هوش مصنوعی با یک عکس چهره خطر مرگ را پیش بینی می کند

آیا یک عکس ساده می‌تواند اطلاعاتی بیش از یک آزمایش خون در اختیار پزشکان بگذارد؟ پژوهشگران بیمارستان بریگهام هوش مصنوعی‌ای ساخته‌اند که به طرز نگران‌کننده‌ای به این هدف نزدیک شده است.

این سامانه که فاهر-فیس نام دارد، با بیش از ۴۰ میلیون تصویر چهره از سنین و پیشینه‌های قومی گوناگون آموزش دیده است. بر پایه همین مدل، تیم پژوهشی دو ابزار کاربردی ساخته است: فاهر-فیس‌ایج که سن زیستی یا «سن ظاهری» فرد را برآورد می‌کند، و فاهر-فیس‌سروایوال که تنها از روی تصویر چهره، احتمال بقا را می‌سنجد.

این دو ابزار صرفا یک نتیجه را به شکل دیگری تکرار نمی‌کنند. هرکدام چهره را به شیوه‌ای متفاوت می‌خوانند. فاهر-فیس‌ایج به خطوطی توجه می‌کند که از بینی تا گوشه‌های دهان امتداد دارند، همچنین به پیشانی بالای حفره‌های چشم و ناحیه شقیقه‌ها. در مقابل، فاهر-فیس‌سروایوال بیشتر به نشانه‌های ظریف‌تر تکیه دارد؛ پوست زیر چشم‌ها و ناحیه اطراف پل بینی بیشترین سیگنال را برای آن فراهم می‌کنند.

وقتی پژوهشگران این مدل‌ها را روی افرادی که برای سرطان پرتودرمانی می‌کردند آزمودند، نتایج چشمگیر بود. بیمارانی که هوش مصنوعی آن‌ها را دست‌کم پنج سال مسن‌تر از سن واقعی‌شان ارزیابی کرده بود، در یک دوره پیگیری با میانگین چهار سال، با خطر مرگ ۲۱٪ بالاتر روبه‌رو بودند. در مقابل، افرادی که پنج سال یا بیشتر جوان‌تر به نظر می‌رسیدند، در همان بازه زمانی حدود ۱۷٪ احتمال مرگ کمتری داشتند.

فاهر-فیس‌سروایوال حتی تفاوت‌های واضح‌تری نشان داد. افرادی که این مدل در گروه پرخطرترین‌ها قرار داده بود، بیش از سه برابر گروه کم‌خطرترین‌ها میزان مرگ‌ومیر داشتند؛ این ارتباط حتی پس از تعدیل سایر عوامل پزشکی که پزشکان معمولا به آن‌ها اتکا می‌کنند نیز پابرجا ماند.

الگوریتم‌ها در برابر تغییرات رایج عکس‌های روزمره به شکل شگفت‌انگیزی پایدار بودند. زاویه، نور، حالت چهره و حتی آرایش تاثیر چندانی بر برآوردهای فاهر-فیس‌ایج نداشتند. بیشتر عمل‌های زیبایی نیز سیگنال مدل را از بین نبردند؛ جراحی بینی فقط تغییر کوچکی ایجاد کرد. پژوهشگران همچنین ردپاهای رفتاری را شناسایی کردند: مصرف سنگین الکل، برخی داروها و سیگار کشیدن معمولا خروجی هوش مصنوعی را به سمت ظاهری مسن‌تر سوق می‌داد.

این یافته‌ها برای پزشکی چه معنایی دارد؟ دست‌کم نشان می‌دهد تحلیل تصویر چهره می‌تواند به یک ابزار کم‌هزینه و تکمیلی برای ارزیابی ضعف بدنی، شکنندگی یا خطر عوارض پس از جراحی‌های بزرگ و درمان سرطان تبدیل شود. با این حال، هنوز یک ابزار بالینی آماده استفاده نیست. خود نویسندگان تاکید می‌کنند که پیش از ورود چنین سامانه‌ای به مراقبت‌های معمول پزشکی، اعتبارسنجی گسترده‌تر و بررسی اخلاقی دقیق ضروری است.

متن کامل این مطالعه در لنست دیجیتال هلث منتشر شده است. آیا روزی یک سلفی وارد پرونده پزشکی خواهد شد؟ علم با سرعت پیش می‌رود؛ گفت‌وگوها درباره حریم خصوصی و ارزش بالینی نیز باید همگام با آن پیش بروند.