5 دقیقه
روزی یک لیوان؛ آیا میتواند آتش آرام اما مداوم التهاب مزمن را فروبنشاند؟ پژوهشگران دانشگاه ایالتی اوهایو توجه زیادی را به آب گوجهفرنگی و سویا معطوف کردهاند؛ نوشیدنیای که به نظر میرسد پیامهای التهابی بدن را به مسیری آرامتر و پایدارتر هدایت میکند.
این نوشیدنی یک موج زودگذر نیست. آن را از یک رقم گوجهفرنگی پرلیکوپن که در دانشگاه ایالتی اوهایو اصلاح شده بود تهیه کردند و با ایزوفلاونهای تغلیظشده سویا غنی ساختند؛ دو گروه از ترکیبات گیاهی که آزمایشگاهها مدتهاست نشان دادهاند میتوانند نقش آنتیاکسیدانی و تنظیمکننده ایمنی داشته باشند. در یک کارآزمایی کوچک و کنترلشده انسانی، بزرگسالان مبتلا به چاقی به مدت چهار هفته روزانه دو قوطی ۶ اونسی (۱۷۷ میلیلیتری) از این آب گوجهفرنگی و سویا نوشیدند، سپس پس از یک دوره پاکسازی، به مدت یک ماه دیگر آب گوجهفرنگی کنترل با کاروتنوئید پایین مصرف کردند.
نتیجه برجسته: پس از دوره مصرف آب گوجهفرنگی و سویا، سطح خونی چندین سایتوکاین التهابی کاهش یافت؛ بهویژه اینترلوکین ۵، اینترلوکین ۱۲ پی۷۰ و فاکتور محرک کلونی گرانولوسیت-ماکروفاژ، و فاکتور نکروز توموری آلفا نیز روندی کاهشی نشان داد. جملهای کوتاه. پیامی بزرگ.
چرا این موضوع مهم است؟ التهاب مزمن یکی از عوامل پنهان و تدریجی در بروز بیماری قلبی، دیابت، برخی سرطانها و دیگر بیماریهای بلندمدت است. کاهش پروتئینهای التهابی در گردش خون به معنای درمان بیماری نیست، اما نشان میدهد که میتوان از راهکارهای غذایی برای تغییر گفتوگوی بیوشیمیایی درون بدن استفاده کرد.
این مطالعه فقط با حضور ۱۲ شرکتکننده انجام شد، بنابراین هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. با این حال، پژوهشگران آزمایشهای رایج خون را با بررسی پروفایل متابولیتهای ادرار ترکیب کردند و دو روایت همپوشان به دست آوردند: برخی تغییرات به طور کلی با گوجهفرنگی مرتبط بود، در حالی که برخی دیگر، بهویژه متابولیتهای حاصل از ایزوفلاونهای سویا، فقط پس از مصرف نوشیدنی غنیشده دیده شدند. خلاصه اینکه هر دو ماده غذایی ردپای بیوشیمیایی خود را بر جای گذاشتند.
جسیکا کوپرستون، دانشیار علوم باغبانی و گیاهان زراعی و پژوهشگر اصلی این مطالعه، این کار را نه بهعنوان راهحلی فوری، بلکه بهعنوان تلاشی روشمند برای سنجش این موضوع توصیف کرد که آیا غذا میتواند در شرایط بالینی، التهاب را بهطور قابل اتکا تنظیم کند یا نه. او و تیمش اکنون از مؤسسه ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی بودجه دریافت کردهاند تا همین نوشیدنی را در یک کارآزمایی پایلوت روی افراد مبتلا به پانکراتیت آزمایش کنند؛ بیماریای که با التهاب دردناک و آسیبزا پیش میرود.
برای این ایده پیشینه پژوهشی وجود دارد. در مطالعات پیشین دانشگاه ایالتی اوهایو، فرمول گوجهفرنگی و سویا در کنار پژوهشهای مربوط به سرطان پروستات بررسی شد و در برخی مردان کاهش سطح آنتیژن اختصاصی پروستات گزارش شد. آزمایشهای حیوانی انجامشده توسط همین تیم نیز نشان داد که این نوشیدنی التهاب و شدت پانکراتیت مزمن را کاهش میدهد؛ یافتهای که انجام کارآزمایی انسانی روی بیماران واقعی، نه فقط نشانگرهای آزمایشگاهی، را توجیه میکند.
در سطح مولکولی، لیکوپن، همان کاروتنوئیدی که رنگ قرمز گوجهفرنگی را ایجاد میکند، و ایزوفلاونهای سویا، فلاونوئیدهای گیاهی که میتوانند برخی اثرات شبهاستروژنی داشته باشند، مظنونان اصلیاند. هر دو با فعالیت آنتیاکسیدانی و تنظیم مسیرهای ایمنی ارتباط داده شدهاند. اما همانطور که پژوهشگران تأکید میکنند، این مداخله چیزی فراتر از مجموع دو ترکیب است: ساختار کامل غذا، فرایند تولید و متابولیسم، همگی اثر نهایی را شکل میدهند.
انتخابهای روششناختی در این مطالعه اهمیت زیادی داشت. گروه کنترل بهجای آب، آب گوجهفرنگی با کاروتنوئید پایین دریافت کرد تا تیم پژوهشی بتواند سهم لیکوپن تغلیظشده و ایزوفلاونها را در پسزمینهای از گوجهفرنگی بهتر جدا کند. خون شرکتکنندگان پیش و پس از هر دوره آزمایشی از نظر سایتوکاینها تحلیل شد؛ نمونههای ادرار نیز برای ترسیم تغییرات پروفایل متابولیتها بررسی شدند. الگوهای بهدستآمده به تغییرات بیوشیمیایی ملموسی پس از مرحله مصرف گوجهفرنگی و سویا اشاره داشتند که در گروه کنترل دیده نشد.
کارآزماییهای کوچک ماهیتی اکتشافی دارند. آنها به همان اندازه که پاسخ میدهند، پرسشهای تازه ایجاد میکنند. کدام متابولیتها تغییرات سایتوکاینی را هدایت میکنند؟ آیا اثرات فراتر از یک ماه باقی میمانند؟ آیا همین تغییرات در افراد مبتلا به بیماری التهابی فعال نیز دیده میشود، نه فقط در افراد دچار چاقی؟ مطالعه پایلوت در حال انجام درباره پانکراتیت میکوشد به بخشی از این پرسشها پاسخ دهد و بررسی کند که آیا کاهش التهاب به کنترل بهتر علائم و بهبود کیفیت زندگی منجر میشود یا نه.
برای خوانندگانی که میپرسند آیا باید سراغ یک قوطی از این نوشیدنی بروند: این شواهد امیدوارکننده نشان میدهد مداخلات غذایی هدفمند میتوانند زیستشناسی انسان را به شکل قابل اندازهگیری تغییر دهند. این نوشیدنی معجون معجزهآسا نیست. اما یادآوری میکند که رژیم غذایی همچنان اهرمی نیرومند و قابل آزمون برای سلامت است؛ اهرمی که ارزش دارد با همان دقتی بررسی شود که برای داروها و تجهیزات پزشکی به کار میبریم.
منبع: scitechdaily
ارسال نظر