اگر روبانی تیره را دور یک سرود کریسمسی آشنا بپیچید، به ابنزر می‌رسید؛ بازآفرینی سال ۲۰۲۶ از سرود کریسمس چارلز دیکنز که با افتخار چهره‌ای گوتیک به خود گرفته و حاضر نیست همان نغمه‌های آشنای گذشته را تکرار کند. فیلم پرصداست، پرزرق‌وبرق است و از نگاه بسیاری از منتقدان، بازی جانی دپ هم نیروی جذب‌کننده اثر است و هم نقطه شکست آن.
تی وست، کارگردانی که بیش از هر چیز با توانایی غریبش در آمیختن هراس با سبک بصری رترو شناخته می‌شود، حکایت اخلاقی دیکنز را به مسیری سایه‌وارتر می‌برد. اینجا کمتر با گرمای دلنشین کنار شومینه روبه‌رو هستیم و بیشتر با نور لرزان چراغ‌های گازی و پنجره‌های مه‌گرفته. فیلمنامه که ناتانیل هالپرن آن را اقتباس کرده، بخش‌های پرکلام متن دیکنز را کوتاه می‌کند و روایت را برای پرده سینما چابک‌تر می‌سازد؛ گاهی با نتیجه‌ای موفق و گاهی نه چندان. حاصل کار نسخه‌ای از اسکروج است که با اطمینان سینمایی پیش می‌رود، اما نمی‌خواهد صرفا یکی دیگر از آثار خانوادگی و بی‌خطر تعطیلات باشد.
فهرست بازیگران پرستاره است: روپرت گرینت، آندریا رایزبرو، سم کلفلین، دیزی ریدلی، ترامل تیلمن و سر ایان مک‌کلن در کنار دپ حضور دارند و هرکدام بافتی تازه به پالت نمایشی وست اضافه می‌کنند. طراحی صحنه و تصویرسازی‌های شبح‌وار فیلم بارها از سوی منتقدان تحسین شده‌اند: ارواح خلاقانه‌اند، دکورها با ظرافت و علاقه چیده شده‌اند و فضای کلی اثر دقیقا به آن جلوه مجلل و گوتیکی می‌رسد که تماشاگران علاقه‌مند به طراحی بصری را راضی می‌کند.
اما بازیگری همان خار پنهان در گل است. بسیاری از منتقدان معتقدند برداشت دپ از نقش، بیش از حد اپرایی است؛ اسکروجی پرسر‌وصدا و خودنمایانه که به ندرت اجازه می‌دهد داستان نفس بکشد. آیا این رویکرد شخصیت را غیرقابل خواندن می‌کند؟ برای برخی، بله. آن‌ها می‌گویند اداهای اغراق‌شده، مخاطب را در فاصله‌ای سرد نگه می‌دارد و قوس عاطفی‌ای را که داستان دیکنز را ماندگار کرده، مسدود می‌کند. در مقابل، گروهی دیگر جسارت دپ را نقطه قوت می‌دانند، نه نقص؛ فرصتی برای این بازیگر تا بار دیگر مرکز صحنه را با اجرایی به‌یادماندنی، هرچند بحث‌برانگیز، پس بگیرد.
از نظر امتیازها، واکنش‌ها دوگانه است. راتن تومیتوز با گردآوری ۸۲ نقد، امتیاز ۵۴ درصد را ثبت کرده است. متاکریتیک نیز با جمع‌آوری ۳۲ نقد، جایگاهی پایین‌تر و امتیاز ۴۶ از ۱۰۰ را نشان می‌دهد. البته این میانگین‌ها نظرهای تندتر و مشخص‌تر را پنهان می‌کنند: تلگراف برش‌های دقیق هالپرن از متن اصلی را می‌ستاید و امتیازی بالا می‌دهد و از تازگی شبح‌وار اقتباس سخن می‌گوید. دیلی بیست در انرژی بازگشت دپ ظرفیت‌هایی می‌بیند. راجرایبرت دات کام ریتمی باثبات و تلاش‌هایی صادقانه برای درگیری عاطفی را تشخیص می‌دهد. در همین حال، ایندی‌وایر و نیویورک تایمز تخیل فیلم را ناکافی می‌دانند و خودنمایی پرزرق‌وبرق دپ را عاملی می‌خوانند که قلب داستان را تضعیف می‌کند.
آنچه از دل این نقدها بیرون می‌آید، اجماعی تمسخرآمیز نیست، بلکه شکافی روشن است: منتقدان جاه‌طلبی‌های بصری فیلم و برخی بازآفرینی‌های روایی آن را تحسین می‌کنند، اما بسیاری احساس می‌کنند اجرای مرکزی و انتخاب‌های لحنی اجازه نمی‌دهد اثر پاداش عاطفی داستان دیکنز را به‌طور کامل ارائه کند. آیا این فیلم برداشتی جسورانه از یک کلاسیک است یا بازگویی دیگری که ضرورتی نداشته؟ پاسخ به این بستگی دارد که شکوه سبک‌پردازانه را بیشتر می‌پسندید یا رستگاری آرام و به‌دست‌آمده را.
در صحنه‌های پایانی، برق‌هایی از آسیب‌پذیری واقعی دیده می‌شود؛ لحظاتی که تاریکی کنار می‌رود و عناصر انسانی خود را نشان می‌دهند. منتقدانی که طرفدار فیلم‌اند، همین لحظه‌ها را نشانه‌ای می‌دانند که وست و دپ می‌توانند به نقطه‌ای مشترک برسند؛ اینکه زیر آن همه نمایش‌پردازی، هنوز اخگری از احساس وجود دارد. منتقدان مخالف اما می‌گویند این اخگرها بیش از اندازه زیر بار خودنمایی خاموش می‌شوند.
یک نکته فراتر از موافقت یا مخالفت اهمیت دارد: ابنزر نمی‌خواهد یک فیلم تعطیلاتی امن و بی‌حاشیه باشد. این اثر آزمایشی سبکی است که در پوشش داستانی کلاسیک عرضه شده؛ کنجکاوی تیره‌ای برای فصل تعطیلات که هم تماشاگران خانگی و هم سینمادوستان را دو دسته خواهد کرد. اگر به دنبال یک سرگرمی فصلی گوتیک با طراحی تولید چشمگیر و اجرایی مرکزی هستید که تیترساز می‌شود، تماشایش ارزش دارد. اما اگر قوس دگرگونی لطیف، آشنا و ظریف را می‌خواهید، شاید سالن سینما را با آرزوی دیدن اسکروجی آرام‌تر ترک کنید.
ابنزر یادآوری می‌کند که حتی بازگو‌شده‌ترین داستان‌ها هم هنوز می‌توانند بحث‌برانگیز باشند؛ گاهی دقیقا هدف همین است.
.avif)
نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.