی آلفا با میتوکندری‌های قطعه‌قطعه‌شده ارتباط داشت؛ وضعیتی که بر اثر شکافت میتوکندری ایجاد می‌شود. میتوکندری‌های قطعه‌قطعه‌شده صرفاً یک کنجکاوی زیست‌شیمیایی نیستند؛ به نظر می‌رسد به حرکت و تهاجم سلول‌های سرطانی کمک می‌کنند. می‌توان آن را شبیه کنار گذاشتن یک پالتوی سنگین زمستانی و پوشیدن لباس سبک دویدن دانست.

بیشتر درمان‌های آزمایشی که محور سی‌دی۴۷ و اس‌آی‌آرپی آلفا را هدف می‌گیرند، بر سلول‌های ایمنی متمرکز بوده‌اند و تلاش کرده‌اند ترمزهایی را بردارند که مانع بلعیدن سلول‌های توموری توسط ماکروفاژها می‌شوند. این نتایج تازه زاویه‌ای افزوده را پیشنهاد می‌کند: هدف قرار دادن اس‌آی‌آرپی آلفا در خود تومور برای اختلال در سیم‌کشی متابولیک آن و کاهش توانایی‌اش در بازبرنامه‌ریزی ریزمحیط مغز. اگر ایمنی و اثربخشی این رویکرد ثابت شود، می‌تواند سود درمان‌های ایمنی موجود را تقویت کند.

این پژوهش هنوز در مرحله پیش‌بالینی است. نویسندگان قصد دارند به‌دقت مشخص کنند اس‌آی‌آرپی آلفا چگونه درون سلول‌های سرطانی پیام‌رسانی می‌کند، بررسی کنند آیا می‌توان آن را بدون آسیب به بافت سالم هدف گرفت یا نه، و رویکردهای ترکیبی را بیازمایند که شاید بتوانند از متاستاز مغزی ناشی از سرطان پستان سه‌گانه منفی پیشگیری کنند یا آن را درمان کنند.

این یافته یادآوری می‌کند که سرطان فقط مجموعه‌ای از سلول‌های سرکش نیست، بلکه معمار فعالی برای محیط پیرامون خود است. اگر بیاموزیم چگونه این سازه‌ها را از هم باز کنیم، شاید بتوانیم یکی از هراس‌انگیزترین مسیرهایی را که یک تومور می‌تواند طی کند، کندتر یا متوقف کنیم.