6 دقیقه
میوهای که وزنش گاهی به اندازه یک کودک نوپا میرسد، به شکلی غیرمنتظره الهامبخش رویکردی تازه برای یکی از قدیمیترین مشکلات دندانپزشکی شده است. در آزمایشگاههایی در سائو پائولو، پژوهشگران لاتکس جکفروت را به داربستی چسبناک تبدیل کردهاند که میتواند دارو را مستقیما به بافت آسیبدیده لثه و استخوان برساند.
پریودنتیت شکل شدیدی از بیماری لثه است که بر اثر عفونت باکتریایی و التهاب مزمن ایجاد میشود. این بیماری زمانی پیشرفت میکند که پلاک و باکتریها در اطراف دندانها تجمع پیدا کنند و پاسخ ایمنی بدن را برانگیزند؛ پاسخی که بهتدریج به لثهها، رباطهای پریودنتال و استخوان زیرین نگهدارنده دندان آسیب میزند. اگر پریودنتیت درمان نشود، میتواند به عقبنشینی لثه، لق شدن دندان و در نهایت از دست رفتن دندان منجر شود.
از غرفه بازار تا ماتریکس موکوچسب
تیم پژوهشی دانشکده علوم پزشکی و سلامت دانشگاه کاتولیک پاپی سائو پائولو یک پرسش مشخص را بررسی کرد: آیا میتوان ترشح گیاهی چسبناک بهطور طبیعی را برای چسباندن دارو در جایی که بیشترین اهمیت را دارد، دوباره به کار گرفت؟ لاتکس جکفروت، شیرهای شیریرنگ که معمولا دور ریخته میشود یا نادیده گرفته میشود، چسبندگی ذاتی دارد. همین ویژگی آن را به گزینهای جذاب برای ساخت بستری تبدیل کرد که باید با وجود بزاق و حرکتهای دهان، در تماس با لثه باقی بماند.
پژوهشگران بهجای تکیه بر قرصهای سیستمیک که در بدن گردش میکنند، از کبد عبور میکنند و پیش از رسیدن به دهان رقیق میشوند، یک سامانه دارورسانی موضعی ساختند. آنها لاتکس خالصشده جکفروت را با عصاره پوست انار، که به دلیل ترکیبات ضدمیکروبی ارزشمند است، ترکیب کردند و به آن سیمواستاتین افزودند؛ دارویی که بیشتر برای کاهش کلسترول شناخته میشود، اما در کاربرد مستقیم روی بافتها خواص ضدالتهابی و کمککننده به تشکیل استخوان نیز از خود نشان داده است.
.avif)
جکفروت، با نام علمی آرتوکارپوس هتروفیلوس، درختی گرمسیری بومی جنوب و جنوب شرق آسیاست و بیشتر بهخاطر تولید بزرگترین میوه درختی جهان شناخته میشود.
آزمایشهای آزمایشگاهی چه چیزی را نشان دادند
ژل آزمایشی در مجموعهای از آزمونهای فیزیکوشیمیایی و زیستی بررسی شد. تیم پژوهشی غلظت سیمواستاتین را تغییر داد و رفتار این ترکیب را روی سلولهای بنیادی انسانی مشتق از بافت چربی ارزیابی کرد. فرمولاسیونهای حاوی ۰٫۳ درصد، ۰٫۶ درصد و ۱٫۲ درصد سیمواستاتین همگی ساختار ژلی خود را حفظ کردند و در محیط آزمایشگاهی از آزمونهای پایه ایمنی عبور کردند.
نکته مهمتر، پاسخ زیستی مشاهدهشده بود. در همه غلظتهای آزمایششده، این ماده استئواینداکشن یا القای استخوانزایی را تحریک کرد؛ فرایندی که طی آن سلولهای بنیادی به سلولهای سازنده استخوان تمایز پیدا میکنند. نشانههای این تغییر در هفته دوم قابل مشاهده بود و در هفته سوم آشکارتر شد. برای بیماریای که رباط پریودنتال و استخوان فک را تحلیل میبرد، سوق دادن سلولهای بنیادی موضعی به سمت تولید استخوان یک مزیت بزرگ محسوب میشود.
منطق این رویکرد روشن است. مصرف خوراکی سیمواستاتین باعث میشود بخش عمده دارو در مرحله نخست عبور از کبد متابولیزه شود و مقدار محدودی از آن به بافتهای محیطی برسد. کاربرد موضعی، اثر دارو را در محل آسیب متمرکز میکند و نیاز به دوزدهی سیستمیک را کاهش میدهد؛ روشی که میتواند خطراتی مانند سمیت عضلانی را به همراه داشته باشد. ویژگی موکوچسب لاتکس جکفروت کمک میکند دارو به اندازه کافی در جای خود باقی بماند تا اثر بگذارد.
زمینه علمی و گامهای بعدی
پریودنتیت صدها میلیون نفر را در سراسر جهان درگیر کرده و همچنان یکی از دلایل اصلی از دست دادن دندان در بزرگسالان است. راهبردهای بالینی کنونی بر حذف رسوبات باکتریایی و کنترل التهاب تمرکز دارند. بازسازی بافتهای نگهدارنده از دست رفته دشوارتر است. پیوند استخوان، بازسازی هدایتشده بافت و درمانهای مبتنی بر عوامل رشد میتوانند کمککننده باشند، اما نتایج آنها متغیر است و بار درمانی قابل توجهی برای بیماران و پزشکان ایجاد میکند.
این زیستماده مبتنی بر جکفروت، تلاشی اولیه و زیستتقلیدی برای ترکیب پیامهای ضدمیکروبی، ضدالتهابی و بازساختی در یک ماتریکس موضعی ماندگار است. این مطالعه که با هماهنگی پروفسور الیانا آپارسیدا د رزنده دوئک و با حمایت فاپسپ انجام شد، در نشریه بولتن پلیمر منتشر شده است. دوئک و همکارانش تاکید میکنند که این نتایج پیشبالینی امیدوارکنندهاند، اما پیش از آغاز کارآزمایی انسانی، انجام آزمونهای گسترده ایمنی و اثربخشی ضروری است.
دیدگاه کارشناس
دکتر مارینا کوستا، دانشمند حوزه زیستمواد که در این مطالعه نقشی نداشته است، درباره این رویکرد گفت: «دارورسانی موضعی منطقیترین راه برای تقویت اثرات مطلوب در همان جایی است که بافت دچار نقص شده است. استفاده از یک چسب طبیعی مانند لاتکس جکفروت هوشمندانه است، زیرا یک مشکل مکانیکی را حل میکند که بسیاری از ژلها در حفره دهان با آن روبهرو هستند. آزمون واقعی این خواهد بود که این ماده در مدلهای حیوانی و سپس در بیماران تا چه اندازه قابل پیشبینی و تکرارپذیر عمل میکند.»
این پژوهش همچنین پرسشهای عملی مهمی را مطرح میکند که باید دنبال شوند. ژل در برابر نیروهای جویدن و جریان بزاق در دهان زنده چگونه دوام میآورد؟ آیا میتوان تولید آن را در مقیاس بزرگ انجام داد و در عین حال خلوص و عملکرد یکنواخت را حفظ کرد؟ و یک محصول ترکیبی طبیعی و دارویی از چه مسیر مقرراتی عبور خواهد کرد؟ پاسخ این پرسشها تعیین میکند که آیا این ماده از میز آزمایشگاه به کلینیک راه پیدا میکند یا نه.
جمعبندی
لاتکس جکفروت، عصاره پوست انار و سیمواستاتین در کنار هم نمونهای فشرده از خلاقیت ترجمانی را شکل میدهند: یک محصول طبیعی کمحاشیه که بهعنوان چسبی فنی برای درمان هدفمند بازتعریف شده است. مطالعات آزمایشگاهی اولیه نشان میدهند این ترکیب میتواند نشانگرهای تشکیل استخوان را تقویت کند و همزمان فعالیت ضدمیکروبی و ضدالتهابی موضعی فراهم آورد. این نتایج تضمینکننده یک تحول قطعی بالینی نیستند، اما مسیر تازه و امیدوارکنندهای را در درمان پریودنتیت نشان میدهند؛ مسیری که در آن بازسازی در همان محل آسیب انجام میشود، نه اینکه فقط از دور تشویق شود.
این ماده ظرفیت آن را دارد که نگاه پزشکان به از دست رفتن بافت در پریودنتیت را تغییر دهد، اما پیش از آن، مطالعات دقیق حیوانی و بالینی در پیش است.
منبع: scitechdaily
نظرات
بادسر
خلاقانه و دوستداشتنی اما احتمال اغراق هست، ترکیب طبیعی+دارو جذابه، فقط تستهای حیوانی و تکرارپذیری خیلی مهمه , امیدوارم مسیر علمی درست باشه
مهران
تو مطب بیمارای زیادی با پریودنتیت دیدم... اگه واقعا استخوانسازی کنه کلی از بار بیمارا کم میشه. اما حیوانی و بالینی لازمه، عجله نکنن
لابکور
آزمایشی امیدوارکننده اما سوالا زیادن: حساسیت زا نیست؟ تولید انبوه شدنیه؟ مسیر مجوز چطوریه؟ شبیه وعده س میمونه تا داده ببینیم
دیتاپالس
وای لاتکس جکفروت؟! از میوه بازار تا دارو، ایده عجیبیه، امیدوارم تو عمل هم جواب بده؛ خیلی کنجکاوم ببینم موندگاریش توی دهان چطوره…
ارسال نظر