4 دقیقه
از مدار زمین، چشم توفند بهطرزی باورنکردنی صاف و منظم دیده میشد؛ چاهی گرد و تیره که حلقهای از ابرهای سفید و خروشان آن را دربر گرفته بود. این مرکز آرام، ظاهر فریبندهای داشت و در دل خود سامانهای را پنهان میکرد که صدها کیلومتر بر فراز دریای فیلیپین میچرخید؛ سامانهای که در اواخر مه و اوایل ژوئن ۲۰۲۶ با حرکت آهسته به سمت شمال، بخشهایی از جنوب ژاپن را زیر بارشهای سنگین فرو برد.
تصاویر ماهوارهای شبانه، چشم عظیم توفند جانگمی و نوارهای ابری چرخان آن را هنگام نزدیک شدن این طوفان گرمسیری به ژاپن ثبت کردند.
وقتی چراغها خاموش میشوند، تصویر واضحتر میشود
حسگرهای فروسرخ و کمنور نصبشده روی ماهوارههای مدار قطبی، اغلب جزئیاتی را آشکار میکنند که در تصاویر روزانه زیر نور خورشید کمتر دیده میشود. در ۳۰ مه، حدود ساعت ۱۶:۴۰ به وقت هماهنگ جهانی، برابر با ساعت ۱:۴۰ بامداد ۳۱ مه به وقت استاندارد ژاپن، ابزار VIIRS روی ماهواره Suomi NPP تصویری شبانه و چشمگیر از جانگمی ثبت کرد. این عکس، چشمی غیرمعمولاً بزرگ و دیواره چشمی متراکم را نشان میدهد؛ الگویی که هواشناسان آن را با دقت دنبال میکنند، زیرا هم از میزان سازمانیافتگی سامانه و هم از شدت احتمالی توفند خبر میدهد.
در همان زمان، مرکز مشترک هشدار توفند اعلام کرد که بادهای پایدار یکدقیقهای نزدیک به ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت، معادل ۷۵ مایل بر ساعت، بوده است؛ شدتی که تقریباً با یک توفان رده ۱ در مقیاس باد سافیر سیمپسون برابری میکند. تصاویر ماهوارهای یک روز بعد، که با VIIRS روی ماهواره NOAA-20 در حدود ساعت ۱۶:۴۰ به وقت هماهنگ جهانی در ۳۱ مه، برابر با ۱:۴۰ بامداد اول ژوئن به وقت ژاپن، ثبت شد، نشان داد این سامانه در حال تقویت است. در آن زمان، JTWC سرعت بادهای پایدار را حدود ۱۳۰ کیلومتر بر ساعت، معادل ۸۰ مایل بر ساعت، برآورد کرد.

تصاویر ماهوارهای شبانه، چشم عظیم توفند جانگمی و نوارهای ابری چرخان آن را هنگام نزدیک شدن این طوفان گرمسیری به ژاپن ثبت کردند.
ابرها، چرخش و آنچه چشم توفند به ما میگوید
اندازه چشم توفند بهوضوح جلب توجه میکرد. اسکات براون، هواشناس پژوهشی در مرکز گادرد ناسا، اشاره کرد که این ویژگی از آنچه در بسیاری از چرخندهای گرمسیری معمول است، بزرگتر بود. در پیرامون مرکز شفاف، دیواره چشم بهشدت در هم پیچیده بود؛ آرایشی که همرفت نیرومند را در خود جای میدهد و شدیدترین بادهای توفند را نزدیک هسته متمرکز میکند.
چرخش در لایههای پایین جو در پهلوی شرقی سامانه، زیر لایههای بالاتر ابر، دیده میشد. این چرخشهای مقیاس کوچک، که وقتی قابل شناسایی باشند اغلب مزوسیکلون نامیده میشوند، در چرخندهای گرمسیری سازمانیافته پدیدهای نادر نیستند؛ آنها بخشی از آشفتگی درونی سامانهاند که میتواند شدت بارش و تندبادهای محلی را تغییر دهد.
مسیر حرکت و پیامدهای محلی
در طول ۳۱ مه و آغاز ژوئن، جانگمی به سمت شمال شمالغرب حرکت کرد. مرکز آن همچنان در جنوب اوکیناوا باقی ماند، در حالی که نوارهای بیرونی گستردهاش از قبل به بخشهایی از ژاپن رسیده بود. مدلهای پیشبینی در آن زمان نشان میدادند که توفند از نزدیکی اوکیناوا عبور میکند و سپس به سمت شمالشرق میچرخد و حدود ۱ تا ۲ ژوئن به جزایر آمامی نزدیک میشود. حرکت کند در اینجا اهمیت زیادی دارد: سرعت جابهجایی پایین، دوره بارش شدید را طولانیتر میکند و خطر سیلاب را در امتداد خط ساحلی رو به اقیانوس آرام افزایش میدهد.
مقامهای محلی و رسانهها درباره بارشهای شدید و پیامدهای ساحلی هشدار دادند. برای جوامع ساکن اوکیناوا و مجمعالجزایر آمامی، ترکیب بادهای پایدار، نوارهای بارشی مداوم و بالا آمدن دریاها ضرورت آمادگی را پررنگ میکرد؛ از برنامههای تخلیه و چیدن کیسههای شن در مناطق کمارتفاع گرفته تا پایش دقیق تراز رودخانهها.
فناوری ماهوارهای و آینده پیشبینی
تصویربرداری کمنور VIIRS برای شناسایی شبانه توفندها بسیار ارزشمند است، زیرا زمانی که چشم انسان و دوربینهای معمولی کارایی کافی ندارند، هندسه طوفان و ساختار قله ابرها را آشکار میکند. با افزایش وضوح ماهوارهها و کوتاهتر شدن فاصله بازدیدهای مجدد، پیشبینان میتوانند نشانههای زودهنگامتر و روشنتری از سازمانیافتگی سریع یا تضعیف سامانه دریافت کنند؛ اطلاعاتی که هشدارهای هواشناسی را بهبود میدهد و جان انسانها را نجات میدهد.
در مجموع، جانگمی نشان داد که مشاهدات ماهوارهای شبانه چگونه تصاویر روزانه را تکمیل میکنند و سیارهای پوشیده از ابرهای کمنور را به نقشهای خوانا از خطر برای مردم روی زمین تبدیل میسازند.







.webp)






نظر بگذارید
نظرات (3)
جالب بود، ولی زیاد رو تصاویر مانور دادن. مردم محلی چکار کنن؟ توصیههای عملی و برنامه تخلیه کم بود...
جذاب اما سوال: باد «پایدار یکدقیقهای» چطور اندازهگیری میشه، حسگرها خطا نمیکنن؟ یه توضیح فنی بیشتر لازمه
وااای، چشم توفند اینقدر بزرگ دیده میشه؟ تصاویر شبانه واقعن نفسگیرن! نگران اوکیناوا و سیل شدم...