قهوه و سلامت کبد: کاهش خطر سیروز، سرطان و مرگ کبدی

یک فنجان قهوه، آن‌طور که به نظر می‌رسد، شاید چیزی فراتر از یک عادت صبحگاهی باشد؛ این نوشیدنی می‌تواند بی‌سروصدا به محافظت از کبد شما کمک کند.

پژوهشگران سوابق سلامت بیش از ۳۵۰ هزار نفر را در زیست‌بانک بریتانیا بررسی کردند؛ افرادی که در آغاز مطالعه به سیروز کبدی و سرطان کبد مبتلا نبودند. سپس وضعیت آن‌ها به مدت ۱۳ سال پیگیری شد. الگوهایی که به دست آمد، چشمگیر بود. مصرف‌کنندگان منظم قهوه با نرخ پایین‌تری از بیماری کبدی روبه‌رو بودند، در آزمایش‌های خون نشانگرهای کمتری از آسیب کبدی داشتند و شواهد کمتری از چربی، تجمع آهن، زخم‌شدگی بافتی و التهاب در کبد آن‌ها دیده شد.

شرکت‌کنندگانی که اعلام کرده بودند روزانه پنج فنجان قهوه یا بیشتر می‌نوشند، ۳۲٪ خطر کمتر برای سیروز، ۴۷٪ احتمال کمتر برای سرطان کبد و ۴۲٪ کاهش در مرگ‌های مرتبط با کبد نشان دادند.

نکته جالب این است که این فواید فقط به قهوه معمولی محدود نبود. قهوه بدون کافئین نیز ارتباط‌های مشابهی را نشان داد و این موضوع بیان می‌کند که اثرات محافظتی قهوه صرفا به کافئین وابسته نیست. به نظر می‌رسد این نوشیدنی بر فرایندهایی مانند التهاب و ایجاد بافت فیبروتیک در کبد اثر می‌گذارد؛ سازوکارهایی که در طول سال‌ها می‌توانند تعیین کنند کبد ترمیم شود یا از کار بیفتد.

نویسندگان اصلی مقاله بر احتیاط تأکید کردند. همان‌طور که شلی لو، یکی از نویسندگان همکار، توضیح داد، قهوه ممکن است التهاب را کاهش دهد و روند شکل‌گیری بافت اسکار را کندتر کند؛ موضوعی که می‌تواند به توضیح بهتر شدن شاخص‌های کبدی در آزمایش خون کمک کند. جو دونگ‌یانگ، نویسنده اصلی مطالعه، نیز نسبت به نتیجه‌گیری‌های ساده هشدار داد: یافته‌ها از مصرف متعادل قهوه برای افرادی که از قبل آن را دوست دارند و بدنشان به‌خوبی تحمل می‌کند حمایت می‌کند، اما به این معنا نیست که همه باید فقط برای محافظت از کبد، نوشیدن قهوه را شروع کنند.

نتیجه‌های کاربردی این پژوهش آشنا اما مهم هستند. حفظ وزن سالم، محدود کردن مصرف الکل، ورزش منظم و کنترل قند خون، فشار خون و کلسترول همچنان از اصول اصلی پیشگیری از بیماری کبدی به شمار می‌روند. قوی‌ترین ارتباط محافظتی در این مطالعه در حدود سه تا چهار فنجان قهوه در روز دیده شد، هرچند حتی مصرف یک تا دو فنجان نیز به شکل معناداری با کاهش خطر همراه بود. متخصصان همچنین یادآوری می‌کنند که مصرف بیش از حد کافئین می‌تواند باعث تپش قلب، اضطراب، افزایش فشار خون و اختلال خواب شود؛ برای بیشتر بزرگسالان، حد ایمن رایج حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز است که تقریبا با چهار فنجان قهوه برابری می‌کند.

این مطالعه به مجموعه رو به رشدی از شواهد اضافه می‌شود که نشان می‌دهد عادت‌های روزمره، حتی کاری به سادگی نوشیدن یک فنجان قهوه در روز، می‌توانند سلامت بلندمدت را به‌صورت ظریف اما قابل اندازه‌گیری تحت تأثیر قرار دهند. یافته‌های کامل در نشریه «گوارش‌شناسی بالینی و کبدشناسی» منتشر شده و پرسش‌های تازه‌ای را مطرح می‌کند؛ از جمله اینکه کدام ترکیبات موجود در قهوه عامل این اثرات هستند و آیا فواید مشابه در جمعیت‌های مختلف و روش‌های متفاوت دم‌آوری نیز دیده می‌شود یا نه.

پس دفعه بعد که برای نوشیدن قهوه مکث می‌کنید، به این نکته هم فکر کنید: این عادت روزانه شاید فقط شما را بیدار نکند، بلکه ممکن است در سکوت از آینده سلامت کبدتان نیز مراقبت کند.