قرص ای دی ۱۰۹؛ امید تازه برای درمان آپنه خواب بدون ماسک

شب به شب، بعضی افراد با ماسکی وزوزکنان به خواب می‌روند و به آن وابسته‌اند، در حالی که گروهی دیگر با نفس‌نفس زدن از خواب می‌پرند. رویای یافتن راه‌حلی ساده‌تر برای درمان آپنه خواب، سال‌ها بیشتر شبیه آرزویی دور از دسترس بود. اکنون قرصی کوچک به نام ای‌دی ۱۰۹ با سرعت در مسیر توسعه دارویی پیش می‌رود و نوید یک تحول آرام اما جدی را می‌دهد.

علم پشت این ایده به شکل عجیبی ظریف و هوشمندانه است. در طول خواب رم، یک پیام زیست‌شیمیایی به نام مهار موسکارینی، فعالیت هسته حرکتی هیپوگلوسال را کاهش می‌دهد. این بخش در ساقه مغز قرار دارد و مرکز مهمی است که عضلات زبان و راه هوایی فوقانی را فعال نگه می‌دارد. وقتی این پیام عملکرد آن را خاموش می‌کند، راه هوایی شل می‌شود و رویدادهای انسدادی رخ می‌دهند. به نظر می‌رسد ای‌دی ۱۰۹ این مهار موسکارینی مرتبط با خواب رم را کاهش می‌دهد و در عمل مانع آن می‌شود که مغز اجازه دهد این عضلات درست زمانی که باید آرام و پیوسته نفس بکشیم، بی‌حال و شل شوند.

سازمان غذا و داروی آمریکا روند بررسی ای‌دی ۱۰۹ را در مسیر سریع قرار داده و انتظار می‌رود تصمیم نهایی در سال ۲۰۲۷ اعلام شود. این وضعیت بررسی را سرعت می‌بخشد، اما به معنای تضمین تأیید دارو نیست. با این حال، برای بیمارانی که ماسک‌های سی‌پپ را تنگ، آزاردهنده یا غیرعملی می‌دانند، یک درمان خوراکی می‌تواند تغییری اساسی در مدیریت آپنه انسدادی خواب ایجاد کند.

ای‌دی ۱۰۹ تنها ایده مطرح در این حوزه نیست. پژوهشگران در استفاده دوباره از یک داروی صرع نیز به نتایج امیدوارکننده‌ای رسیده‌اند؛ در یک کارآزمایی، برخی شاخص‌های کلیدی آپنه خواب تا حدود ۵۰ درصد بهبود نشان دادند. داروهای جی‌ال‌پی ۱ که هم‌اکنون برای کاهش وزن و دیابت به کار می‌روند، به افرادی کمک می‌کنند که آپنه آن‌ها با چاقی ارتباط دارد. در بخش تجربی‌تر، گروه‌های تحقیقاتی در حال آزمایش الکترودهای بسیار کوچکی هستند که نزدیک عضلات زبان کاشته می‌شوند تا هنگام خواب، تحریک موضعی و به‌موقع ایجاد کنند. حتی پژوهش‌های متفاوتی هم وجود دارد که نشان می‌دهد تمرین‌های هدفمند دهانی حرکتی، بله، همان نوع تمرین عضلانی که حتی می‌تواند شامل دمیدن در یک صدف حلزونی باشد، ممکن است عضلاتی را که راه هوایی را باز نگه می‌دارند تقویت کند.

استرولو می‌گوید: «این نتایج شواهدی امیدوارکننده ارائه می‌کنند که نشان می‌دهد هدف قرار دادن اختلال عملکرد عصب عضله می‌تواند به پیامدهای بالینی معنادار تبدیل شود و با درک در حال تکامل ما از زیست‌شناسی این بیماری همسو است.»

یافته‌های این کارآزمایی در مجله آمریکایی پزشکی تنفسی و مراقبت‌های ویژه منتشر شد. برای افرادی که از تشریفات هر شب استفاده از ماسک خسته شده‌اند، سال‌های پیش رو ممکن است گزینه‌های تازه‌ای به همراه داشته باشد: یک ایمپلنت، دارویی با کاربرد جدید، درمانی متابولیک یا قرصی که به سادگی به مغز می‌گوید اجازه ندهد راه هوایی بسته شود. چه کسی فکر می‌کرد آینده خواب ممکن است در قالب یک کپسول از راه برسد؟