وقتی چهرهای آشنا دوباره به پرده سینما برمیگردد و مسیر گفتوگوها را عوض میکند، انگار تکانی کوچک اما فرهنگی رخ داده است. «ابنزر» با بازی جانی دپ دقیقا با چنین هیاهویی از راه رسید؛ نه به این دلیل که دیکنز را از نو اختراع میکند، بلکه چون سراغ خوانشی تاریکتر و عجیبتر میرود؛ همان چیزی که به نظر میرسد بسیاری از تماشاگران این روزها دنبالش هستند.
این فیلم به کارگردانی تای وست، اقتباسی تازه از «سرود کریسمس» است که تمرکز خود را کاملا بر ابنزر اسکروج میگذارد؛ شخصیتی که این بار از دریچه نگاه خاص و نامتعارف دپ بازآفرینی شده است. او نقش رباخوار سالخورده و تلخمزاجی را بازی میکند که پس از مجموعهای از مواجهههای ماورایی، آخرین فرصت برای رستگاری را به دست میآورد. ایده ساده است، اما فضای فیلم غنی و پرجزئیات است. حالوهوایی که بیشتر به کمدی سیاه متمایل میشود تا احساساتگرایی ملایم و معمول.
تماشاگران به «ابنزر» در راتن تومیتوز امتیاز ۹۰ درصدی پاپکورنمتر دادهاند. این رقم پس از ثبت بیش از ۵۰۰ رأی تأییدشده از سوی مخاطبان به دست آمده و در تضادی آشکار با امتیاز منتقدان قرار دارد؛ امتیازی که بر پایه حدود ۱۲۳ نقد، حوالی ۵۴ درصد است. چنین اعدادی در روزهای آغازین اکران معمولا ثابت نمیمانند، اما همین فاصله نیز معنادار است: سینماروها ظاهرا از چیزی استقبال کردهاند که منتقدان با احتیاط و تردید به آن نگاه میکنند.
اگر میان نظرهای مخاطبان بگردید، با شور و اشتیاق زیادی نسبت به بازی جانی دپ روبهرو میشوید. برخی اسکروج او را یکی از بهیادماندنیترین برداشتهای سالهای اخیر از این شخصیت میدانند و جسارت فیلم در رفتن به سمت فضایی تیره، آشفته و مهارنشده را تحسین میکنند. عدهای دیگر نمره کامل دادهاند و فیلم را چرخشی جسورانه و بزرگسالانه در جهان دیکنز توصیف کردهاند. البته طبیعی است که همه صداها ستایشگر نباشند؛ چند نفر داستان را به تکراری بودن متهم کردهاند و گروه کوچکی هم معتقدند دپ انتخاب مناسبی برای این نقش نبوده است. همین ترکیب نظرها باعث شده بحث درباره فیلم همچنان زنده و پرحرارت بماند.

دپ در کنار گروه بازیگران قدرتمندی ظاهر شده که روپرت گرینت، ایان مککلن، آندریا رایزبورو، دیزی ریدلی، سم کلفلین و ترامل تیلمن را دربر میگیرد. منتقدان گفتهاند فیلم از این فهرست بازیگران کمتر از ظرفیتش استفاده میکند و به شخصیتهای فرعی فرصت چندانی برای نفس کشیدن نمیدهد، زیرا تمرکز روایت با شدت زیادی روی اسکروجِ دپ باقی میماند.
در گیشه، فیلم افتتاحیهای متوسط داشته است. «ابنزر» با بودجهای حدود ۳۸ میلیون دلار ساخته شده، در نخستین آخر هفته اکران داخلی ۱۹ میلیون دلار فروخته و فروش جهانی آن اکنون به حدود ۴۲ میلیون دلار رسیده است. این رقم قابل قبول است، هرچند در حد یک بلاکباستر نیست. چنین عملکردی نشان میدهد کنجکاوی مخاطبان و تبلیغات دهانبهدهان بیش از شتاب بازار عام، فیلم را پیش میبرند.
واکنش منتقدان عمدتا ترکیبی و دوگانه بوده است. بسیاری از نقدها به رویکرد محتاطانه و سنتی تای وست در مواجهه با دیکنز اشاره کردهاند: در بسیاری بخشها وفادار، اما در جاهایی دیگر برای ریسک روایی فراتر از لحن تاریکتر و پایان تغییر یافته، مردد. نقد لیز دکلن در اسکرینرنت امتیاز ۵ از ۱۰ را برای فیلم ثبت کرده و نوشته است که با وجود گروه بازیگران مکملِ مستعد، فیلم هرگز آن صدای تازهای را که وعده داده بود پیدا نمیکند و در نهایت با دستنخورده نگه داشتن بخش اصلی خط داستانی، بخشی از جاهطلبیهای خودش را تضعیف میکند.
پس این وضعیت برای جانی دپ چه معنایی دارد؛ بازیگری که زندگی عمومیاش در سالهای اخیر سایهای سنگین بر مسیر حرفهای او روی پرده انداخته است؟ برای بخش بزرگی از تماشاگران، جنجالهای شخصی بازیگر از جذابیت اجرای او سنگینتر نیست. واکنش مخاطبان شاید کمتر به معنای تبرئه یا بازاعتباربخشی باشد و بیشتر از یک میل تازه خبر بدهد: تماشاگران آمادهاند افسانهای کریسمسی را با چهرهای تلختر، تندتر و پرخطرتر ببینند، و دپ همان ملودرامی را ارائه میدهد که این فضا لازم دارد.
آیا «ابنزر» آغاز یک بازگشت بزرگتر برای جانی دپ است یا فقط لحظهای گذرا از محبت مخاطبان؟ زمان پاسخ خواهد داد. فعلا اما این فیلم دوباره بحث درباره وفاداری در اقتباس، قدرت ستاره سینمایی و این پرسش را زنده کرده است که آیا یک داستان کلاسیک با کمی خطرناکتر شدن جان تازهای میگیرد یا نه.
.avif)




نظر بگذارید
نظرات (2)
جالبه اما واقعاً دپ میتونه گذشتهش رو با یه نقش پاک کنه؟ نقدا مترددن، شاید فقط تماشاگرها تصمیم بگیرن
وای، دپ واقعا اسکروج رو عوض کرده؛ تاریک و آشفته، بعضیا عاشقشن، منتقدا نه... کنجکاوم ببینم ادامهاش چی میشه