8 دقیقه
رولز-رویس فانتوم عربسک — یک شاهکار سفارشی حکاکیشده با لیزر
رولز-رویس فانتوم عربسک، نسخهای یگانه از فانتوم است که کاپوت خودرو را به بوم نقاشی تبدیل کرده و الگوهای مشربیه سنتی خاورمیانه را با حکاکی فوقالعاده دقیق لیزری بازآفرینی میکند. این پروژه از طریق دفتر خصوصی رولز-رویس در دبی سفارش داده شد و توسعه فرآیند حکاکی حدود پنج سال زمان برد تا ترکیبی از هنرهای زیبا و مهندسی پیشرفته سطح خودرو به سطح کمال برسد. فانتوم عربسک نمونهای بارز از سفارشیسازی خودروهای لوکس (بیسکپوک) است که نشان میدهد چگونه طراحی معماری و صنایع دستی تاریخی میتواند با تکنولوژیهای مدرن تولید و پرداخت سطح خودرو ترکیب شود.
طراحی و تکنیک لیزری
از دور، کاپوت فانتوم عربسک همچون پوششی نقاشیشده با طرحی پیچیده بهنظر میرسد؛ اما از نزدیک این پوشش یک دستاورد فنی است. تیم مرکز سطح (Surface Centre) رولز-رویس از روش کلاسیک سرامیک ایتالیایی موسوم به اسگرافیتو (sgraffito) الهام گرفتند؛ روشی که بر حذف لایهها برای آشکار کردن رنگهای زیرین تکیه دارد. در مرحله نخست، کاپوت با پایهای از رنگ «الماس سیاه» پوشش داده میشود، سپس چندین لایه شفاف و در نهایت لایهای از نقره روی آن اعمال میشود تا قابلیت حکاکی دقیق فراهم گردد.
چرا این ترکیب مواد مهم است
انتخاب مواد و ترتیب لایهها نقشی کلیدی در نتیجه نهایی دارد. لایه پایه تیره به عنوان بستر بصری عمل میکند تا هنگام برداشتن لایه نقرهای توسط لیزر، تضاد نور و سایه به شدت محسوس شود. لایههای شفاف میانی اندازه و عمق بازتاب را کنترل میکنند و از آسیب حرارتی به لایه زیرین جلوگیری مینمایند. این رویکرد مهندسی سطح (surface engineering) سبب میشود حکاکی لیزری نهتنها تصویری دقیق بلکه نمای سهبعدی با بازی نور و عمق خلق کند؛ چیزی که در طراحی مشربیه تاریخی نیز هدف بوده است.
چگونگی اجرای حکاکی
حکاکی با استفاده از لیزرهای میکروسکوپی انجام میشود که لایه نقرهای را تا عمقی در حدود 145 تا 190 میکرون برش میدهند — عمقی کمتر از ضخامت موی انسان — و زیرلایه تاریک را آشکار میسازند. این فرآیند، که به دقت پارامترهای توان، فرکانس و حرکت نوری وابسته است، امکان خلق سطوحی با ریزجزئیات بسیار بالا و تغییرات زمینهای بازتاب را فراهم میآورد. پس از فرایند ابلیشن لیزری، سطح بهصورت دستی پرداخت و سنبادهکاری میشود تا یکنواختی و نرمی کامل تضمین گردد؛ این مرحله دستی اهمیت زیادی دارد زیرا سطوح لیزریشده میتوانند بسته به شرایط گرمایی و پودرهای جابجاشده نیاز به اصلاح دقیق داشته باشند.
- مدت زمان توسعه: پنج سال
- عمق حکاکی: تقریباً 145–190 میکرون
- چرخها: رینگهای نیمهپلاستیک 22 اینچی با جلای نیمهمات
- ویژگیهای خارجی: جلوپنجره روشنشونده پانتئون، قاب کروم تیره، مجسمهٔ روشنشوندهٔ Spirit of Ecstasy
نحوه عملکرد حکاکی از منظر فنی
برای دستیابی به الگوهای مشبک مشربیه که از معماری کاخها و خانههای سنتی الهام گرفته شدهاند، تیم مهندسی باید معادلات حرارتی و تخلخل مواد را مدلسازی میکرد. کنترل حرارت وارده به سطح حین ابلیشن حیاتی است تا از سوختن لایه زیرین و تغییر رنگ جلوگیری شود. از همین رو، فرایند شامل تنظیمات چندمرحلهای لیزر با بازههای توان متفاوت و سیستمهای خنککنندگی دقیق میباشد. همچنین الگوریتمهای مسیریابی لیزر (path planning) بهگونهای طراحی شدهاند که خطاهای انباشته را کاهش داده و پیوستگی الگو را در بزرگترین مقیاس کاپوت حفظ کنند.
بهعلاوه، تیم کنترل کیفیت از میکروسکوپهای الکترونی و سنسورهای بازتاب نور برای بررسی هر خط حکاکی استفاده کرد تا مطمئن شوند که عمق و عرض کانالهای حکاکی در همه نقاط مطابق برنامه است. پس از پردازش لیزری و سنبادهکاری دستی، پوششهای محافظ شفاف با خواص UV و مقاومت در برابر خوردگی اضافه شدند تا پایداری طولانیمدت طرح در برابر اشعه خورشید و شرایط محیطی تضمین گردد.
داخلی: ترجمهٔ مشربیه به صنایع دستی لوکس
تم هندسی شرقی درون کابین نیز ادامه یافته است. داشبورد «گالری» رولز-رویس با مارکترینگ سفارشی از گونههای نادر چوب مانند بلکوود (Blackwood) و ورنیِر بلک بولیوار (Black Bolivar) طراحی شده و موتیف مشربیه را به صورت درختوارهای از چوب و روکشهای گرانبها بازتاب میدهد. این نوع مارکترینگ (marquetry) یا کفسازی تزئینی، ترکیبی از هنر سنتی و فناوری دقیق CNC و پرداخت دستی است که با سطحپردازی لوکس خودرو همخوانی دارد.
تریم داخل کابین چرمهای طوسی و مشکی را ترکیب میکند و الگوی حکاکیشده یا دوختهشده بر روی تکیهگاهها و پنلها نقش بسته است. حتی آرایش سقف ستارهای معروف رولز-رویس (Starlight headliner) نیز این تم را ادامه میدهد، در حالی که پلاکهای کف نورانی (illuminated treadplates) عناصر هنری کاپوت را بازتولید میکنند تا تجربهٔ بصری یکپارچهای از بیرون تا درون خودرو ایجاد شود.
مواد، ساخت و تکنیکهای پرداخت داخلی
ترکیب مواد گرانبها نظیر چوب بلکوود و ورنیِر خاص، چرمهای دستدوز و فلزات با آبکاری تیره، نشاندهندهٔ تمرکز بر صنایع دستی با کیفیت موزهای است. در برخی بخشها از تکنیکهای حکاکی لیزری ظریف بر فلزات برای ایجاد جلوهٔ بافتی متقارن استفاده شده که سپس با پرداخت دستی، جلا و حفاظت مییابد. فرآیندهای کنترل کیفیت داخلی شامل ارزیابیهای فنی برای دوام دوخت، نداشتن تنشهای سطحی در روکشها و مقاومت در برابر سایش استفاده روزانه است؛ چراکه خودروهای سفارشی سطح بالا انتظار میرود هم زیبا و هم عملیاتی باشند.
جایگاه این محصول در بازار
فانتوم عربسک نشان میدهد که سفارشیسازی در بخش فوقلوکس چگونه از رنگها و آپشنهای منحصربهفرد فراتر رفته و به صورت واقعی به هنر خودرویی تبدیل شده است. هدف در اینجا ارتقاء عملکرد فنی نیست، بلکه تاکید بر مهارت ساخت، انحصار و روایت فرهنگی است. برای کلکسیونرها و مشتریان ثروتمند، سفارشهای بیسابقهای مانند این به معنای مالکیت یک اثر هنری متحرک است، نه صرفاً یک خودرو.
رولز-رویس تنها چند تصویر محدود منتشر کرده و بسیاری از جزییات را عمداً پنهان نگه داشته است؛ این یک تاکتیک معمول برای حفظ رمز و راز پیرامون پروژههای یکنسخهایِ Bespoke است. فانتوم عربسک نشان میدهد که مرزهای سفارشیسازی در رولز-رویس تابعی از تخیل هنری و بودجهٔ مشتری است، درحالیکه مهارتهای فنی و تجربهٔ سالها کار تیمی، امکان تحقق چنین پروژههایی را فراهم میآورد.
«یک نقطهٔ عطف فنی و هنری — تبدیل کاپوت به یک اثر هنری حکاکیشده با لیزر پنج سال زمان برای تکمیل نیاز داشت»، این برند خاطرنشان میکند.
برای کلکسیونرهای خودرویی و علاقهمندان به طراحی، فانتوم عربسک بیانیهای است: سفارشیسازی در بالاترین سطح بازار اکنون موتیفهای معماری قرنها پیش را با تکنیکهای پیشرفتهٔ تولید و پرداخت سطحی ترکیب میکند. چنین پروژههایی همچنین سوالاتی دربارهٔ نگهداری و محافظت آثار هنری متحرک مطرح میکنند — از روشهای تمیزکاری مخصوص تا نگهداری رنگها و پوششهای محافظ در برابر نور خورشید و آلودگیهای شهری.
نگهداری و حفاظت از سطوح حکاکیشده
سطوح حکاکیشده با لایههای حساس فلزی و پوششهای شفاف نیازمند پروتکلهای نگهداری دقیق هستند. توصیههای اولیه شامل پاکسازی ملایم با میکروفیبر، استفاده از شویندههای خنثی و دوری از مواد اسیدی یا ساینده است. در درازمدت، کنترل دورهای پوشش محافظ و بازپوششهای موضعی ممکن است لازم باشد تا عمق و وضوح الگو حفظ گردد. همچنین پارک کردن در سایه و استفاده از کاورهای محافظ هنگام توقف طولانیمدت به کاهش تخریب ناشی از اشعه UV کمک میکند.
رقابت و موقعیتگذاری در برابر سایر پروژههای Bespoke
در بازار خودروهای سوپرلوکس، رولز-رویس، بنتلی، فراری و برخی کارگاههای مستقل هرکدام راهکارهای متفاوتی برای سفارشیسازی ارائه میدهند. فانتوم عربسک با تمرکز بر یک تکنیک سطحی بسیار اختصاصی و تلفیق فرهنگ معماری اسلامی بر بدنه، وجه تمایزی قوی ایجاد کرده است. برخلاف پروژههایی که صرفاً رنگ یا تزئینات داخلی را تغییر میدهند، این فانتوم تعامل میان تاریخ هنر، هویت فرهنگی و مهندسی را به نمایش میگذارد که برای خریدارانی با حس تقدس فرهنگی یا علاقه به آثار هنری اجرایی جذابتر خواهد بود.
نتیجهگیری: هنر، فرهنگ و مهندسی در یک فریم
فانتوم عربسک مصداقی است برای اینکه چگونه خودروسازی لوکس معاصر میتواند از میراث معماری و زیباشناسی سنتی بهرهبرداری کند تا محصولی خلق کند که هم بهعنوان وسیله نقلیه و هم بهعنوان اثر هنری شناخته شود. این پروژه نهتنها توانمندیهای فنی رولز-رویس در مهندسی سطح و تولید دقیق را نشان میدهد، بلکه روایتگر اهمیت سفارشیسازی، حفاظت از فرهنگ و خلق ارزش افزودهٔ هنری در صنعت خودروهای لوکس است. برای کسانی که در پی سرمایهگذاری در آثار خودرویی هستند یا شیفتهٔ ترکیب هنر با فناوریاند، فانتوم عربسک یک الگوی برجسته در بازار سفارشیسازی خودروهای لوکس به شمار میآید.
منبع: smarti
نظرات
حامد
همه چی خیلی پرزرق و برق، ولی عملاً یه پوشش نازک رو حساب کردن هنر؟ حس میکنم کمی اغراق شده، با این حال شیکه
شهرلاین
ترکیب معماری سنتی با تکنولوژی واقعا جذابه، یه روایت فرهنگیه نه فقط یه ماشین. عکسای داخلی و جزییات رو بیشتر بذارید
بیونیکس
من تو یه پروژه کوچیک با ابلیشن لیزر کار کرده بودم، کنترل حرارت کابوسه. اعداد 145 تا 190 میکرون معقول بنظر میاد، ولی نگهداشتش خیلی سخت میشه
توربو
این همه ظرافت و لیزر، نگهداریش چجوریه؟ مسخرهس که با یه خش یا آفتاب همه چی خراب شه... واقعا پوششها جواب میدن؟
کوینپایل
نه، قیمت منطقی نیست ولی برای کلکسیونرها یه اثر هنری متحرک حساب میشه. سرمایهگذاری؟ شاید، اما چی میدونم، سلیقهست
دیتاپالس
واقعاً شوکه شدم، پنج سال کار رو کاپوت بذاری تا یه بوم خلق بشه… جزئیات از نزدیک آدمو میخکوب میکنه، عکس های بیشتری لازمه، لطفااا
ارسال نظر