3 دقیقه
در سوالبارد، گرمای قطب شمال یک نمودار انتزاعی نیست، بلکه در قالب شبهای تابستانی شرجی و رکوردهای دمایی تازه از راه میرسد؛ رکوردهایی که حیات وحش را آشفته میکند و یخهایی را ذوب میکند که مدتها منجمد مانده بودند. این مجمعالجزایر با سرعتی گرم میشود که کمتر نقطهای روی زمین با آن برابری میکند، و همین الگو با وضوحی نگرانکننده در بخشهایی از اروپا نیز تکرار میشود.
کانونهای داغ منطقهای و معنای اعداد
دادههای سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیکوس، تفاوتهای منطقهای آشکاری را در دهههای اخیر نشان میدهد. اروپای شرقی و جنوبشرقی، همراه با بخشهایی از اروپای مرکزی از جمله آلپ، طی ۳۰ سال گذشته افزایش دمایی در حدود ۰.۵ تا ۱.۰ درجه سلسیوس در هر دهه ثبت کردهاند. در مقایسه، اروپای غربی و جنوبغربی و همچنین نواحی زیرقطبی فنلاند، نروژ و سوئد با سرعت کمتری گرم شدهاند؛ رقمی نزدیک به ۰.۲ تا ۰.۵ درجه در هر دهه.
در سوالبارد
سوالبارد جایگاهی متفاوت دارد. این مجمعالجزایر گرمایشی در حدود ۱.۵ تا ۲.۰ درجه سلسیوس در هر دهه را تجربه کرده است؛ یکی از سریعترین روندهای ثبتشده در جهان. این افزایش سریع، در تابستانهای پیاپی و غیرمعمولاً گرم از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ خود را نشان داد؛ سال گذشته چهارمین تابستان گرم ثبتشده در تاریخ این مجمعالجزایر بود. این اعداد اهمیت زیادی دارند: میانگین دمای بالاتر، عقبنشینی یخچالهای طبیعی را شتاب میدهد، ذوب پرمافراست را عمیقتر میکند و زیستگاه گونههایی مانند خرسهای قطبی را تغییر میدهد.
چرا گرمایش به این اندازه نابرابر است؟ تشدید قطبی نقشی بزرگ دارد: با ناپدید شدن یخ و برف، سطحهای تیرهتر نور خورشید بیشتری جذب میکنند؛ این فرایند دمای محلی را بالا میبرد و دوباره بر سامانههای اقلیمی منطقه اثر میگذارد. در قاره اروپا نیز جغرافیا، الگوهای گردش جو و ارتفاع از سطح دریا، تفاوتهای بیشتری در نحوه تجمع گرما ایجاد میکنند.
این روندهای منطقهای فقط آمار نیستند. آنها نشان میدهند زیرساختها، اکوسیستمها و جوامع انسانی در کدام مناطق زودتر زیر فشار قرار میگیرند. پایش اقلیمی از سوی سرویسهایی مانند کوپرنیکوس به سیاستگذاران و دانشمندان کمک میکند خطرها را پیشبینی کنند و اقدامات سازگاری با تغییرات اقلیمی را در اولویت قرار دهند.
«نرخهای گرمایش منطقهای نشان میدهد اثرات تغییرات اقلیمی کجا زودتر و شدیدتر ظاهر میشوند.» یک متخصص اقلیم در کوپرنیکوس گفت: «قطب شمال بهطور یکنواخت گرم نمیشود و پیامدهای آن نیز یکسان نیست.»
منبع: sciencealert
ارسال نظر