چرا شاخص توده بدنی دیگر برای تشخیص چاقی کافی نیست؟

پژوهش تازه نشان می‌دهد اتکا به شاخص توده بدنی برای تشخیص چاقی کافی نیست و ترکیب اندازه‌گیری دور کمر، نسبت‌ها و علائم بالینی می‌تواند درمان دقیق‌تری فراهم کند.

.
چرا شاخص توده بدنی دیگر برای تشخیص چاقی کافی نیست؟

4 دقیقه

دنبال کردن در گوگل

دو نفر می‌توانند قد، وزن و اندازه دور کمر یکسانی داشته باشند، اما با آینده پزشکی کاملا متفاوتی روبه‌رو شوند. همین ناهماهنگی ساده، گروهی از متخصصان را واداشته است تا در شیوه نام‌گذاری و درمان چاقی بازنگری کنند.

کمیسیونی از لنست با حضور ۵۶ متخصص و به رهبری جراح، فرانچسکو روبینو، چارچوبی دقیق‌تر پیشنهاد کرده است که فراتر از فرمول قدیمی نسبت وزن به قد می‌رود. مقاله‌ای تازه در نیچر نیز از این دیدگاه پشتیبانی می‌کند: وقتی پزشکان از اندازه‌گیری‌های بدنی تکمیلی و نشانه‌های بالینی استفاده می‌کنند، افراد بیشتری را به‌درستی به‌عنوان مبتلا به چاقی شناسایی می‌کنند و هشدارهای اشتباه نیز کمتر می‌شود.

محاسبه شاخص توده بدنی آسان است، اما این شاخص بسیار کلی و خشن عمل می‌کند. این معیار عضله، استخوان و چربی را یکسان در نظر می‌گیرد؛ بنابراین ممکن است یک ورزشکار عضلانی در همان گروهی قرار بگیرد که فردی با بافت چربی اضافی قرار دارد. قومیت نیز تصویر را پیچیده‌تر می‌کند. یک عدد مشابه در شاخص توده بدنی می‌تواند در جمعیت‌های مختلف، خطرات بسیار متفاوتی را پنهان کند.

اتکا به شاخص توده بدنی به‌تنهایی دیگر کافی نیست. در عوض، راهنمای جدید از پزشکان می‌خواهد شاخص توده بدنی را با یک معیار دیگر همراه کنند؛ اندازه دور کمر، نسبت دور کمر به دور باسن یا نسبت دور کمر به قد. این معیارها چربی شکمی و خطر متابولیک را بهتر نشان می‌دهند. در محیط‌های درمانی که دستگاه‌های امپدانس بیوالکتریکی یا اسکن‌های تصویربرداری در دسترس نیستند، این آزمون‌های ساده با متر، کاربردی و آگاهی‌بخش هستند.

اما موضوع فقط به متر و عدد محدود نمی‌شود. این کمیسیون همچنین خواستار بررسی سوابق پزشکی بیماران از نظر ۱۸ بیماری مرتبط با چاقی است؛ از بیماری‌های قلبی عروقی و آپنه خواب گرفته تا درد مفاصل. این عناصر به پزشکان کمک می‌کنند «چاقی بالینی» را که در آن چربی اضافی از پیش به بدن آسیب زده است، از «چاقی پیش‌بالینی» جدا کنند؛ وضعیتی که در آن خطر وجود دارد، اما بیماری هنوز تثبیت نشده است. دو نفر با بدن‌های کاملا مشابه را در نظر بگیرید: یکی از پیش به بیماری قلبی مبتلاست و بنابراین در گروه بالینی قرار می‌گیرد؛ دیگری هنوز بدون علامت است و در دسته پیش‌بالینی می‌ماند.

این تمایز اهمیت زیادی دارد. پژوهشگران گزارش می‌دهند که ۷۷ تا ۹۱ درصد افرادی که برچسب پیش‌بالینی دریافت کرده بودند، طی یک دهه به چاقی بالینی وارد نشدند. در مقابل، داشتن چاقی بالینی با افزایش چشمگیر خطر مرگ همراه بود؛ تا ۶۹ درصد افزایش در مرگ‌ومیر ناشی از همه علل. این در حالی است که شاخص توده بدنی به‌تنهایی در بررسی‌های بزرگ سوابق پزشکی در چین، بریتانیا، ایالات متحده و اسپانیا، ارتباط ضعیف‌تری با مرگ‌ومیر نشان داد.

این تغییر برای دسترسی افراد به مراقبت درمانی چه معنایی دارد؟ باید انتظار جابه‌جایی برخی آمارها را داشت. معیارهای پیشنهادی کمیسیون احتمالا شیوع اندازه‌گیری‌شده چاقی را حدود ۳.۳ تا ۷.۴ درصد افزایش می‌دهد و افرادی را وارد مسیر درمان می‌کند که پیش‌تر نادیده گرفته می‌شدند، چون با وجود آسیب متابولیک آشکار، شاخص توده بدنی آن‌ها زیر ۳۰ بود. همان‌طور که دکتر جنیفر هوانگ از دانشگاه شیکاگو اشاره می‌کند، نظام فعلی می‌تواند بیمارانی را که واقعا دچار بیماری هستند از دسترسی به درمان‌های تخصصی محروم کند، در حالی که برخی افراد با شاخص توده بدنی بالا اما سالم، همچنان در یک دسته واحد قرار می‌گیرند.

اجرای چارچوب جدید بدون چالش نخواهد بود. پزشکان برای اندازه‌گیری دقیق و یکدست دور کمر و نسبت‌ها به آموزش نیاز دارند. پرونده‌های الکترونیک سلامت نیز باید امکان ثبت ۱۸ وضعیت مرتبط را داشته باشند. در سطح سیاست‌گذاری هم پیچیدگی‌هایی وجود دارد: یک بررسی در اوایل سال ۲۰۲۵ هشدار داد که برخی بیمارانی که امروز واجد شرایط دریافت داروهای کاهش وزن مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا هستند، ممکن است طبق قواعد سخت‌گیرانه در گروه پیش‌بالینی طبقه‌بندی شوند و صلاحیت دریافت دارو را از دست بدهند.

روبینو و همکارانش هنوز کار را تمام‌شده نمی‌دانند. آن‌ها در حال بررسی این هستند که کدام‌یک از ۱۸ بیماری، بیشترین خطر آینده را به همراه دارد و هرکدام باید چه وزنی در ارزیابی داشته باشد تا برآورد خطر برای هر بیمار به‌صورت اختصاصی تنظیم شود. هدف روشن است: عبور از یک برچسب یکسان برای همه و رسیدن به تشخیصی دقیق، قابل اقدام و متناسب با شدت واقعی خطر سلامت.

ما برای مدت طولانی چاقی را مانند یک پله ساده روی ترازو درمان کرده‌ایم. وقت آن رسیده است که ابزارهای تشخیصی ما با پیچیدگی بدنی که قرار است از آن محافظت کنند، هماهنگ شوند.

فرشاد واحدی
به دنیای علم خوش اومدی! من فرشاد هستم، کنجکاو برای کشف رازهای جهان و نویسنده مقالات علمی برای آدم‌های کنجکاو مثل خودت!

نظر بگذارید

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.